zonder titel

Plaats: Emmeloord

Locatie: Prof. ter Veenstraat

Kunstenaar: Jan de Baat

Materiaal: beton

Jaar: 1960

Beschrijving:

Op het voorplein van het Zuyderzee College aan de Prof. ter Veenstraat staat een plastiek van een springend paard. De sculptuur uit 1960 is ontworpen door de Amsterdamse Kunstenaar Jan de Baat en gemaakt van witgeschilderd, gewapend kwarstbeton.

We zien hier een paard dat op twee paaltjes geplaatst is waardoor het los komt van zijn omgeving. Dit benadrukt de sprong die het paard maakt. De asymmetrische compositie en schuine lijnen in het kunstwerk zorgen voor een levendig en dynamisch beeld. De vormen van het paard zijn sterk vereenvoudigd. De beeldhouwer heeft die details weggelaten die voor de betekenis niet belangrijk zijn. Toch is het over duidelijk een springend paard.

Het kunstwerk is aangeschaft in het kader van de percentageregeling beeldende kunst. Eén procent van de bouwkosten van het toenmalige Prof. Ter Veen-Lyceum met betonskelet en functionalistische vormen, dat van 1958-1960 gebouwd werd naar een ontwerp van architect Jan Wiedijk (1915-1992), mocht aan een kunstwerk besteed worden. Het kunstwerk is eigendom van het Zuyderzee College.

 

Kunstenaar

Jan de Baat is op 7 april 1920 in Standdaarbuiten geboren. De beeldhouwer heeft een rijk kunstenaarsleven achter de rug. Hij was tekenleraar en leerde zichzelf na de Tweede Wereldoorlog beeldhouwen waarbij hij zich liet beïnvloeden door Marini, Moore en Ossip Zadkine. Maar in de loop van de tijd ontwikkelde hij een eigen beeldtaal. Ambachtelijk heeft hij zich ontwikkeld door te werken bij bronsgieters, steenhouwers en smeden. Als kunstenaar ontwikkelde hij zich door te kijken, te luisteren, te lezen en te filosoferen.

Eén van de eerste werken van de Baat was het kunstwerk 'Peerd van ome Loeks" (1959) voor het Groningse station. Tot begin jaren zestig maakte hij naturalistische beelden van danseressen en paarden. Maar in de loop van de jaren 60 ontwikkelt hij zich tot een abstract kunstenaar.  De vorm werd belangrijker dan de voorstelling en het materiaal. Edelstaal en natuursteen kregen als beeldend materiaal meer invloed. Jan de Baat is monumentalist. Dat betekent dat hij geen persoonlijke problematiek in zijn beelden verwerkt. Hij wil de kijker treffen met iets moois. Eind jaren tachtig werd hij benoemd tot hoofddocent beeldhouwen aan de Rietveld Academie in Amsterdam.

Werk van Jan de Baat vind je in Emmeloord - een betonnen paard uit 1960 bij het Zuyderzeecollege, in Lelystad  aan de Visarenddreef - 'Cypressen' (1996) en aan het Wold - 'Regenboog (2002), in Zwolle bij het Thomas à Kempis College - 'de Boemerang', in Amsterdam aan de Apollolaan - 'een wimpel in de wind' (officieel;' Amsterdam dankt zijn Canadezen',1980), in het Stadspark in  Eindhoven - 'de Ontmoeting' (1982) en langs de N320 bij Culemborg, - 'Zweepslag' (1999). Er zijn in Nederland meer dan veertig monumentale werken van zijn hand in de openbare ruimte te bezichtigen.

Op 4 mei 2010 overleed Jan de Baat in zijn woonplaats Amsterdam. Hij is 89 jaar geworden. De Baat is op Zorgvliet begraven.