Tong van Lucifer

Tong van Lucifer
Tong van Lucifer Tong van Lucifer Tong van Lucifer Tong van Lucifer Tong van Lucifer Tong van Lucifer Tong van Lucifer Tong van Lucifer

Plaats: Lelystad

Locatie: Knardijk

Kunstenaar: Rudie van de Wint

Materiaal: staal, koperdraad

Jaar: 1993

Beschrijving:

Om het belang van de A6 te benadrukken hebben Rijkswaterstaat en de provincie Flevoland in 1988 aan de kunstenaars Andy Goldsworthy, Leo Vroegindeweij en Rudi van de Wint gevraagd voorstellen te doen voor landschapsobjecten langs de snelweg. Van de Wint stelde voor een zuil met op de top een dwarsgeplaatste ellipsvormig object op te richten in de buurt van de Flevocentrale. Vanuit de uiteinden van de ellips zouden gasvlammen branden, waardoor het object dag en nacht zou opvallen. De provincie was gecharmeerd van het ongewone voorstel, maar had moeite met de 'eeuwige vlammen'. In een tijd waarin de overheid energiebesparing propageert vond men een zo monumentaal voorbeeld van verspilling minder gelukkig. Van de Wint maakte een nieuw ontwerp dat uitgevoerd werd.

Wie door het vlakke Flevoland over de A6 rijdt ziet, op de Knardijk waar Zuidelijk Flevoland over gaat in Oostelijk Flevoland, een ovaal groen beeld. Onwillekeurig doet deze sculptuur je aan een Cipres denken, zoals je die in de heuvels van het Italiaanse Toscane tegenkomt. Maar als je het beter bekijkt, zie je dat het gaat om een 9 meter hoog en 4 meter breed en 1,5 m dik ovaal kunstobject dat bestaat uit een stalen korfconstructie omwikkeld met koperdraad. Door oxidatie heeft het beeld zijn groene kleur gekregen. In de vorm, de opbouw en de gekozen materialen verwerkt van de Wint zijn voorkeur voor de ovale vorm en zijn fascinatie voor de koperen wikkelingen van een dynamo. Het kunstwerk fungeert als landmark omdat het vanuit de wijde omtrek te zien is. 

Omdat het reusachtige beeld wel iets weg had van een tong, bedacht de kunstenaar dat het een beeld zou kunnen zijn van de tong van Lucifer. Bovendien bedacht van de Wint dat het mooi zou zijn wanneer het koper bij onweer de bliksem zou aantrekken en dat het beeld dan uit elkaar zou spatten en een nieuw beeld zou vormen. Dit idee is onderzocht en tot opluchting van de opdrachtgever onmogelijk gebleken.

In oktober 2006 hebben vandalen of koperdieven het kunstwerk deels van zijn koperwerk ontdaan. Het kunstwerk werd weggehaald en overgebracht naar Amsterdam waar het voor een bedrag van € 195.000,- gerestaureerd is. Het kunstwerk is bijna vier jaar weggeweest, maar werd op 1 oktober 2010 teruggeplaatst op de Knardijk. Gedeputeerde René van Diessen draaide de laatste schroef aan. Tijdens de stormen eind februari 2020 kwam het kunstwerk scheef te staan. Bij een inspectie op 25 februari bleek dat het omhulsel op meerdere locaties was losgeraakt van de verticale balk die fungeert als constructie. Het fundament was nog intact. Op 28 februari werd het kunstwerk door de Noord-Amsterdamse Machinefabriek van zijn plek gehaald om gerepareerd te worden.

De SGP Flevoland wijst erop dat eerdere restauraties al ruim € 200.000,- kostten en grijpt de nieuwe kostenpost aan om de plaats van het beeld ter discussie te stellen. Fractievoorzitter Sjaak Simonse vindt het publieke kunstwerk godslasterend en wil dat het kunstwerk voorgoed van de Knardijk verdwijnt en in een museum wordt geplaatst. Gijs van de Wint, de zoon van de inmiddels overleden kunstenaar, vindt het jammer dat het beeld nu op deze manier in de media verschijnt. "Simonse zegt dat het beeld een negatieve uitlating over God is, maar dat is nooit een betekenis die mijn vader mee heeft willen geven." Volgens Van de Wint junior gaat het beeld helemaal niet over de christelijke duivel. "Lucifer was een figuur uit de Romeinse mythologie, hij staat symbool voor vuur. De omwikkeling met koperdraad wekt de associatie met een spoel, met elektriciteit, ook vanwege de mogelijke blikseminslag. Het gaat om natuurkundige verschijnselen, het heeft niets met religie te maken." Gijs van de Wint vindt het idee dat het beeld aanstootgevend zou zijn geen argument om het weg te halen. "Mensen zijn ook gekwetst als het beeld wordt weggehaald". Gedeputeerde Michiel Rijsberman vindt de Tong van Lucifer "een prachtig beeld op een prachtige plek, het past goed bij de schaal van de dijk waar het op staat", zegt hij. Maar hij begrijpt ook "de pijn van de tegenstanders. Met deze titel lijkt het op godslastering". Daarom is zijn voorstel nu dat er een nieuwe naam komt voor het beeld. "Er was ooit een andere werktitel, schild of zo. Dat is een onschuldige naam".

Omroep Flevoland bespreekt in Beeldspraak het kunstwerk 'Tong van Lucifer'.

Kunstenaar

Reindert Wepko (Rudi) van de Wint werd op 22 juni1942 in Den Helder geboren. Hij volgde van 1961 - 1966 een opleiding aan de Rijksacademie voor Beeldende kunsten in Amsterdam. Hij begon zijn carrière als schilder en kreeg bekendheid als maker van plafondschilderingen in Paleis Noordeinde in Den Haag en het stadhuis van Gronigen.

Zijn voorkeur voor de ovale vorm en zijn fascinatie voor koperen wikkelingen van een dynamo zijn terugkerende elementen in het werk van Rudi van de Wint. Werk van hem is te zien op zijn ateliercomplex, in het duingebied `'De Nollen' aan de zuidkant van Den Helder. Daar experimenteerde hij, sinds 1981 veelvuldig met ruimte, licht, schaal en maat en plaatste er in de loop der jaren een groot aantal monumentale kunstwerken. Af en toe ontstond er iets wat geschikt was om elders in het land een plek te krijgen. Half verscholen in het duinlandschap bevinden zich geoxideerde bouwsels van staal die Van de Wint speciaal heeft gemaakt om te beschilderen. In 1998 heeft staatssecretaris Aad Nuis aan Rudi van de Wint een subsidie van een half miljoen gulden toegekend om zijn project op 'De Nollen' te completeren.

Op 30 mei 2006 is Rudi van de Wint onverwacht op zijn terrein 'De Nollen' in Den Helder, aan een hartaanval overleden. Hij is 63 jaar geworden. Na zijn dood werd op 27 maart 2007 op Tenerife het door Van de Wint gemaakte International Tenerife Memorial officieel onthuld. Dit 18 meter hoge monument in de vorm van een wenteltrap is een gedenkteken voor de vliegtuigramp van 27 maart 1977 op het eiland Tenerife waarbij een Boeing van Pan Am en van KLM op elkaar botsten.

Werk van deze kunstenaar is te vinden langs de A2 te hoogte van IJsselstein, langs de A6 ter hoogte van de Knardijk, in de wijk Cammingaburen – Leeuwarden, ‘Zonder Titel’1997 en langs de oprijlaan van het KNMI in De Bilt (Depressie - 2000). Bij de radartoren in Westkapelle vind je een oorlogsmonument. In de plenaire zaal van de Tweede Kamer hangt een olieverfschildering in tien delen van de hand van Rudi van de Wint. Dit schilderij kennen we allemaal als achtergrond in de televisiebeelden van het parlement. Verspreid door Nederland vind je ongeveer 30 kunstwerken van zijn hand.

Laatste Update woensdag, 22 juli 2020