Boeing B-17G-10-DL 42-37751

Boeing B-17G-10-DL 42-37751
Boeing B-17G-10-DL 42-37751

Plaats: Tollebeek

Locatie: Zuidermiddenweg

Maker: Douglas Long Beach

materiaal: diverse materialen

Jaar: 1942


Beschrijving:

Op 8 oktober 1943 valt de Achtste Amerikaanse Luchtmacht met 156 bommenwerpers Bremen en Vegesack aan, begeleid door 250 Thunderbolts. De Boeing B-17G-10-DL Flying Fortress met serienummer 42-37751 en radicode XK-P van de 305th BG/365th BS stijgt even voor twaalf uur op van vliegveld Chelverston, bij Northamptonshire in Engeland, voor een bombardementsvlucht op Bremen. De B-17 is zwaar bewapend: mitrailleurs op de neus, dubbele achter de vleugels in de romp, onder de romp, boven de romp en in de staart. Vandaar de naam 'Vliegend Fort'. De 10-koppige bemanning bestaat uit piloot 2nd Lt. Wallace E. Emmert, co-piloot 2nd Lt. Robert William Fortnam, navigator 2nd Lt. Ernst F. Shelander, neuskoepelschutter S/Sgt. Walter Junior Fox, rugkoepelschutter/togglier T/Sgt. Joseph V. Weiss, radiotelegrafist T/Sgt. Henry Edmund Bessette, buikkoepelschutter S/Sgt. James F. Strange, linker zijluikschutter S/Sgt. Elton Fred Kevil, rechter zijluikschutter Sgt. Theodore J. Sysol en staartschutter S/Sgt. Howard L. Newton. Boven Friesland worden ze door Duitse jagers van het type Focke-Wulf Fw 190 aangevallen. Tijdens de beschietingen wordt de cockpit zwaar beschadigd en raken piloot Emmert en neuskoepelschutter Fox ernstig gewond. Ook de staart wordt geraakt en staartschutter Howard loopt lichte verwondingen op. Motor 3 en 4 staan in brand, de stuurboord binnen- en buitenmotor.

Co-piloot Fortnam neemt de besturing over, doorvliegen is onmogelijk. Om 15.12 uur maakt hij een geslaagde noodlanding in de Noordoostpolder op kavel NH32, op ongeveer 5 km ten noordoosten van Urk. Alle bemanningsleden verlaten de B-17, de gewonden worden naar buiten geholpen. Omdat de Amerikanen de Duitsers geen informatie in handen willen spelen proberen ze het toestel in brand te steken. Als dat mislukt slepen ze zoveel mogelijk apparatuur naar buiten en schieten het kapot. Op de gewonden na weten bijna alle bemanningsleden met behulp van het verzet de Noordoostpolder uit te komen. Op 9 oktober wordt Newton als eerste opgepakt in Emmeloord. Op 10 oktober worden Fortnan en Shelander in de buurt van Apeldoorn gearresteerd en ook Sysol, die aanvankelijk met Kevil samen was wordt door de Duitsers ingerekend. Kevil weet aan de Duitsers te ontsnappen. Via België, Frankrijk, Spanje en Gibraltar keert hij op 11 januari 1944 per vliegtuig terug in Engeland.

Kort na de noodlanding worden Bessette, Weiss en Strange opgepikt door de motorboot 'Argus' van de dienst Zuiderzeewerken met schipper Jan van Laar. Omdat de 'Argus' weer moet uitvaren kunnen de drie vliegers niet langer aan boord blijven. Ingenieur Marten Klasema brengt ze die avond naar het bouwterrein van de in aanbouw zijnde sluis bij Urk en verbergt ze onder het rijshout en de rietbergen op de werkhaven. Omdat de Duitsers fanatiek naar hen op zoek zijn is het beter ze elders onder te brengen. Op zaterdag 9 oktober brengt Hielke Vos, die op de Sluisput woont en voor Zuiderzeewerken werkt, het drietal naar de scheepswerf van de gebroeders Hakvoort aan de Westhaven. Gekleed in overals en met een spa over de schouder komen ze daar aan. De Amerikanen worden direct in het 'Duikershol' ondergebracht, een schuilplaats die de Hakvoorts in de vloer van de timmerschuur hadden uitgegraven. Nauwelijks is het gat met een dikke plaat afgedekt of een groep van 7 Duitsers komt de werkplaats binnen. Op zoek naar de vliegers steken ze overal hun bajonet in. Klaas Hakvoort, die net bezig is met het zagen van een stuk hout, krijgt de schrik van zijn leven. In de hoek van de schuur is zijn oom Lub Hakvoort paling aan het roken. Hij weet de Duitsers af te leiden door ze een palinkje aan te bieden. Toen die op was wees Lub door het kleine raampje naar een paar oude botters. "Daar zitten die vliegers". De Duitsers vertrokken. Enkele uren later werden Henry Bessette, Joe Weiss en Jimmy Strange, na sluitingstijd, naar Piet Brouwer gebracht, die samen met zijn vrouw Nellie een zaak in kruidenierswaren en galanterieën dreef. Omdat de Duitsers naarstig naar de gevluchten vliegers bleven zoeken, brengen ze het grootste gedeelte van de tijd noodgedwongen door in de kelder onder de winkel. Bij onraad konden zij zich verstoppen in een tussenmuur. Op 16 oktober gaan de Amerikanen met de Urkerboot naar Enkhuizen. Daar worden ze opgepikt door oud-Urker Harmen Gerssen en vervolgens stappen ze in Bovenkarspel op de trein naar de Zaanstreek. Op hun vlucht naar de vrijheid wordt het drietal alsnog door de Duitsers gearresteerd. Bron: Urker Volksleven april 1990.

Ongeveer anderhalf uur na de noodlanding arriveren de Duitsers en dokter Jan Andriessen vanuit Urk bij het toestel. De gewonden worden verzorgt en naar de Steenbanktocht gedragen vanwaar ze met een vlet van Zuiderzeewerken naar de sluisput bij Urk worden overgebracht. De bemanning van de vlet bestond uit de heer Stuifzand, Joh. Gerssen en Maarten Schraal. Joh. Gerssen krijgt als dank van Emmert een paar witte handschoenen. Vanaf de sluisput worden de Amerikanen met paard en wagen naar hotel Woudenberg vervoerd. De volgende ochtend worden ze met de boot naar het Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam gebracht. Wallace Emmert, die een schotwond in zijn onderbuik heeft, verblijft 11 weken in het hospitaal en daarna nog een tijd in Lazeret Obermaßfeld in midden Duitsland. Dit ziekenhuis werd gerund door artsen uit Groot Brittanië, Canada en Nieuw Zeeland die door de Duitsers gevangen waren genomen. In september 1944 keert Emmert, afgekeurd voor het leger, terug in Amerika. Walter Fox wordt na een verblijf van ongeveer 6 weken in het Wilhelmina Gasthuis overgebracht naar krijgsgevangenkamp 'Stalag Luft 3' waar hij tot het einde van de oorlog verblijft. Alle bemanningsleden overleven de oorlog.

De Boeing B-17G-10-DL met serienummer 42-37751 is door de Duitsers opgeblazen. Brokstukken van het toestel werden later ook op kavel NH31 teruggevonden.

Zie ook: Stichting Ongeland

Laatste Update woensdag, 31 mei 2017