Ens
Cultureel erfgoed in Ens.
Het stedenbouwkundig plan voor Ens werd in 1947 gemaakt door Th. G. Verlaan. Door het regelmatige kavelpatroon ter plaatse kent Ens een vrij recht stramien, waardoor het in zijn plattegrond functionalistischer aandoet dan de andere dorpen die door de Directie Wieringermeer ontworpen zijn. In 1948 werd met de bouw van Ens gestart. In november werd een begin gemaakt met de bouw van permanente woningen en winkels. De eerste woning werd in 1949 opgeleverd.
Ens is ontworpen als een nederzetting rond een centrale ruimte, die gevormd wordt door de Baan, de tot een brinkachtige ruimte verbrede weg naar Kraggenburg. De drie kerken hebben een verspreide ligging binnen het dorp gekregen. Aan de oostzijde van de Baan staat de Gereformeerde kerk. De Rooms-katholieke kerk ligt aan het eind van een haaks op de Baan geprojecteerde tweede brink. De Hervormde kerk staat aan de noordzijde van de Baan aan het omsloten Kerkplein. Begin 1948 werden bouwvergunningen verleend voor de bouw van een dubbele woning met kantoorgebouw en de fundering van een weegbrug op kavel NP95 nabij de loswal. Aan de Waterkant zijn dat jaar zes, door de Nederlandse regering uit Oostenrijk geïmporteerde, woningen gebouwd die qua vorm en stijl afwijken van de door de Directie Wieringermeer gebouwde woningen in Ens die in de stijl van de Delftse School zijn opgetrokken. In 1949 kwamen de eerste permanente in baksteen gebouwde woningen gereed. In de Petrus Amemeliusstraat staan de eerste woningen in de polder die in strokenverkaveling zijn gebouwd.
Ens is vernoemd naar het dorp Ens op het zuidelijk deel van Schokland. Bij het geven van straatnamen in januari heeft men hiermee rekening gehouden. De namen die aan de straten werden toegewezen verwijzen naar personen die in de geschiedenis van Schokland een rol hebben gespeeld zoals Petrus Aemilius, de oudst bekende predikant op Schokland van 1598 tot 1601; Gerrit Entsz heer van Schokland in 1470, die vanwege de armoede van de bevolking geen belasting hief; G.J. Gillot, de laatste burgemeester van Schokland; E.P. Seidel de eerste burgemeester van Schokland; Antony Coolijn, koster en schoolmeester te Ens en Louwe Botter, een van de laatste nog in 1950 levende vissers van Schokland. Na een nader onderzoek werd de naam van Gerrit Entszstraat echter gewijzigd in Zoudenbalchstraat. Het geslacht Zoudenbalch heeft meer dan een eeuw over het vroegere Schokland geheerst. Daarentegen werden de rechten, die Gerrit Entsz op Schokland deed gelden, in 1477 door de Grote Raad van Mechelen "ondeugdelijk en subreptivelijk" bevonden. In de vergadering van de Poldercommissie van 20 december 1955 werden aan 'nieuwe' straten in Ens de namen Riethagen, ter Schouwstraat, Dorenweerdstraat en Stallijnstraat toegekend. Deze namen zijn ontleend aan: J. C. Riethagen, de laatste predikant van Ens op Schokland; A. F. S. ter Schouw, de laatste pastoor van Emmeloord op Schokland; Bartholorneus Dorenweerd, 1796-1808 pastoor van Emmeloord met bijzondere verdiensten wegens grote accuratesse in het bijhouden van doopboeken, enz.; Franciscus Stallijn, predikant ± 1650.
De kerkgebouwen staan onder de categorie bouwkunst beschreven. Klik op de foto om naar de beschrijving van het erfgoed te gaan.





