Avro Lancaster Mk. lll JA702

Avro Lancaster Mk. lll JA702
Avro Lancaster Mk. lll JA702 Avro Lancaster Mk. lll JA702 Avro Lancaster Mk. lll JA702

Plaats: Marknesse

Locatie: Oosterringweg 3

Maker: A.V. Roe Aircraft Co.

materiaal: diverse materialen

Jaar: 1943


Beschrijving:

In de nacht van 30 op 31 januari 1944 vond een bombardement op Berlijn plaats. De RAF stuurde 440 Lancasters, 82 Halifaxes en 12 Mosquito's op pad, in totaal 534 toestellen. Die dag keren 33 toestellen niet terug op de thuisbasis. De Avro Lancaster Mk. lll met serienummer JA702 en rompcode GT-Z vertrok, samen met 16 andere toestellen van het No. 156 RAF Pathfinder Squadron, voor de bombardementsvlucht op de Duitse hoofdstad. De vliegtuigen van dit squadron moesten voor de stroom bommenwerpers uitvliegen om de doelen met gekleurde lichtfakkels (flares) te markeren. Die middag stonden de toestellen gereed op het platform, afgetankt met brandstof en beladen met bommen en munitie. Tussen vijf over vijf en half zes vertrokken ze van RAF basis Warboys in Engeland. De Lancaster JA702 was het vierde toestel dat om acht minuten over vijf opsteeg met aan boord Pilot Officer John Edward Rule, Sergeant William Winston Cottam, Sergeant Patrick Coyne, Sergeant Edward Arthur Shorter, Flight Sergeant Kenneth Richard Ball, Sergeant George Albert Race en Sergeant John Johnstone Sloan. 

Na een succesvol bombardement werd de Lancaster JA702 boven Vollenhove aangevallen door de Duitse nachtjager Obtl. Hans-Heinz Augenstein in zijn Messerschmitt Bf 110G4 van 7./NJG1, die gestationeerd was op Fliegerhorst Twente. Het was de 28e claim van Augenstein en de tweede Lancaster die hij die avond neerschoot. Toen de Luftwaffe ace in de nacht van 6 op 7 december 1944 door de RAF nachtjagerpiloot F/O Edward Richard Hedgecoe nabij Münster-Handdorf werd neergeschoten had hij 46 overwinningen op zijn naam staan.

De Lancaster JA702 raakte beschadigd en dook naar beneden. De piloot wist het toestel recht te trekken en gaf het sein 'abandon aircraft' (toestel verlaten), maar op hetzelfde moment ontplofte de bommenwerper en brak in tweeën. Navigator William Cottam en radiotelegrafist/boordschutter Patrick Coyne, die hun werkplek hadden waar het toestel in tweeën brak, vielen uit de Lancaster en wisten zich per parachute te redden. De overige bemanningsleden hadden geen schijn van kans om nog te springen en lieten het leven aan boord van hun toestel. De Lancaster stortte om 22.00 uur neer in de Noordoostpolder op de Oosterringweg waar nu de boerderij op huisnummer 3 staat. De vijf omgekomen bemanningsleden, de 30- jarige navigator Kenneth Ball, de 21-jarige boordwerktuigkundige Edward Shorter, de 28-jarige piloot John Rule, de 22-jarige staartschutter John Sloan en de 22 jarige rugkoepelschutter George Race werden op 9 februari op het Erehof in Vollenhove begraven, sectie 3, rij 4, graven 624, 623, 622, 621 en 620. John Sloan sneuvelde op zijn 26e missie. John Rule vloog 25 missie, Edward (Ted) Shorter 24, George Race 18 en Dick Ball 13 missies.

Bemanningen die in bezet gebied terecht kwamen hadden de opdracht gekregen te proberen naar Engeland terug te keren. Ze moesten onderduiken en werden dan geholpen door mensen van het verzet om via België, Frankrijk en Spanje naar Engeland terug te keren. Dit gehele systeem werd de pilotenlijn genoemd. De 21-jarige Sgt. Cottam  en de 29-jarige Sgt. Coyne werden door drie mannen van het verzet in een roeiboot naar de Centrale Werkplaats van de Directie Wieringermeer afd. Noordoostpolderwerken bij Vollenhove gebracht. Op 1 februari liepen ze in uniform naar het politiebureau in Vollenhove. Die avond werden Cottam en Coyne in een ambulance van Vollenhove naar hun onderduikadres bij dokter Van Leeuwen en zijn vrouw in het Friese Oostermeer overgebracht. Eind juli verlieten zij Friesland, namen in Leeuwarden de trein en reisden via Zwolle naar ’s-Hertogenbosch. Daar werden ze door mensen van de pilotenlijn met de fiets opgehaald en bereikten de eindbestemming net voor de avondklok. Op 7 augustus werden zij door verraad in het Belgische Antwerpen door de Duitsers gevangen genomen en afgevoerd naar een krijgsgevangenkamp, waar ze de rest van de oorlog hebben doorgebracht.

Het toestel is in 1951 geruimd. In maart 1973 zijn in een tuin aan de Oosterringweg nog vliegtuigresten gevonden bij het leggen van elektriciteitskabels. De stukken metaal zijn door deskundige van de Bergingsdienst van de Koninklijke Luchtmacht onderzocht en zij kwamen tot de conclusie dat het resten van de Lancaster JA 702 betrof. 

De omgekomen bemanningsleden worden herdacht op het Monument voor de Geallieerde Vliegers in Marknesse.

Zie voor meer informatie: Stichting Ongeland en Cannon Noordoostpolder

Laatste Update dinsdag, 18 juli 2017