Armstrong Whithworth Whitley Mk V P4968

Armstrong Whithworth Whitley Mk V  P4968
Armstrong Whithworth Whitley Mk V  P4968

Plaats: Marknesse

Locatie: Kleiweg, kavel NO 68/67

Maker: Armstrong Whitworth Ltd.

materiaal: diverse materialen

Jaar: 1940


Beschrijving:

De A.W.38 Whitley Mk V met serienummer P4968 en radiocode MH-? is op 12 mei 1940 aan het No. 51 Squadron RAF geleverd dat gestationeerd is op vliegveld Dishforth in het Engelse graafschap North Yorkshire. Engeland beschikt in de Tweede Wereldoorlog over honderden kleine en grotere militaire vliegvelden. Een vliegveld bestaat uit landingsbanen, gebouwen als onderkomen voor zowel het grondpersoneel als de vliegers van de luchtmacht en hangars voor de vliegtuigen. Vliegveld Dishford is in 1936 geopend en door de Royal Air Force (RAF) gebruikt tot de Royal Canadian Air Force (RCAF) het in 1943 overneemt.
 
De RAF heeft in de Tweede Wereloorlog altijd 's nachts gebombardeerd omdat de Duitsers de vliegtuigen in het donker moeilijk konden vinden en aanvallen. De kans dat de bemanning de missie zou overleven was 's nachts vele malen groter dan overdag. In de nacht van 19 op 20 augustus 1940 stijgen 17 Whitleys op voor een bombardementsmissie op de elektriciteitscentrale in Zschornewitz, ten zuidoosten van Duitse plaats Dessau. Deze krachtcentrale voorziet in die tijd de hoofdstad Berlijn van elektriciteit. Het bombardement is succesvol, acht bemanningen rapporteren dat na een grote explosie verschillende branden ontstaan. 
 
De Whitley P4968 is met vijf bemanningsleden aan boord om 20.10 uur opgestegen van RAF Dishforth. Aan de stuurknuppel van de 2-motorige bommenwerper zit de 23-jarige piloot P/O Peter G. Brodie. Naast hem, in de cockpit tussen de beide motoren, zit de 21-jarige co-piloot P/O Theo F.S. Johnson. In de neuskoepel zit de 19-jarige waarnemer Sgt. Walter A. Kelham, hij is tevens bommenrichter en de mitrailleur in de neuskoepel moet hij zonodig ook bedienen. Direct achter de piloot zit Sgt. George P. White die de radio hanteert, terwijl de 20-jarige F/Sgt. Ronald Entwistle de 4 mitrailleurs in de staartkoepel bedient. Om de staartschutter meer bereik te geven was het achterdeel van de romp van de Mk.V met 38 cm verlengd ten opzichte van de Mk.IV.

Op de terugweg wordt de Whitley door Duitse jagers aangeschoten. Radiotelegrafist Sgt. White meldt om 02.04 uur dat ze een noodlanding op het water moeten maken. Piloot P/O Brodie landt het zwaargehavende toestel ten noord-oosten van Urk in het IJsselmeer. De dijk van de in aanbouw zijnde Noordoostpolder is dan nog niet gesloten. Om 02.34 uur wordt over de radio gemeld dat het toestel een halve mijl (800 m) uit de kust is geland. De bemanningsleden worden door een vissersboot opgepikt. In deze fase van de strijd vragen de vliegers zelden om hulp om weer naar Engeland terug te gaan. Hun voorschrift luidt: "Wanneer je levend op de grond komt in bezet gebied, breng dan niet, om aan krijgsgevangenschap te ontkomen, de bevolking in gevaar". Nadat de bemanningsleden in Vollenhove aan wal zijn gebracht worden ze aan de Duitse bezetters overgedragen die ze als krijgsgevangenen afvoert naar Duitsland.

Het wrak van het toestel is in 1948 afgevoerd door een schroothandelaar.

Zie ook: Historisch Marknesse en nop in oorlogstijd

Laatste Update dinsdag, 21 juni 2016