Historisch plankier

Historisch plankier

Plaats: Urk

Locatie: Westhaven

Maker: Gemeente Urk

materiaal: hout waaronder Basralocus

Jaar: 2015


Beschrijving:

Urk is een uniek stukje Flevoland met een eeuwenoude visserijhistorie en wordt ook wel 'De Parel van Flevoland' genoemd. Met één stem tegen heeft de gemeenteraad van Urk in juni 2014 het plan 'De Parel van Flevoland', ook bekend als 'De Parel Oppoetsen', aangenomen. Met het plan wilde de gemeente een impuls geven aan de economie van Urk op het gebied van toerisme en recreatie. Daarnaast moest het de cultuurhistorie en de leefbaarheid van het oude dorp versterken. Het plan 'De Parel van Flevoland' kostte rond de 3 miljoen euro. Naast de 2,5 miljoen van de provincie Flevoland, werd € 500.000,- beschikbaar gesteld uit het investeringsfonds van de gemeente Urk en kwam € 60.000,- voor de rekening van derden. 

In het verleden lag langs de westelijke havendam een houten steiger met op de kop van de dam een havenvuur. De herbouw van deze historische aanlegsteiger was het eerste project uit 'De Parel van Flevoland'. In 2011 stelde de gemeenteraad € 75.000,- beschikbaar om plannen te maken voor de aanleg van het plankier langs de strekdam, of zoals ze op Urk zeggen 'het dammetje'. Van oudsher was dit een bijzondere plek voor de Urkers omdat hier het signaalvuur (geleidelicht) ontstoken werd, dat de vissersschepen vanaf de Zuiderzee veilig naar de haven moest loodsen. Bij het maken van het ontwerp voor de steiger is het historisch archief geraadpleegd. De reconstructie vond plaats aan de hand van foto's van rond het jaar 1900. In 1902 werd het westhavenhoofd verlengd en het licht 50 m zeewaarts verplaatst. Het bijzonder aan de historische steiger was dat de planken niet in de breedte lagen, zoals op ander steigers in het gebied rond de Zuiderzee, maar in de lengte. 

Om een deel van de oude haven weer de sfeer van vroeger te geven startte in maart 2015 de bouw van de 290 m lange replica. Voor het plankier zijn o.a. 220 stuks Basralocus palen gebruikt, die van nature resistent zijn voor paalworm. Omdat dit project het historisch, economisch en toeristisch karakter van het oude dorp en de haven van Urk versterkte kwam de aanleg in aanmerking voor een bijdrage uit de Zuiderzeelijngelden, een bijdrage van het Rijk, de provincie Flevoland en de gemeenten Urk en Noordoostpolder om samen met private middelen bij te dragen aan een economische ‘boost’ in Noordelijk Flevoland. Het geld was vrijgekomen door het uitblijven van de spoorlijn.

De bouw van de steiger liep vertraging op. Bij het verwijderen van de stortsteen bleken stenen en slib op enkele plaatsen verontreinigd te zijn met olie. Na de ontdekking werd waterkwaliteitsbeheerder Rijkswaterstaat hierover ingelicht, waarna werd besloten het werk stil te leggen. De vervuilde grond werd gesaneerd. Op 25 augustus 2015 vond de officiële opening van de historische steiger plaats. Bij windkracht 7 voeren de Flevolandse gedeputeerde Michiel Rijsberman en projectwethouder Freek Brouwer op de botter UK12 vanuit de haven naar het plankier en onthulden op de de kop van de dam het zogenaamde 'vuurtje'. Met de replica van het historisch plankier werd het oude havenzicht van Urk in ere hersteld. Het biedt ruimte voor het aanmeren van historische schepen. Met name voor schepen uit de bruine vloot, die in het verleden veel in de haven van Urk kwamen. De bouw van het plankier bedroeg € 500.000,-

Laatste Update vrijdag, 09 augustus 2019