Voormalige Eben-Haëzerkerk

Voormalige Eben-Haëzerkerk

Plaats: Urk

Locatie: Wijk 4-101

Architect: L.H. van Benthum

materiaal: baksteen, gietijzer, glas, pannen

Jaar: 1895


Beschrijving:

De Afscheiding leidde in 1836 op Urk tot een Gereformeerde kerk. In 1892 verenigen landelijk de Christelijke Gereformeerde kerken zich met de dolerende kerken tot de Gereformeerde Kerken in Nederland. De kerkenraad van Urk besluit, zonder de gemeente daarin te kennen, met deze vereniging mee te gaan. Deze verandering viel niet bij een ie­der in goede aarde. Dat leidde ertoe dat op 13 februari 1894 naast de Gereformeerde kerk op Urk een Chr. Gereformeerde kerk werd geïnstitueerd.

Op 2 juli 1895 kocht het kerkbestuur van de Chr. Gereformeerde gemeente een perceel gemeentegrond van 90.77 m2 groot aan voor de prijs van ƒ 70,-. Het 19e eeuwse kerkje is gebouwd naar een ontwerp van de bouwkundige Lambertus Hermanus van Benthum (18 september 1852 - 1 november 1924). Het is een zaalkerk met symmetrische gevels, lisenen en gietijzeren rondboogvensters. De voorgevel is een tuitgevel. In de top van de licht risalerende middenpartij, een gedeelte van de gevel dat over de volle hoogte naar voren uitspringt, bevindt zich een diepliggend gietijzeren roosvenster met glas-in-loodramen. De geveltop heeft een decoratieve, uitgemetselde rand en dekplaten. De eenbeukige en rechthoekige kerk is in 1938 ingrijpend verbouwd. Naast een inwendige verbouwing is aan de achterzijde een 7e travee toegevoegd. Een travee is een deel van een gebouw, dat wordt bepaald door twee opvolgende steunpunten in de lengterichting van het gebouw. De in 1938 nieuw opgetrokken achtergevel heeft een gepleisterde plint en een symmetrische gevelindeling met twee deuren onder drieruits bovenlicht en een hoger in het midden van de gevel geplaatst, rechtgesloten venster. De geveltop bevat twee, eveneens rechtgesloten vensters.

Na de Tweede Wereldoorlog ontstond er in de Christelijk Gereformeerde gemeente op Urk een scheuring, waardoor  in 1956 een zelfstandige Oud Gereformeerde gemeente ontstond. Het kerkgebouw op Wijk 4-101 werd te klein en in 1960 werd voor de Christelijke Gereformeerde gemeente een nieuwe kerk gebouwd. De eerder afgescheiden gemeenteleden betrokken het gebouw van de Eben-Haëzerkerk en zetten zich voort onder de naam van de Vrije Oud Gereformeerde gemeente, tegenwoordig Vrije Gereformeerde gemeente. 

Op Urk bezitten alle kerken één of meer scheepsmodelen. Ook in het kerkgebouw van de Vrije Gereformeerde gemeente staat een scheepsmodel met de voorsteven gericht naar de kansel. Het model draagt het registratienummer UK 32.

In verband met de bijzondere bouw en bepaalde delen van dit kerkgebouw wordt het gezien als monumentaal erfgoed. Vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde is de voormalige Eben-Haëzerkerk op 10 mei 2002 ingeschreven in het Rijksmonumentenregister. Lees hier de beschrijving.

Laatste Update donderdag, 02 augustus 2018