Havenlichten en Lichtopstand

Havenlichten en Lichtopstand

Plaats: Schokland

Locatie: Vluchthavenpad

Maker: Flevolandschap

materiaal:

Jaar: 2004 en 2007


Beschrijving:

Eeuwenlang was Schokland een belangrijk oriëntatiepunt voor de scheepvaart op de Zuiderzee. Aanvankelijk gebruikte de schippers en vissers de Middelbuurtse korenmolen en de middeleeuwse kerk op de Zuidpunt als richtpunt naast de bebakening die door Kampen en Zwolle verzorgd werd. Maar de roep op een betere bebakening werd sterker. Begin 17e eeuw werd de zuidpunt van Schokland voorzien van een vuurbaken. De haven van Emmeloord was in 1816 aangelegd. In 1837 werd ƒ 15.500,- uitgegeven om de haven te vernieuwen en te vergroten zodat er zo'n 300 schepen een ligplaats konden vinden. Het noordelijk havenhoofd, een kistdam, werd in 1856 in zuid-oostelijke richting verlengd en ook de oostdam dateert uit die tijd. Op het noordelijk havenhoofd stond een lantaarn met groene glazen, op het zuidelijk havenhoofd een lantaarn met rode glazen. Naast de lichtwachterswoning stond vanaf de ontruiming van Schokland in 1859 een houten driepoot waarin de havenmeester 's avonds een olielamp hees.

In 1894 investeerde Rijkswaterstaat in de bouw van een nieuw havenlicht op het Noorderhoofd, een belangrijk licht voor de binnen varende schippers. In het Algemeen Handelsblad van 4 december 1894 staat onder Berichten aan zeevarenden: "Nederland, Havenlicht Emmeloord, Schokland. "Volgens mededeeling van den inspecteur van het loodwezen wordt te Emmeloord, eiland Schokland Zuiderzee, op het zee-einde van het Noorderhoofd der haven op 6 Dec. a.s. op 50° 39' 27" N.b. en 53' 53" O.l. een wit en rood vast havenlicht ontstoken, zichtbaar tot 4 zeemijl". Lichtopstand: houten geschoorde lantaarnpaal, wit, met zwarte trap en groen geschilderde zeskante lantaarn. Hoogte boven water: 4,95 m. Hoogte opstand compleet: 3,5 m. Het licht zal zichtbaar wezen, rood: in N.55º W. tot in Z. 88º W, over eene droogte voor den mond de haven; wit: in alle andere richtingen. De Z.lijke grens van het roode licht loopt over stompe ton No. 13, welke de Z. zijde der droogte aangeeft. Vaartuigen van om de Z. de haven willende aandoen, mogen het licht niet rood doen worden, terwijl vaartuigen van om de No. en O. het licht niet eerder rood mogen zien, dan nadat zij het tot op ongeveer 16M. de O. het Noorderhoofd gekomen zijn".

In de eerste jaren van de 20e eeuw werd een vierkante, 10 m hoge, stalen lichtopstand gebouwd die de houten driepoot met lamp verving. In 'Het Centrum' van 11 november 1914 staat onder de kop "Vuurtoren van Schokland" het volgende bericht. "Sedert geruime tijd is op het eiland Schokland een nieuwe vuurtoren opgericht. Wijl de lenzen daarvoor uit Begië moeten komen en de fabricage stilstaat, kan de toren nog niet verlicht worden". Het licht, dat op carbid brandde, zat op een hoogte van 8,90 m. In 1940 werd de lichtopstand bij de haven van Emmeloord afgebroken. In 2004 heeft de Nationale Postcode Loterij aan het Flevo-landschap 3,25 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het project 'Redding Schokland'. Ander subsidies die daarna loskwamen zorgden bij elkaar voor een verdubbeling van het bedrag. Het doel van het project was om het unieke karakter van Schokland, eiland in het polderland, te behouden en te versterken. Tijdens het project werd de oude haven van Emmeloord in ere hersteld. Het spatscherm rondom de Lichtwachterswoning keerde terug en er werd een vrijwel authentieke replica van de lichtopstand geplaatst, die op basis van oud beeldmateriaal gereconstrueerd kon worden. Tijdens de publieksdag ter afsluiting van het project op 12 mei 2007 werd het licht voor het eerst ontstoken. De lichtopstand op Oud Emmeloord staat symbool voor het Zuiderzeeverleden van Schokland. 

Kijk voor meer informatie op Schokkervereniging en Kees Bolle

Laatste Update donderdag, 09 augustus 2018