Cultuurboerderij

Plaats: oostelijke helft Noordoostpolder

Locatie:

Maker: Directie Wieringermeer

materiaal: baksteen / dakpannen

Jaar: 1942 - 1946

Beschrijving:

De net drooggevallen grond in de Noordoostpolder was nog niet geschikt voor landbouwgebruik. Voor het ontginnen en bouwrijp maken van de polder was de cultuurtechnische afdeling van de Directie Wieringermeer verantwoordelijk. De Directie kreeg van de Duitse bezetters toestemming om per 500 ha te ontginnen polderoppervlakte één schuur te bouwen. De polder werd in grote ontginningsbedrijven verdeeld die centraal geleid werden.

Al in de zomer van 1941 begon men vanuit het noordoosten met het ontginnen van uitgestrekte drooggevallen gebieden. Cultuurtechnische werkzaamheden moesten de modder omvormen tot geschikte landbouwgrond. Daarom werden er tochten, sloten en greppels gegraven, die het proces van ontwateren moesten helpen versnellen. Na het ontginnen werd de bodem cultuurrijp gemaakt. Gras en klaver werd ingezaaid. Deze gewassen ontrekken water aan de grond en geven de grond enige draagkracht. Het duurde ongeveer vijf jaar voordat de bodem van de Noordoostpolder werkelijk droog was en geschikt voor landbouwkundig gebruik.

bron: www.zuiderzeeland.nl

Voor de ontginnings- of cultuurboerderijen die in de oostelijke helft van de Noordoostpolder gebouwd zijn werd het grootste type boerderij uit de Wieringermeer gekozen. De verschijningsvorm was een soort gemiddelde van alle traditionele boerderijtypen in Nederland. Zowel het woonhuis als de boerderij zijn gebouwd in rode baksteen. De boerderij heeft een grote schuur van circa 11 m. hoog met een eraan vast gebouwd lager woonhuis asymmetrisch voor de schuur. De woningen hebben een, met rode dakpannen gedekt, zadeldak. Om de bouwkosten zoveel mogelijk te drukken zijn de 60 boerderijen in serie gebouwd. In de Nederlandse architectuurgeschiedenis waren nog nooit op zo’n grote schaal boerderijen in serie gebouwd. Vanwege de schaarste aan bouwmaterialen zijn de laatste 17 boerderijen voorzien van een rieten dak. Het riet werd in de omgeving gesneden. De Wieringermeerdirectie heeft de boerenerven door windsingels begrensd.

Na de ontginning werden de grote kavels opgesplitste in bedrijven van diverse grootte. De bedrijven werden in pacht gegeven. Bij de in pachtgegeven grond hoorde een bedrijfsgebouw met woonhuis. De ontginningsschuren werden als onderdeel van boerderijen in de bedrijfsuitgifte opgenomen.

Aan de Uiterdijkenweg 64 staat de eerste boerderij die in de Noordoostpolder is gebouwd. Boerderij "De Eerste" kwam op 1 december 1942 gereed.