Arie de Witbrug

Plaats: Urk

Locatie: Meep

Architect:

materiaal: gelakt staal

Jaar: 1989

Beschrijving:

De Arie de Witbrug is, komend vanaf het IJsselmeer, de tweede beweegbare brug over de Urkervaart. De brug verbindt het dorp Urk met bedrijventerrein Kamperhoek. De Arie de Witbrug is een stalen ophaalbrug met vrijstaande hameistijlen en losse priemen. Deze scharnierend op de hameistijl liggende constructie is aan de achterzijde voorzien van ballast. Aan de voorzijde is de priem door middel van een ophangstaaf verbonden met de punt van het wegdek. Bij het openen en in de geopende stand zorgt de ballastpriem er voor dat er voortdurend evenwicht is. Op grond daarvan kan de ophaalbrug met relatief kleine kracht geopend worden. De hameistijlen staan boven het schanier van het brugdek. Als de brug omhoog gaat, draaien de ballastpriemen en het brugdek, de val, parallel.

Eind juli 2019 kon de brugklep niet omhoog omdat een lager kapot was. Het kapotte onderdeel moest besteld worden waardoor de brug een week lang niet open kon voor de scheepvaart. In augustus kreeg de Arie de Witbrug nieuwe lagers. Hiervoor moest de hef van de brug, ofwel het brugdek, met zwaar materieel gelicht worden. De gehele operatie duurde twee dagen. De brug is eigendom van de gemeente maar in het beheer van de provincie Flevoland. Alle 13 beweegbare bruggen en 11 sluizen in Flevoland worden sinds 2014 vanuit één bediencentrale op het provinciehuis in Lelystad bediend. De bruggen en sluizen worden weliswaar vanuit één punt aangestuurd, maar elke brug en sluis had een eigen manier van bedienen en dat veroorzaakte problemen. In 2017 startte de provincie Flevoland met het aanbestedingstraject voor project 'Groot Onderhoud Bruggen en Sluizen' (GOBS). Zeven partijen schreven in, Croonwolter&dros en Hollandia Services kregen in 2018 het werk gegund. Het GOBS renovatieproject startte in het voorjaar van 2020 met de renovatie van de Urkersluis. Een belangrijke maatregel om de hinder te beperken was de keuze om alleen in het winterseizoen buiten aan de bruggen en sluizen te werken. Tijdens de voorbereiding van het project werd geconstateerd dat de motot en rem van de Arie de Witbrug technisch gezien nog mee door konden, maar niet meer voldeden aan de laatste eisen van machineveiligheid. Daarom werd geadviseerd om de motor en rem te vervangen. In het najaar van 2020 werd begonnen met de renovatie van de brug. Ook hier werd het centraal aangestuurde systeem vervangen door een nieuw universeel besturings- en bediensysteem. Daarnaast is de wegindeling aangepast en het asfalt vernieuwd. Voor de uitvoering van het onderhoudswerk sloot de gemeente Urk zich aan bij het groot onderhoudsprogramma dat de provincie Flevoland uitvoerde. Gezien de daar aanwezige kennis en expertise heeft de gemeente de provincie gevraagd de voorbereiding en uitvoering van de noodzakelijke renovatiewerkzaamheden mee te nemen in het onderhoudsprogramma. Tijdens het GOBS renovatieproject zijn ook op twee plaatsen in de provincie nood-bediencentrales gebouwd. Mocht de centrale op het provinciehuis uitvallen, dan kunnen de bedienmedewerkers uitwijken naar de noodcentrale bij de Urkersluis op Urk of bij de Noordersluis in Lelystad. 

In april 2021 bleek dat werkelijke kosten van de renovatie van de Arie de Witbrug en de Zwolsebrug fors hoger uitvielen dan in 2017 geraamd was. Het budget werd met 1,5 miljoen euro overschreden. Dit had hoofdzakelijk te maken met een tegenvallende aanbesteding, de continue veranderende wetgeving en richtlijnen, en een te lage oorspronkelijke raming van de noodzakelijke renovatiewerkzaamheden. Bovendien bleek tijdens de uitvoering sprake van meer achterstallig onderhoud dan vooraf was voorzien. De houten steigers bleken na een grondige inspectie in een zeer slechte staat te verkeren. Ook bleken zij niet meer te voldoen aan de eisen die destijds net waren aangescherpt. Bij calamiteiten zijn deze voorzieningen voor de beroeps- en recreatievaart noodzakelijk om conform de nieuwe regelgeving veilig te kunnen afmeren en uit te stappen. Uit het oogpunt van veiligheid, duurzaamheid en financiële efficiëntie was het noodzakelijk deze hoog/laag wachtsteigers tegelijk aan te leggen.

De Arie de Witbrug behoort tot het watererfgoed van de provincie Flevoland en geeft duidelijk de functie van het water als transportsysteem weer. De Arie de Witbrug heeft cultuurhistorische en esthetische waarde omdat de ophaalbrug een markant en opvallend element in het Flevolandse landschap is. De brug is vernoemd naar ir. Arie de Wit, directeur van gemeentewerken Urk. Arie de Wit werd op 17 september 1933 op Urk geboren als zoon van Hendrik de Wit en Aaltje van Urk. Aan de Hogere Technische School in Amsterdam studeerde hij bouwkunde. Kort na zijn studie werd hij op 23-jarige leeftijd benoemd tot directeur van gemeentewerken Urk. Hij was daarmee de jongste directeur van het dorp. Op 8 mei 1984 overleed ir. Arie de Wit op de leeftijd van 50 jaar. Arie de Wit heeft als directeur van gemeentewerken o.a. in 1959 het saneringsplan voor Urk ontworpen en het initiatief genomen om het paalscherm op Urk te herbouwen.