Twee leeuwen

Twee leeuwen
Twee leeuwen Twee leeuwen Twee leeuwen Twee leeuwen Twee leeuwen

Plaats: Kraggenburg

Locatie: De Dam

Kunstenaar: Bart van Hove

Materiaal: Franse bergsteen

Jaar: 1891

Beschrijving:

De leeuw speelt een belangrijke rol in de Kraggenburger gemeenschap. Twee leeuwen waken over Kraggenburg en flankeren de ingang van het dorp. Twee leeuwen die identiek lijken maar bij nadere beschouwing elkaars spiegelbeeld zijn. De rechter leeuw heeft zijn linker voorpoot over zijn rechter voorpoot geslagen en bij de linker leeuw is dat precies andersom. Ook de staarten zwiepen tegengesteld aan elkaar. De leeuwen zijn pendanten. Het koppel is vanbinnen en vanbuiten van hetzelfde materiaal gemaakt en hun vorm is gesloten. De sculpturen zijn ruimte-innemend.

Twee leeuwen met een geschiedenis. Oorspronkelijk zijn ze door Bart van Hove ontworpen als decoratieve elementen voor de syphon van de (afgebroken) Zeeburgersluis bij Amsterdam. Het ontwerp van de leeuwen werd één op één door assistenten in Franse bergsteen uitgevoerd. De Directie Wieringermeer afd. Noordoostpolderwerken heeft de leeuwen eind jaren veertig cadeau gekregen. In 1952 bestond de Noordoostpolder 10 jaar en ter gelegenheid van dit feit liet het personeel van de Directie het 'Leeuwenmonument' vervaardigen, dat op de Deel bij de ingang van de tentoonstelling ter gelegenheid van het jubileum, geplaatst werd. De sokkels waren bekleed met Bentheimer zandsteen dat in 1948 in het 17e-eeuwse scheepswrak NR43 gevonden was. Omdat het verkeer meer ruimte opeiste moesten de leeuwen wijken en werden in 1964 naar de Gemeentewerf aan de Nijverheidsstraat afgevoerd.

In de oudejaarsnacht van 1964 - 1965 togen 15 Kraggenburgers naar Emmeloord om één van de leeuwen, bij wijze van oudejaarsstunt, mee naar Kraggenburg te nemen. De stunt mislukte nog bijna. De leeuwen zaten stevig vastgevroren en er was geen beweging in te krijgen. Toen men het wilde opgeven bewoog de leeuw alsnog en werd met op een wagen met een 'stille' tractor naar Kraggenburg vervoerd. De tweede leeuw is, na een briefwisseling met de gemeente Noordoostpolder, door de gemeente aan Kraggenburg geschonken.

Regelmatig wordt geprobeerd om bij wijze van oudejaarsstunt één van de twee leeuwen te ontvoeren. Tijdens de jaarwisseling van 1975 - 1976 lukte dat en werd één van de leeuwen door Piet van der Sar en vier van zijn vrienden meegenomen naar Nagele, maar werd twee dagen later weer teruggehaald naar Kraggenburg.  De rechter leeuw is ooit aangereden door een PTT auto. Daardoor is de kleur van de neus iets lichter dan de kleur van zijn lichaam.

Zie ook: www.kraggenburg.nl

Kunstenaar

Bartholomeus Johannes Wilhelmus Maria (Bart) van Hove is geboren op 17 maart 1850 in Den Haag. Zijn vader Johannes Hubertus van Hove en grootvader Bartholomeus Johannes van Hove, waren kunstschilder. Zijn vader wilde dat hij een opleiding bij de marine volgde. Tijdens deze opleiding volgde hij avondlessen tekenen en boetseren aan de Akademie van beeldende kunsten in Den Haag onder leiding van beeldhouwer A.E. Lacomblé. Nadat van Hove op een tentoonstelling met een door hem gemaakte buste van zijn grootvader in de prijzen viel, kreeg hij van zijn vader toestemming om zijn roeping te volgen.

Van 1870 tot 1874 studeerde Bart van Hove in Antwerpen aan het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten. Vervolgens studeerde hij met een subsidie van Z.K.H. Prins Hendrik tot 1878 aan de “Ecole des Beaux-Arts” in Parijs o.l.v. P.J. Cavelier. Vervolgens maakte hij een studiereis naar Italië. In 1882 vestigde Bart van Hove zich als kunstenaar in Amsterdam en maakte in opdracht van architect J. Cuypers de timpaaninvullingen van de vensters van het Rijksmuseum en later nog enkele beelden. In 1885 werd hij leraar op de Kunstnijverheidsschool Quellinus in Amsterdam. Van 1889 tot 1890 was hij daar directeur. Hij onderwees in de traditie van de Belgisch-Franse academische opvattingen, gebaseerd op regels en normen uit de Renaissance. Van 1900 tot zijn dood was van Hove hoogleraar aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Van Hove was de laatste vertegenwoordiger van de door Frankrijk geïnspireerde academische beeldhouwkunst in de 19e eeuw. Op 9 februari 1914 stierf Bart van Hove vrij plotseling aan de gevolgen van suikerziekten, op 63-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterdam.

Bart van Hove maakte vooral portretbustes en standbeelden. Hij maakte beelden voor de gevel van het Rijksmuseum en het Centraalstation in Amsterdam. Van Hove heeft de legpenning ontworpen die vervaardigd is ter gelegenheid van de inhuldiging van Hare Majesteit Koningin Wilhelmina op 6 september 1898. Daarnaast maakte hij veel monumenten waaronder dat van Mgr. F. Hamer in Nijmegen, het standbeeld van Willem Lodewijk van Nassau-Dietz (1906) in Leeuwarden, het monument van Jan van Schaffelaar in Barneveld.

Bart van Hove ontwierp ook een monument ter nagedachtenis aan één van de drie oprichters en eerste directeur van de Amsterdamse dierentuin Artis, dr. Gerardus Frederik Westerman (1807 - 1890). Het gedenkteken verbeeldt de lijfspreuk van de dierentuin 'Natura Artis Magistra', Latijn voor 'de natuur is de leermeesteres van de kunst'. De kritiek op het monument was niet mis zoals blijkt uit het citaat uit het architectuur- en bouwtijdschrift van architectuurgenootschap Architectura en Amiciatia, 'De Opmerker': "De voornaamste fout, waaraan dit werk zijn fiasco heeft te danken, is het totaal gemis aan goede architectuur. Blinkt het vrouwefiguur al niet door bijzondere schoonheid uit, de leeuw mist totaal alle aantrekkelijkheid en gelijkt nog meer op een oudenman, dan zoals Hildebrand zegt dat een leeuw er in een beestenspel uitziet. Hoe is het mogelijk, vlak voor de galerij der wilde dieren, waar men een prachtige leeuw in natura kan bewonderen, zulk een parodie op dit edele dier te plaatsen. Arme kunst, die zulk een natuur tot leermeester heeft". De liggende leeuw op het Westerman monument vertoont grote gelijkenis met de leeuwen die Van Hove ontwierp voor de syphon van Zeeburg die in Elseviers geillustreerd maandschrtift beschreven werden als "een impressie van krachtvolle getuigen van den kunstenaar en diens doorwrochten kennis der natuur". Het gedenkteken voor G. F. Westerman, dat op 21 augustus 1891 onthuld werd, is in 2002 als rijksmonument in het Monumentenregister opgenomen.

Laatste Update zondag, 29 januari 2017