Hoogwaterkanon

Hoogwaterkanon
Hoogwaterkanon Hoogwaterkanon Hoogwaterkanon Hoogwaterkanon Hoogwaterkanon

Plaats: Blankenham

Locatie: Blokzijlerdijk

Maker: Lamber Sevart wapenfabriek

materiaal: gietijzer

Jaar: 1817


Beschrijving:

Blankenham is een voormalig Zuiderzee dorp aan de grens van de Noordoostpolder. In 1776 en 1825 vonden twee grote overstromingen plaats die in Blankenham grote vernielingen aanrichtten. In 1825 brak de dijk bij Blankenham maar liefst op zes plaasten. De zogenaamde kolken of wielen getuige hiervan. Na elke dijkdoorbraak ontstond achter de dijk een diep gat, waarin het water ook na het dichten van de dijk bleef staan. Rond elke zwakke plek ontstond een nieuwe lus in de dijk.

Om voor toekomstige rampen gewaarschuwd te zijn plaatste men tussen Vollenhove en Kuinre een aantal kanonnen. Op de dijk bij Blankenham werden twee plaatsen ingericht met kanonnen die bediend werden door leden van de dijkwacht. De kanonniers dienden bij dreigend hoog water de bevolking te waarschuwen. Zodra op de peilschaal 2,30 m af te lezen was werd een schot gelost. Bij 2,30 m vuurden de kanonniers twee schoten af. Bij drie schoten wist men dat het water tot aan de kruin van de dijk stond (2,80m). Als men vier schoten afvuurden wist men dat er een dijkdoorbraak was en moesten de bewoners zo snel mogelijk hogere delen opzoeken. Op 8 april 1930 heeft kanonnier Hendrik van der Linde het kanon op de Blokzijlerdijk voor het laatst afgeschoten. 

Niet alle kanonnen die op de zeedijk werden gebruikt zijn bewaard gebleven. Tijdens de bezettingsjaren 1940-1945 kwamen de Duitsers ook in Blankenham. Alle kannonnen die van koper en brons vervaardigd waren moesten worden ingeleverd. De Duitsers hadden geen belangstelling voor de exemplaren in Blankenham die uit ijzer waren gegoten, vandaar dat dit geschut op de zeedijk kon blijven staan. Het waren zogenaamde twaalfponders, gegoten in 1817 in de Lambert Sevart wapenfabriek in Luik. De twee kanonnen waren eigendom van het waterschap Vollenhove. Het kanon dat nu nog op de Blokzijlerdijk staat is overgedragen aan de gemeente Blankenham, die er een nieuw houten rolpaard (onderstel) onder liet maken. Het andere kanon is door het waterschap aan Museum Schokland op Middelbuurt geschonken. Bij het kanon op de Blokzijlerdijk staat een gereconstrueerd kruithuisje.

In de nieuwjaarsnacht van 1963-1964 is het hoogwaterkanon bij wijze van nieuwjaarsstunt geroofd. Hieronder een deel van het verhaal uit De Noordoostpolder van 22 januari 1964. "Het kanon dat wederrechtelijk naar Luttelgeest was vervoerd in de oudejaarsnacht was geroofd door vijf Luttelgeester jongens n.l. Martin Kuipers, Jan Kuipers, Pieter van Delden, Jan Stap en Geert Kornet. Het was Jan Kuipers die in het najaar van 1963 tijdens werkzaamheden op het land op het idee kwam om het kanon uit Blankenham te verplaatsen naar Luttelgeest. Samen met de anderen werd het plan uitgewerkt, waartoe zij ver van te voren reeds enige malen 's nachts naar Blankenham togen om de mogelijkheid van vervoer van het kanon te bespreken en uit te werken. In de laatste week van 1963 werd hiervoor een wagen bij de smid gehaald en omgebouwd tot een zeer sterke aanhangwagen. Met behulp van een tractor toog men Oudejaarsnacht naar Blankenham, waar men het kanon met handkracht, doch op zeer ingenieuze wijze op de kar plaatste. Om half vijf nieuwjaarsmorgen was het kanon in Luttelgeest geplaatst. Het was niet alleen begonnen om een stunt. Jan Kuipers had zich enigszins geërgerd dat het kanon in Blankenham op een zand-depot stond, gedeeltelijk verborgen onder een hoop zand. Hij meende dat het kanon een beter zorg en plaats verdiende. Het doel is nu zeker bereikt, want de 'stunt' is geslaagd, terwijl het kanon te Blankenham een plaats zou krijgen in het centrum van Kerkbuurt en in het vervolg ongetwijfeld aanspraak zal kunnen maken op voldoende onderhoud".

Henric de Crane, graaf van Kuinre, heer van Emmeloord, Ens en Urk, heeft het kanon op 18 januari 1964 teruggehaad naar Blankenham en bij die gelegenheid de kanonrovers tot ridder geslagen. Het hoogwaterkanon is korte tijd bewaakt geweest door één van de stenen leeuwen uit Emmeloord.

Laatste Update maandag, 03 april 2017