Ontruiming van Schokland 1859

Ontruiming van Schokland 1859
Ontruiming van Schokland 1859 Ontruiming van Schokland 1859 Ontruiming van Schokland 1859 Ontruiming van Schokland 1859 Ontruiming van Schokland 1859 Ontruiming van Schokland 1859 Ontruiming van Schokland 1859 Ontruiming van Schokland 1859

Plaats: Schokland

Locatie: Middelbuurt, Museum Schokland

Kunstenaar: Piet Brouwer

Materiaal: brons

Jaar: 1994

Beschrijving:

Schokland lag vroeger slechts enkele decimeters boven het zeeniveau. Bij hoog water overstroomde een groot deel van het vlakke eiland. Om zich te beschermen wierpen de bewoners op een aantal plaatsen kunstmatige woonheuvels op. Maar bij ernstige stormvloeden overstroomden ook deze terpen. De Schokkers leidden een onzeker en ongemakkelijk bestaan op het eiland. Armoede was troef. In 1859 gaf Koning Willem III bevel tot ontruiming van Schokland. De huizen werden afgebroken en de bewoners vestigden zich, met hun weinige bezittingen, in de steden rond de Zuiderzee.

Op 3 september 1994 hield de Schokkervereniging zijn jaarlijkse Schokkerdag. Tijdens deze bijeenkomst werd stilgestaan bij het feit dat het 135 jaar geleden was dat Schokland werd ontruimd. Voormalig wethouder Culturele zaken mevrouw Joukje van den Berg-Otter onthulde het beeldje ‘Ontruiming van Schokland 1859’ van de Urker kunstenaar Piet Brouwer.

Het figuratieve kunstwerk staat symbool voor het definitieve vertrek van de Schokker bevolking. Het stelt een gezin voor dat op het punt staat hun geliefde eiland voorgoed te verlaten. Hun gelaatsuitdrukking en houding verraden het verdriet vanwege de gedwongen verhuizing. De vader, een vissersman die een anker op zijn rechter schouder draagt, wil eigenlijk helemaal niet van zijn geboortegrond vertrekken. De moeder, die zorgzaam een in doeken gewikkelde peuter op de arm houdt, staart bedroefd voor zich uit. Voor het paar staat een jongetje dat vol onbegrip naar zijn vader opkijkt terwijl hij hem aan de broek trekt. Op de grond, voor hun voeten, staat een kist met daarop het jaartal 1859. In de kist zijn alle bezittingen van de familie gepakt. Het familietafereeltje staat op een sokkel van vier stalen palen, voor het in ‘Zuiderzeestijl’ opgetrokken Schokkerhuisje in Museum Schokland op Middelbuurt.

Bij dit kunstwerk vind je een gedicht van Tromp de Vries, die de ontruiming pakkend weergeeft

 

Schokkers aan hun grond gehecht

-          Daar geboren en getogen    -

Werd met landverlies voor ogen

Het vertrekken aangezegd

 

Zwaar heeft hun die stap gewogen

Elke raad leek even slecht

Maar verloren bleek het gevecht

En vergeefs bleef alle pogen

 

Zie hoe hier een jong gezin staat

-    bij een schamel beetje huisraad    -

Dat gedwongen door gebrek

Heeft besloten tot vertrek

 

Zij die blijvend zorgend meegaat

Hij het anker om de nek


Met dank aan Piet Brouwer voor het verstrekken van de informatie.

Kunstenaar

Piet Brouwer werd op 21 mei 1933 op Urk geboren. Pas in de begin jaren tachtig van de twintigste eeuw ontstaat zijn passie voor kunst. Hij ontwikkelt een grote voorliefde voor houtsnijden en behaalt zijn klompenmakers diploma. Brouwer was van 1961 - 1992 directeur van een electrotechnisch bedrijf op Urk en combineert in het begin, deze taak met het kunstenaarsschap. Van 1985 - 1990 studeert Piet Brouwer aan de Vrije Academie in Nunspeet. Daar leerde hij zijn houtsnijwerken in was te maken. Ook kreeg hij onderricht in klei en brons. Brouwer werkt het liefst figuratief en haalt de inspiratie voor zijn kunstwerken uit de Urker geschiedenis. Naast beeldhouwwerken maakt hij aquarellen. Piet Brouwer is een gedreven kunstenaar.

Op Urk zijn in de openbare ruimte drie kunstwerken van Piet Brouwer te vinden: ‘de IJsvlet, de Vroemoer en Meester Verstelle. Op Schokland vinden we in het museum op Middelbuurt een beeldje over de ontruiming van het eiland en in de kerk is het doopvont door Bouwer gemaakt. Ook buiten de Provincie Flevoland staan beelden van de Urker kunstenaar: in Rijssen – ‘de Stadsomroeper’ en in Enter – ‘boer met ganzen’ en ‘de Maaier’.

Laatste Update zondag, 18 januari 2015