Monument voor de Gevallen Urkers

Monument voor de Gevallen Urkers
Monument voor de Gevallen Urkers Monument voor de Gevallen Urkers Monument voor de Gevallen Urkers Monument voor de Gevallen Urkers Monument voor de Gevallen Urkers

Plaats: Urk

Locatie: Monumentlaan

Kunstenaar: Philip Bolt / N van der Schaft

Materiaal: baksteen / zandsteen

Jaar: 1946

Beschrijving:

Tot het jaar 1946 was er op Urk geen enkel monument of gedenksteen te vinden. Op  31 augustus 1946, de verjaardag van koningin Wilhelmina, werd het Monument voor de in de Tweede Wereldoorlog gevallen Urkers onthuld. Het monument is ontworpen door architect Philip Bolt en uitgevoerd door beeldhouwer Nicolaas van der Schaft.

Tijdens de plechtigheid hield dhr. J. Brouwer, een toespraak en wees op het doel van het Monument, “te eren hen, die hun leven gaven of lieten voor de bevrijding van ons vaderland”. Hierna werd het monument onthuld door twee commissieleden, de heren T. Woort en T. van de Berg. Na de onthulling werd het Monument aan de Gemeente overgedragen.

Drie traptreden leiden naar een eenvoudig monument, gemaakt van rode baksteen met in het midden een gedenkplaat van zandsteen. In het midden van de gedenksteen een zuil met het wapen van Urk in reliëf. Daaromheen in Memoriam met daaronder: ‘Wij gedenken’ en alle namen en geboorte data van de 13 slachtoffers. 

PIeter Hoekman geb. 14-1-1917
Pieter Romkes geb. 29-9-1915
Hessel Hoefnagel geb. 14-4-1922
Pieter Brouwer geb. 22-11-1919
Pieter Hakvoort geb. 1-5-1886
Andries Pasterkamp geb. 1-12-1924
Jan Ras geb. 4-11-1918
Jan Pelleboer geb. 26-11-1919
Gerrit Korf geb. 27-11-1905
Juri van de Berg geb. 21-2-1912
Sjoerd van de Berg geb. 5-8-1918
Klaas Kaptein geb. 10-1-1920
Jan Hakvoort geb. 19-8-1918

De zuil wordt geflankeerd door twee personen. Links een Urker visser met een visnet in de rechterhand en rechts een Urkerin, beide in klederdracht. Het gedenkteken is 1.90 m hoog en 1.20 m breed.

Op 27 april 1995 (Jom Hasjoa, 27 Nis 5755) is, op initiatief van het Comité Gedenkteken Familie Israël Samuël Kropveld, aan de voet van het monument een zwart marmeren gedenksteen onthuld. Hierop staan de namen van 3 leden van de familie I.S. Kropveld-de la Penha en vijf Hebreeuwse lettertekens, een afkorting voor de bijbeltekst: "Moge hun zielen gebundeld zijn in de bundel van het eeuwige leven". Eerder zette het comité zich in om in plaats van de dorpel een stenen zuil met daaroverheen een plexiglazen plaat te plaatsen, een ontwerp van Ralph Prins. Dit stuitte echter op grote bezwaren omdat het gemeentebestuur het niet vond passen bij het 'Monument voor de Gevallen Urkers.

Vijftig jaar lang was op Urk onbekend hoe het met de familie Kropveld was afgelopen. Zij waren het enige joodse gezin dat tijdens de Tweede Wereldoorlog op Urk woonde en wilde, ondanks herhaaldelijk aandringen van de Urkers, niet onderduiken. In mei 1942 moest de familie Kropveld zich, op last van de Duitse bezetter, in Amsterdam vestigen. Op 6 april 1943 is het gezin vanuit kamp Westerbork op transport gesteld. Op 9 april 1943 zijn zij in het Poolse concentratiekamp Sobibor omgekomen. De onthulling van de gedenksteen werd bijgewoond door Keetje Kropveld, de zuster van Israél Samuël Kropveld, de Israelische ambassadeur Michaël Nathan Bavly en Opperrabijn J.S. Jacobs.

Tijdens een oktoberstorm in 2002 is de fundering van het oorlogsmonument ontzet doordat een boom werd geveld. Het monument is bij Weerstand Creatief Natuursteen op Urk gerestaureerd. Daarna is het door de gemeentelijke dienst weer op zijn vertrouwde plaats, achter het Kerkje aan de Zee, teruggezet.

Zie ook: Urk in oorlogstijd

Kunstenaars

Philippus Jan Willem Cornelis (Philip) Bolt werd op 30 juli 1894 in Den Haag geboren. Na het behalen van zijn MULO-diploma ging hij studeren aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij volgde de opleiding M.O. bouwkunde en studeerde in 1914 af. Van 1918 tot 1922 werkte Philip Bolt bij het bouwbureau van de Marine, onder de latere Rijksbouwmeester ir. Hayo Hoekstra. Daarna trad hij in dienst bij ir. Herman van der Kloot Meijburg in Scheveningen. In 1945 vestigde Bolt zich als zelfstandig restauratiearchitect.
 
Philip Bolt overleed op 27 mei 1981 op 86-jarige leeftijd in Den Haag.

 

Nicolaas (Nic.) van der Schaft is op 12 april 1893 in Hof van Delft (Delft) geboren. Op 02-09-1921 trouwt hij in Middelburg met Johanna de Munck. Van der Schaft is in 1956 gestorven.

Werk van Van der Schaft is onder andere te vinden in Middelburg, Karel de Stoute in de gevel van de Choertoren van het Stadhuis (1920), Terneuzen, portretreliëf bij de Burgemeester Huizingabank (1936) en op Urk, Monument voor de gevallen Urkers (1946).

Laatste Update dinsdag, 03 januari 2017