Monument voor de Gevallen Urkers

Plaats: Urk

Locatie: Monumentenlaan

Kunstenaar: Philip Bolt / N van der Schaft

Materiaal: baksteen / zandsteen

Jaar: 1946

Beschrijving:

Tot het jaar 1946 was er op Urk geen enkel monument of gedenksteen te vinden. Op 31 augustus 1946 werd het Monument voor de in de tweede Wereldoorlog gevallen Urkers onthuld. Het monument is ontworpen door Philip Bolt (architect) en Nicolaas van der Schaft (beeldhouwer).

Tijdens de plechtigheid hield dhr. J. Brouwer, een toespraak en wees op het doel van het Monument, “te eren hen, die hun leven gaven of lieten voor de bevrijding van ons vaderland”. Hierna  werd het monument onthuld. Op de gedenksteen staan 13 namen van Urkers die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Na de onthulling werd het Monument aan de Gemeente overgedragen.

Het is een eenvoudig monument, gemaakt van rode baksteen met in het midden een gedenkplaat van zandsteen. In het midden van de gedenksteen een zuil met het wapen van Urk in reliëf. Daaromheen in Memoriam met daaronder: ‘Wij gedenken’ en alle namen van de 13 slachtoffers van de tweede Wereldoorlog. De zuil wordt geflankeerd door twee personen. Links een Urker visser met een visnet in de rechterhand en rechts een Urkerin, beide in klederdracht. Het gedenkteken is 1.90 m hoog en 1.20 m breed.

Op 27 april 1995 (Jom Hasjoa, 27 Nis 5755) is, op initiatief van een aantal inwoners van Urk, aan de voet van het monument een zwart marmeren gedenksteen toegevoegd. Hierop staan de namen van 3 leden van de familie Kropveld. Vijftig jaar lang was op Urk onbekend hoe het met hen was afgelopen. De familie Kropveld was het enige joodse gezin dat tijdens de tweede Wereldoorlog op Urk woonde. Het gezin wilde, ondanks herhaaldelijk aandringen van de Urkers, niet onderduiken. In mei 1942 moet de familie Kropveld zich, op last van de Duitse bezetter, in Amsterdam vestigen. Op 6 april 1943 is het gezin vanuit kamp Westerbork op transport gesteld. Op 9 april 1943 zijn zij in het Poolse concentratiekamp Sobibor omgekomen.

Tijdens een oktoberstorm in 2002 is de fundering van het oorlogsmonument ontzet doordat een boom werd geveld. Het monument is bij Weerstand Creatief Natuursteen op Urk gerestaureerd. Daarna is het door de gemeentelijke dienst weer op zijn vertrouwde plaats, achter het Kerkje aan de Zee, teruggezet.

Kunstenaars

Nicolaas (Nic.) van der Schaft is in 1893 in Hof van Delft (Delft) geboren. Op 02 - 09 - 1921 trouwt hij in Middelburg met Johanna de Munck. Van der Schaft is in 1956 gestorven.

Werk van Van der Schaft is onder andere te vinden in Middelburg, Karel de Stoute in de gevel van de Choertoren van het Stadhuis (1920), Terneuzen, portretreliëf bij de Burgemeester Huizingabank (1936) en op Urk, Monument voor de gevallen Urkers (1946).