Onderduikersbank

Plaats: Emmeloord

Locatie: Harmen Visserplein

Kunstenaar: Wim van Doorschodt

Materiaal: beton

Jaar: 1967

Beschrijving:

Op het Harmen Visserplein staat een witte, betonnen bank als onderduikersmonument. Het monument is gemaakt door Wim van Doorschodt en houdt in de Noordoostpolder de herinnering levendig aan de bange jaren van de Tweede Wereldoorlog toen duizenden mannen in de polder onderdoken.

De nieuwe, vaak moeilijk begaanbare Noordoostpolder, heeft een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse oorlogsgeschiedenis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben hier meer dan 20.000 mannen ondergedoken gezeten. De Noordoostpolder (NOP)  stond  voor Nederlands Onderduikers Paradijs. Een paradijs met vraagtekens. De onderduikers moesten net als de polderpioniers met de schop in de hand de polder in. Menigeen heeft zijn handen of rug stuk gewerkt op de dikke polderklei. De arbeiders die de polder cultuurrijp maakten, waren vrijgesteld van de Arbeitseinsatz. Hoewel de Duitsers op de hoogte waren van het feit dat daarom grote aantallen onderduikers hun toevlucht in de polder zochten, hebben zij de Noordoostpolder lange tijd ongemoeid gelaten. In 1944 zijn er verschillende razzia's gehouden waarbij honderden mensen zijn weggevoerd. Na deze razzia's kwam het ontginnings- en oogstwerk stil te liggen.

Het monument is door het Onderduikerscomité aan de bevolking geschonken. De bank stond oorspronkelijk op de Deel. Na een restauratie in 1997 verhuisde hij naar het Harmen Visserplein. In mei 2005 is er op het Harmen Visserplein een plaquette geplaatst met de volgende tekst:

Op deze plaats hebben de Nederlandsche Binnenlandsche Strijdkrachten het bestuur van de op 17 april 1945 bevrijde polder formeel overgedragen aan de heer dr. ir. S. Smeding, Landdrost van het Openbaar Lichaam "De Noordoostelijke Polder". Daarmee kwam ook in dit gebied een einde aan de Duitse bezetting.

Bij deze plaquette heeft ook de bank een plekje gekregen. In één van de zijkanten van de bank is een reliëf verwerkt. De beeldhouwer laat ons de Duitse adelaar zien die een mens figuur onderdrukt. Onderin staan golfjes en een naar zuurstofhoudend water happende vis, die symbool staan voor het nog drassige Nieuwe Land.

Op de zijkant van de bank is de naam Knipmeijer te lezen. Albert Johannes Knipmeijer, geboren in 1912 in Hoogeveen, speelde in het Nederlands Onderduikers paradijs een grote rol. Hij werkte bij de Directie en was verantwoordelijk voor de personeelszaken. Vele mannen die aan de Arbeitseinsatz wilde ontkomen heeft hij aan een onderduikadres in de polder geholpen.

Kunstenaar

Willem Doorschodt is op 5 augustus 1938  in Den Haag geboren. Tegenwoordig is hij beter bekend als Wim van Doorschodt.  Van Doorschodt heeft in verschillende steden sculpturale sporen nagelaten. Zijn beelden zijn uitgevoerd in steen of beton. Van Doorschodt is beeldhouwer in hart en nieren. Hij etaleert in zijn abstracte vormentaal een duidelijke voorkeur voor gesloten vormen, eenvoud en vereenvoudiging. Daarnaast spelen gevoelsmatige aspecten een belangrijke rol. Zijn beelden nodigen uit tot aanraken.

Van Doorschodt heeft eerst 13 jaar als beeldhouwer gewerkt voor hij besloot zich te gaan toeleggen op het ontwerpen en maken van sieraden.

In 2005 overleed Wim van Doorschodt.

Wim van Doorschodt runde jarenlang een galerie in Zwolle. Daar staan de beelden  "Lente" (1973) en "Groeivorm" (1978) die hij voor de stad maakten. In Flevoland zijn kunstwerken te vinden in Emmeloord, "Onderduikersbank" (1967) en "Stam" (1982) en in Ens, "Fontein" (1971).