Emmaüskerk

Emmaüskerk
Emmaüskerk Emmaüskerk Emmaüskerk

Plaats: Rutten

Locatie: Plantsoenweg 1

Architect: J. Schipper

materiaal: baksteen, beton, dakpannen, glas

Jaar: 1960


Beschrijving:

Het beeld van Rutten wordt bepaald door de centraal gelegen vierkante dorpsbrink. Het plein wordt gekenmerkt door de kruising van twee hoofdwegen. In 1960 werd de Nederlands-Hervormde kerk gebouwd naar een ontwerp van architect Jaap Schipper. De kerk werd op 1 juni 1960 in gebruik genomen. Het gebouw is nadrukkelijk gekoppeld aan de kruising. Door de plaatsing, de hoogte en de massa is de Emmaüskerk het meest prominente gebouw van Rutten. Het kerkgebouw is 'eigentijds' uitgevoerd in traditionele materialen en heeft een driehoekige vorm. De gevels zijn van gele baksteen en de vensters hebben betonkozijnen. Het met blauwgroene pannen gedekte lessenaarsdak sluit bij de naar de brink gekeerde hoek aan op de deels open toren. De, door de overheid gesubsidieerde, 25 meter hoge toren is aan de bovenkant schuin afgesneden. In de buitenmuur is een gevelsteen aangebracht, die aangeboden werd door de vereniging Dorpsbelang met daarop de woorden: "Anno Domini 1960". Anno Domini is Latijn voor 'in het jaar des Heren' en het wordt gevolgd door een jaartal. Dat getal geeft het aantal jaren na de geboorte van Christus aan.

De plattegrond van de kerkzaal is vierkant. Door de karakteristieke constructie van het geheel is ook het interieur heel ongewoon. Het liturgisch centrum is in de hoek tegenover de toren gelegen en vandaar rijst het dak al hoger om tenslotte met een waarschuwende vinger te wijzen: oeroude symboliek in de moderne vorm gematerialiseerd. Op het balkonscherm boven de ingang staan Christelijke symbolen. De Griekse letters Alfa (Α) en Omega (Ω) beelden de almacht van Jezus uit. Het zijn de eerste en laatste letter van het Griekse Alfabet en staan tevens symbool voor het begin en einde. Het kruis, in het midden, symboliseert de overwinning van Jezus over de dood.

In de kerk bevindt zich een gezandstraald raam dat ontworpen is door de dominee-kunstenaar Piet H.G.C. Kok (1919-1981). Hij maakte zelf de werktekening op ware grootte en liet het raam uitvoeren door atelier Bogtman in Haarlem. Bij gezandstraald glas wordt met straalgrid het glas gematteerd. Door in verschillende dieptes te stralen is het mogelijk in allerlei grijstonen te werken. Als voor de behandeling bepaalde delen met was afgedekt zijn blijven deze blank en transparant. Piet Kok werkte in de typische decoratieve stijl van de jaren 1950. De figuratieve voorstelling verwijst naar Numeri 13:23. Mozes had het volk uit Egypte door de woestijn geleid op weg naar het Beloofde Land. De tocht door de woestijn was vreselijk zwaar. Zouden ze het Beloofde Land ooit vinden? Mozes stuurde 12 verspieders vooruit. Zij moesten het land niet alleen verkennen en mondeling verslag uitbrengen van hun reis, de ligging van de steden, de kwaliteit van het land en het karakter van de bevolking. Zij moesten ook concreet iets tonen van het voedsel dat er te vinden was. Toen de verspieders in het dal Eskol gekomen waren, sneden zij daar een rank met één tros druiven af, die zij met hun tweeën aan een draagstok droegen. Ook namen zij een paar granaatappelen en vijgen mee.

Toen de Hervormde- en de Gereformeerde gemeente met elkaar fuseerde is er voor gekozen om de kerk een naam te geven. Dit is Emmaüskerk geworden. De naam is bedacht door de heer Kluyfhout als symbool voor de Hervormde en de Gereformeerde gemeenteleden, die samen op weg gaan, net als de Emmaüsgangers uit Lukas 24:11-35.

Architect

Jacob (Jaap) Schipper werd 19 december 1915 in Zaandam geboren. Zijn vader Jan Schipper was opzichter-tekenaar bij de plaatselijke dienst Gemeentewerken en vanaf 1939 tot aan zijn pensionering gemeente-architect. Van 1935 tot 1942 volgde Schipper de avondopleiding aan de Academie van Bouwkunst te Amsterdam. In 1935 begon hij te werken als stedenbouwkundig tekenaar bij de gemeente Velsen. Na zijn studie volgde Schipper als toehoorder de colleges van ir. M.J. Granpré Molière in Delft, inspirator en aanvoerder van de Delftse School. Door de oorlogssituatie werden de colleges voortgezet bij de hoogleraar thuis. Daar kwam ter sprake dat er een tekenaar gezocht werd bij de Dienst der Zuiderzeewerken in Kampen, waar Granpré Molière adviseur was. Van 1943 - 1944 assisteerde Jaap Schipper ir. J.C. Pouderoyen bij de inrichting van de Noordoostpolder. Hij werkte aan de stedenbouwkundige plannen voor de verschillende dorpen en ontwierp een zevental woonkernen, die bestemd waren voor de huisvesting van landarbeiders. In augustus 1945 was het te riskant om daar nog langer te blijven en vertrok hij naar Zaandam. Direct na de oorlog keerde hij terug naar Zwolle om de nederzettingsplannen voor de Noordoostpolder te voltooien. In 1948 startte hij zijn eigen architectenpraktijk.

In 1947 won Schipper de Prix de Rome voor architectuur. In het kader van een daar aan verbonden studieopdracht heeft hij de Zaanse Schans ontworpen, een tussen 1961 en 1976 gerealiseerd buurtje in de Kalverpolder waar Zaanse houten huizen verrezen die elders moesten wijken voor stadsvernieuwing. Daarnaast ontwierp hij onder andere zo’n duizend woningen in Zaandam, Velsen, Amsterdam en Rotterdam, het raadhuis van Zaandam, vier bejaardentehuizen in de Zaanstreek, een kleuterschool in IJmuiden en hervormde kerken in Velzen, Nieuwe Niedorp en Rutten. De architectuur van Schipper bevindt zich tussen het Nieuwe Bouwen en de Delftse School. Hij streefde er naar architectuur in harmonie met de omgeving te brengen. De ene keer vond hij daarvoor functionalistische architectuur geschikt, soms vond hij het echter beter om rekening te houden met architectuurtraditie. Jaap Schipper was ook werkzaam als restauratie-architect.

Op 20 juli 2010 overleed Jaap Schipper op 94-jarige leeftijd in Zaandijk.

 

Laatste Update vrijdag, 12 april 2019