De Noorse stenen

De Noorse stenen
De Noorse stenen De Noorse stenen De Noorse stenen

Plaats: Schokland

Locatie: Middelbuurt 3

Maker:

materiaal: zwerfkeien

Jaar: 1980


Beschrijving:

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog ontstonden vriendschapsbanden tussen West-Europese steden en dorpen met de omringende landen. De achterliggende in het tijdsbeeld passende gedachte hiervoor was, dat door het bij elkaar brengen van de bevolking van Europese gemeenten en het leren kennen van elkaars leefgewoonten, bestuursvormen e.d. een zodanige verstandhouding zou ontstaan dat de kans op oorlogen zou verminderen en de eenwording van Europa bevorderd zou worden. De gemeente Noordoostpolder onderhoudt sinds 1970 vriendschappelijke betrekkingen met de Noorse gemeente Ringerike. Ringerike Kommune bestaat uit de centrale plaats Hønefoss, die omringd wordt door 4 dorpen. De gemeente ligt in het zuidoosten van Noorwegen op ongeveer een uur rijden van Oslo.

Ter gelegenheid van tien jaar vriendschapsbanden deed de partnergemeente Ringerike 6 grote en 4 kleinere gletsjerstenen cadeau aan Noordoostpolder. De 110 ton wegende brokken steen werden door de Noorse genie uit de bergen losgemaakt. De Noorse spoorwegen vervoerde de stenen voor een zacht prijsje over een afstand van bijna 400 km naar de havenplaats Kristiansand, vanwaar rederij Fred Olsen gratis voor vervoer naar Amsterdam zorgden. Vandaar zijn ze over de weg naar Emmeloord vervoerd. Op de Deel werd het monument 'De Noorse stenen' opgericht als tastbaar bewijs van de stedenband. Het monument bestaat uit een aantal brokken graniet en een aantal stukken porfier, roodbruin en witgevlekt basalt, die tussen de 15 en 30 ton per stuk wegen. Op 21 juni 1980 werd het monument door de burgemeester van Ringerike overgedragen aan de bevolking van Noordoostpolder. De gemeente Noordoostpolder heeft een filmpje over de tot standkoming van het monument gemaakt.

Voor de herinrichting van de Deel moesten de keien wijken. In mei 2007 werd het monument verplaatst naar de rotonde bij museum Schokland op Middelbuurt. De museumterp werd eerst versterkt voordat de zware stenen geplaatst konden worden. Cisca Roefs, van de afdeling culturele zaken van de gemeente Noordoostpolder, liet weten dat niet zomaar voor Schokland is gekozen. Ze legde uit dat voor deze plek gekozen is omdat de stenen passen bij de geologische geschiedenis van het voormalig eiland. Juist op Schokland sluiten de Noorse gletsjerstenen mooi aan bij de geologische collectie van het museum en liggen ze in het verlengde van de Gesteentetuin in het Schokkerbos.

Zo’n 180.000 tot 130.000 jaar geleden was “Flevoland” bedekt door een dikke laag ijs dat afkomstig was van Scandinavische gletsjers. Het ijs voerde een laag van leem en megalieten met zich mee. Het woord '"megaliet" komt uit het Grieks, mega = groot, lithos = steen. Met een tempo van 30 tot 100 meter per jaar hebben deze stenen een afstand van zo’n 1200 kilometer afgelegd voordat de ijsmassa hier tot rust kwam. Toen het ijs smolt bleven de keien op de "Nederlandse" bodem achter. Daar hebben ze duizenden jaren onder water gelegen. Tijdens de drooglegging van de polder in 1942 kwamen de stenen, die door de gletsjers uit de ijstijd zijn achtergelaten, letterlijk weer boven water. In de Gesteentetuin zijn een aantal zwerfkeien bijeen gebracht.

Voor het gemeentehuis in Hønefoss ligt een groot anker dat door Noordoostpolder aan de gemeente Ringerike geschonken is.

Laatste Update vrijdag, 05 augustus 2016