De Noorse stenen

De Noorse stenen
De Noorse stenen De Noorse stenen De Noorse stenen

Plaats: Schokland

Locatie: Middelbuurt 3

Maker:

materiaal: zwerfkeien

Jaar: 1980


Beschrijving:

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog ontstonden vriendschapsbanden tussen West-Europese steden en dorpen met de omringende landen. De achterliggende in het tijdsbeeld passende gedachte hiervoor was, dat door het bij elkaar brengen van de bevolking van Europese gemeenten en het leren kennen van elkaars leefgewoonten, bestuursvormen e.d. een zodanige verstandhouding zou ontstaan dat de kans op oorlogen zou verminderen en de eenwording van Europa bevorderd zou worden. De gemeente Noordoostpolder onderhoudt sinds 1970 vriendschappelijke betrekkingen met de Noorse gemeente Ringerike. Ringerike Kommune bestaat uit de centrale plaats Hønefoss, die omringd wordt door 4 dorpen en in het zuidoosten van Noorwegen op ongeveer een uur rijden van Oslo ligt. Destijds bestond er aan Noorse zijde de behoefte in contact te komen met een Nederlandse gemeente met min of meer vergelijkbare eigenschappen zoals agrarische activiteiten en een hoofddorp met meerdere dorpen eromheen. De vice-consul van het Noorse consulaat in Amsterdam, mr. Ab Konings, ging op zoek naar een zustergemeente. Het begon met een 10 m hoge Noorse Kerstboom voor de nieuwe stad op de bodem van de voormalige Zuiderzee. Sindsdien bloeien er elk jaar duizenden tulpen uit de polder in Ringerike en uiteraard vinden er uitwisselingen plaats tussen de gemeentebesturen, ambtenaren, scholieren en verenigingen.

Ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van de vriendschapsbanden werd het idee voor een Noors natuurmonument in Emmeloord geboren. Partnergemeente Ringerike deed 5 grote en 4 kleinere gletsjerstenen cadeau aan Noordoostpolder. De brokken steen met een totaal gewicht van 110.000 kg, oftewel 110 ton, werden in de winter van 1979 door soldaten van de Noorse genie uit de berghellingen bij Hønefoss losgemaakt, nadat een delegatie uit Noordoostpolder de stenen aangewezen had. De Noorse spoorwegen vervoerde de stenen in het voorjaar van 1980 voor een zacht prijsje over een afstand van bijna 400 km naar de havenplaats Kristiansand, vanwaar rederij Fred Olsen gratis voor vervoer naar Amsterdam zorgden. Vandaar zijn ze per diepladers van transportbedrijven uit Emmeloord over de weg naar de Noordoostpolder vervoerd. Op de Deel werd het monument 'De Noorse stenen' opgericht als tastbaar bewijs van de stedenband. Het Noorse natuurmonument bestond uit 3 brokken Ingelsberggraniet, 1 brok Migmatiet en 1 brok Gneiss, die tussen de 15 en 30 ton per stuk wegen. Te midden van deze grote rotsblokken lagen ook 4 stukken Rhomben-porfier van elk 4000 kg. Dit zachter gesteente kon niet in grotere hoeveelheden vervoerd worden. Op 21 juni 1980 werd het monument door burgemeester Eric Haroldseth van Ringerike overgedragen aan de bevolking van Noordoostpolder. De gemeente Noordoostpolder heeft een filmpje over de tot standkoming van het monument gemaakt.

De gemeente Noordoostpolder schonk op zijn beurt de gemeente Ringerike een 2500 kg zwaar scheepsanker dat bij de drooglegging van de polder gevonden werd. Een gesmeed stokanker, een werkwijze die tot 1900 werd gevolgd. Het 'Zuiderzee-monument' werd op 22 september 1980 voor het gemeentehuis in Hønefoss onthuld. 

Voor de herinrichting van de Deel moesten de keien wijken. In mei 2007 werd het monument verplaatst naar de rotonde bij museum Schokland op Middelbuurt. De museumterp werd eerst versterkt voordat de zware stenen geplaatst konden worden. Cisca Roefs, van de afdeling culturele zaken van de gemeente Noordoostpolder, liet weten dat niet zomaar voor Schokland is gekozen. Ze legde uit dat voor deze plek gekozen is omdat de stenen passen bij de geologische geschiedenis van het voormalig eiland. Juist op Schokland sluiten de Noorse gletsjerstenen mooi aan bij de geologische collectie van het museum en liggen ze in het verlengde van de Gesteentetuin in het Schokkerbos. De gemeente heeft nog even gedacht aan het Harmen Visserplein, maar daar was eigenlijk geen ruimte.

Kijk op noordoostpolder.nu voor meer informatie en heel veel foto's.

Laatste Update dinsdag, 15 januari 2019