Carillon Gemeentehuis

Carillon Gemeentehuis
Carillon Gemeentehuis Carillon Gemeentehuis Carillon Gemeentehuis

Plaats: Dronten

Locatie: De Rede 1

Maker: André Lehr

materiaal: brons, staal, eikenhout

Jaar: 1988


Beschrijving:

Tussen 1980 en 1982 werd aan De Rede het gemeentehuis van Dronten gebouwd onder architectuur van prof. ir. Piet Tauber. Bij de officiële opening van het gemeentehuis op 6 september 1982 was het de wens vanuit de Dronter bevolking om op het nieuwe gemeentehuis een carillon te plaatsen. Een gift van de NMB-bank diende als eerste inleg voor een carillonfonds. In 1986 is het carrilloncomité opgericht onder de naam 'Carillon Comité Dronten' dat veel heeft ondernomen om geld in te zamelen. Naast publieksacties werd er spontaan geld gestort op de daarvoor geopende bankrekening. Ook werd de schooljeugd massaal ingeschakeld en leverde het bedrijfsleven een bijdrage. Het doel van de carillonactie was om te komen tot een carillon met automatisch bespeling. De actie was zo’n groot succes dat besloten werd om het carillon uit te breiden met handbespeling. Het bij elkaar gebrachte bedrag van ƒ125.000,- werd op 2 januari 1988 symbolisch overgedragen aan het gemeentebestuur met het verzoek een carillon te laten gieten en te plaatsen op het gemeentehuis. In 1988 werden bouwkundige voorzieningen getroffen en besprekingen gehouden met de klokkengieter om tot realisering van het carillon te komen. De architect van het gemeentehuis, prof. ir. Tauber, verleende belangeloos zijn medewerking. Op de reeds bestaande toren werd een stalen frame geplaatst waarin het carillon geplaatst werd. Klokkengieter Koninklijke Eijsbouts uit Asten goot de klokken en installeerde het carillon, klavier en automatisch bandspeelwerk in 1988/89.. Alle klokken dragen het gieterssignatuur 'EIJSBOUTS ASTENSIS ME FECIT ANNO MCMLXXXVIII'. Op 17 februari 1989 werd het carillon officieel in gebruik genomen met een concert door beiaardier Frits Reynaert. 

Een carillon of beiaard is een serie van minimaal 23 klokken die door middel van een klavier bespeeld kunnen worden. De klokken zijn gestemd en in rijen opgehangen in de toren. De klepels in de klok zijn door middel van draden verbonden met de toetsen (stokken) en pedalen van het beiaardklavier. Het Dronter carillon is een relatief klein instrument in aantal klokken. Ook zijn ze relatief klein, vanwege de korte en minder zwaar gebouwde toren. De beiaard hangt erg laag en klinkt door de open constructie nadrukkelijk naar buiten. Dit vraagt van de beiaardier de nodige beheersing van het instrument. Het klokkenspel heeft de op één na lichtste klanken van Nederland. 

De toenmalige landdrost Han Lammers, zelf een begaafd organist, heeft zich voor het carillon beijverd. In de hal van het gemeentehuis is een bronzen plaquette te zien met de namen van het toenmalige comité.

Het carillon bestond destijds uit 25 klokken op basis g2. Op initiatief van beiaardier Frits Reynaert werden extra klokken van elk zo'n 80 kg bijgevoegd. In 2009 pleitte burgemeester Aat de Jonge al voor twee nieuwe klokken. Maar bronzen klokken zijn duur. Het 'carillonfonds' had nog maar € 3500,- in kas. De gemeente heeft de rest op tafel gelegd, naar verluidt zo'n € 6000,-. Op 14 januari 2011 zijn de nieuwe klokken (de klaviertonen cis en es in het eerste octaaf) in de toren gehesen. Door de plaatsing van de twee nieuwe klokken is het bereik van het carillon met twee octaven uitgebreid. Na de uitbreiding is de omvang 27 klokken g2 chromatisch a4. Op het klavier is dit C2 chromatisch d4. De beiaardiers kunnen nu in alle toonaarden spelen. Ook de beschikbare literatuur is groter geworden. Met de verhuizing van het jonge gezin Kempjes van Nunspeet naar Biddinghuizen, is het inwonersaantal van de gemeente Dronten de 40.000 gepasseerd. Ter gelegenheid van de 40.000ste inwoner werd de naam van de bijna 1-jarige Nick Kempjes, in één van de klokken gegoten. Het motief voor de randversiering, een strijdwagen getrokken door paarden, komt uit de Griekse mythologie. Elk half uur klinkt het carillon automatisch. De melodieën voor het automatisch speelwerk worden door beiaardier Reynaert vervaardigd. 

Beiaardier

Frits Reynaert heeft orgel gestudeerd aan het Sweelink Conservatorium in Amsterdam. In 1977 startte hij een beiaardstudie aan de opleiding aan de Nederlandse Beiaardschool in Amersfoort, waar hij in 1985 het diploma Uitvoerend Musicus Beiaard behaalde. Na twee succesvolle audities werd Reynaert in 1980 benoemd tot stadsbeiaardier van Enkhuizen en in 1981 tot stadsbeiaardier van Almere. In 2016 beëindigde hij na 35 jaar zijn werkzaamheden in Almere. Op 26 juli 2012 werd Reynaert door burgemeester en wethouders officieel benoemd tot Stadsbeiaard van Dronten. Naast zijn benoeming tot stadsbeiaardier werd Frits Reynaert door wethouder Ton van Amerongen beloond met een oorkonde voor zijn inzet voor het gemeentelijke carillon vanaf 1989. Van 1994 tot 2016 was hij actief voor de Nederlandse Klokkenspel Vereniging (NKV), de laatste 7 jaar als bestuurslid. Vandaag de dag is hij beiaardier in Enkhuizen, Hoorn, Edam, Dronten en in het Paleis op de Dam in Amsterdam. 

Ontwerper

André van Lehr werd op 9 november 1929 in Utrecht geboren. Hij was een kleinzoon van Andries Oomes (1872-1952), stadsbeiaardier van Kampen. Na het het behalen van zijn HBS diploma in 1948 ging hij aan de Universiteit in Utrecht natuurkunde studeren. Kort daarop solliciteerde hij naar de functie van aankomend campanoloog bij Klokkengieterij Eijsbouts in Asten. Uit een groot aantal sollicitanten werd hij aangenomen en trad op 1 januari 1949 in dienst in de functie van klokkenstemmer op de net opgerichte nieuwe afdeling van de klokkengieterij. Na het overlijden van Max Eijsbouts in 1976 kwam de leiding van Klokkengieterij Eijsbouts in zijn handen. Op 30 juni 1991 ging hij met pensioen.

Lehr schreef veel standaardwerken over de campanologie, de leer en kennis van beiaard- en luidklokken. Hij heeft niet alleen een belangrijke bijdrage geleverd aan de beiaardkunde, maar is tevens grondlegger geweest van het Nationaal Beiaard Museum in Asten, waar zich een unieke collectie klokken(spelen) uit de gehele wereld bevindt. Lehr heeft ook aan de basis gestaan van het bouwen van figuurspelen en astronomische uurwerken. 

André Lehr overleed op 27 maart 2007 in Asten, 77 jaar oud.

Laatste Update dinsdag, 23 maart 2021