Gemaal Vissering

Gemaal Vissering
Gemaal Vissering Gemaal Vissering Gemaal Vissering Gemaal Vissering

Plaats: Urk

Locatie: Domineesweg 33F

Maker: Dirk Roosenburg

materiaal: (smeed)ijzer

Jaar: 1942


Beschrijving:

Gemaal Vissering is in opdracht van Rijkswaterstaat ontworpen door Dirk Roosenburg. Op 2 november 1942 werd het poldergemaal in werking gesteld. Door brand en de oorlogsperikelen heeft het gemaal nooit een rol bij de droogmaling gespeeld, maar is uiteraard wel van belang voor de huidige waterbeheersing in de Noordoostpolder. 

De nok van gemaal Vissering is bekroond met een smeedijzeren windvaan, voorstellend twee achter elkaar aan buitelende snoekbaarzen die zich van al dat droogleggen niets aantrekken. Nadat de Afsluitdijk in 1932 gesloten was, werd door de regering snoekbaars uitgezet in de afgesloten zee, die het verassend goed deed. De snoekbaars is een zoetwatervis die behoort tot de familie van de baarsachtigen. Het is een slanke roofvis met een lange spitse snuit. De vis kan tot 120 cm lang worden, maar wordt in het IJsselmeer meestal niet groter dan 80 cm. Sinds de Noordoostpolder op 9 september 1942 droogviel, is de snoekbaars ook in de kanalen en vaarten van de polder te vinden.

Op 8 november 1941 stond in de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant: "N.O.-polder wordt leeggevist. - In het nog resterende water van den N.O.-polder wordt thans druk gevischt op snoekbaars en blei. De vangsten zijn deze week heel goed te noemen. Tientallen visschers hebben booten in den polder laten brengen om daar hun netten uit te zetten. Karrevrachten met visch komen des avonds naar den afslag van Urk.
Dit zal vermoedelijk wel het laatst zijn wat het water van den N.O.-polder Urk aan te bieden heeft, want zoodra het gemaal klaar is wordt het rondom Urk te droog en kan het visschen niet meer zoo intensief gebeuren als dit thans nog het geval is".

De windvaan moet bij het minste zuchtje kunnen draaien. Voor het makkelijk draaien is het draaipunt op ongeveer 2/3 van de breedte van de voorstelling aangebracht. Een smeedijzeren staaf met gekromde punt vormt de ballast. De buitelende snoekbaarzen vangen veel wind en zijn daardoor altijd van de wind weg gedraaid. Hierdoor wijst de punt van de staaf altijd naar de richting waar de wind vandaan waait. De windwijzer is ontworpen door de architect van gemaal Vissering, Dirk Roosenburg. In het boek Dirk Roosenburg 1887-1962 staat op blz 102: "De inrichting van de gemalen werd verzorgd door de meubelfabriek Gispen in overleg met Roosenburg, terwijl de laatste ook details verzorgde als windwijzers en de naamborden van de gemalen". Ook op gemaal Smeenge bij Kraggenburg heeft dezelfde windwijzer gestaan maar die is inmiddels verdwenen.

De vis is van oudsher het symbool van water en van leven en vruchtbaarheid.

 

Laatste Update dinsdag, 11 februari 2020