Das Boot aus Stein

Plaats: Lelystad

Locatie: IJsselmeer bij Trintelhaven

Kunstenaar: Hannsjörg Voth

Materiaal: dolomiet

Jaar: 1981

Beschrijving:

In 1978 begon de Duitse kunstenaar Hannsjörg Voth met de voorbereidingen voor het kunstwerk 'Das Boot aus Stein'. Het idee voor dit project was ontstaan tijdens zijn vorige project 'Reise ins Meer', de tocht met een vlot in 1978 van Ludwigshafen naar Hoek van Holland. Oorspronkelijk wilde hij 'Das Boot aus Stein' in Duitsland uitvoeren, maar door moeizame contacten met de Duitse autoriteiten verplaatste de kunstenaar het project naar Nederland. Rijkswaterstaat stelde een locatie in het IJsselmeer bij Trintelhaven beschikbaar. In maart 1981 begon de bouw van een paalwoning. Op een platform van 14 x 14 m, dat rustte op negen palen die in de zeebodem geslagen waren, stond een 12 m hoge piramide. De houten piramide was bespannen met donker kunststoffolie en diende als woon- en werkverblijf. Het bouwwerk was alleen per boot te bereiken en toegankelijk via een ijzeren trap. 

In de centrale ruimte van de piramide had Voth een blok blauwe dolomiet uit Westfalen van 0,70 x 1,00 x 4,00 m laten plaatsen waaruit hij een boot hakte. Het gewicht van het blok was 8300 kg. Vanaf april 1981 woonde Hannsjörg Voth in de piramide. Het was zijn bedoeling een jaar in de piramide te blijven. De winter van 1981-1982 was streng en er vormde zich steeds meer pakijs op het IJsselmeer. Eind november 1981 moest hij de piramide verlaten omdat het te gevaarlijk werd. Op 27 januari 1982 sloeg de piramide op drift. Zestig centimeter dik pakijs had de piramide van zijn onderstel geslagen. Een Urker kotter zag het bouwwerk ter hoogte van het Enkhuizer Zand drijven en sloeg via Radio Scheveningen alarm. Het bergingsbedrijf Scheffer uit Urk, dat de ijsbrekers Orca en Zephyrus inzette, heeft de piramide op 28 januari naar het Houtribsluizencomplex bij Lelystad gesleept. Daar constateerde kunstenaar Voth dat de inhoud van de piramide, 'Das Boot aus Stein', ontbrak. De natuurstenen boot was bij het losslaan van de piramide te water geraakt en gezonken.

Het project 'Das Boot aus Stein' had destijds ƒ 300.000,- gekost, voor driekwart door Voth zelf gefinancierd en de rest door geldschieters. Doorgaan met het project was financieel onmogelijk. 'Das Boot aus Stein' rust heden ten dage nog steeds op de bodem van het IJsselmeer. 

Kunstenaar

Hannsjörg Voth werd op 6 februari 1940 in Bad Harzburg in Duitsland geboren. Nadat hij een tijdje als timmerman gewerkt had studeerde hij tussen 1961 en 1965 ontwerpen aan de Hochschule für Künste in Bremen. Van 1968 tot 1972 werkte hij op een reclamebureau. Vanaf dan ging hij als fulltime kunstenaar aan de slag. In zijn kunstwerken verwerkt Voth mythische verhalen, de natuur en natuurmagie. Zijn projecten zijn meestal tijdelijk en grootschalig. Tussen 1997 en 2003 woonde Hannsjörg Voth in Marokko waar enkele werken van hem te vinden zijn.