Telefoon van de Wind
Plaats: Lelystad
Locatie: Oostranddreef
Maker:
materiaal: staal en glas
Jaar: 2024
Beschrijving:
Op begraafplaats Ölandhorst staat een bijzondere telefooncel, waarmee bezoekers symbolisch kunnen communiceren met een overleden dierbare. Het idee voor de telefooncel, die uitgerust is met een oude draaischijftelefoon, komt uit Japan. In 2010 plaatste tuinontwerper Itaru Sasaki in zijn tuin in de Japanse plaats Otsuchi een oude telefooncel die hij 'Kaze no Denwa' noemde, 'Telefoon van de Wind'. Sasaki had verdriet om een overleden neef en zocht naar een manier om hiermee om te gaan. "Het spreken aan de telefoon, ook al is die niet verbonden, dwingt je je gedachten te ordenen en ze onder woorden te brengen" vertelde Sasaki destijds. In 2011 werd de telefooncel voor het publiek geopend nadat bij de aardbeving en tsunami in de regio Tohoku meer dan 15.000 mensen omkwamen. Het initiatief van Itaru Sasaki inspireerde sindsdien anderen in de wereld om ook een 'Telefoon van de Wind' te realiseren.
In Nederland werd in april 2019 de eerste 'Telefoon van de Wind' in Nederland neergezet in Roelofarendsveen. Daarna volgde in 2020 Haaksbergen, in 2021 Gouda in 2023 Nieuw-Vennep en Amsterdam en in september 2024 Lelystad. Ger en Ria Koreman pitchten hun idee voor een 'Telefoon van de Wind' op 19 september 2023 op de 8e editie van de jaarlijkse Motiemarkt. In totaal presenteerde 33 inwoners 38 ideeën. Voor het verwezenlijken van de ideeën was € 150.000,- beschikbaar. Van de 38 plannen kregen er op 21 november 22 groen licht. Het idee van Ger Koreman en zijn vrouw werd enthousiast onthaald en met 36 stemmen voor en 3 tegen door de gemeenteraad aangenomen. Er werd € 7.000,- beschikbaar gesteld om het plan te verwezenlijken. Bij een verzamelaar in Brabant vonden de initiatiefnemers een geschikt model. De telefooncel, uit 1967, is helemaal gerestaureerd, de authentieke telefoon zit er nog in.
Op 7 september 2024 verrichtte wethouder Dennis Grimbergen samen met Ria Koreman de openingshandeling. Stadsdichter Yasmin Geradts droeg tijdens de bijeenkomst het volgende gedicht voor:
zoals we vroeger deden
uren die aan de telefoon
achteloos voorbij gleden
omdat je jarig was
op een roddel zat
of gewoon een
moeilijke dag had gehad
feilloos toetsen mijn vingers
het nummer in mijn spiergeheugen
je bent niet langer hier maar
ik weet dat je me horen kan
als mijn stem gedragen wordt
door de wind
De 'Telefoon van de Wind" biedt een ruimte waarin mensen in alle privacy kunnen praten, lachen, huilen, of zelfs schelden tegen een geliefde die er niet meer is. De woorden worden door de wind meegenomen. Op verschillende begraafplaatsen in Flevoland staan Hemelpost-brievenbussen. Provincie hoofdstad Lelystad had de primeur met de eerste 'Telefoon van de Wind' in Flevoland.
Sinds medio 2016 zijn er in Nederland geen werkende telefooncellen meer. De eerste telefooncel in Nederland werd in 1931 door de PTT op het Valeriusplein in Amsterdam geplaatst. Tegenwoordig staat hij in het Museum voor Communicatie in Den Haag. Tot 2008 bestond de wettelijke verplichting dat er op elke 5000 Nederlanders één telefooncel moest zijn. Door de opkomst van de mobiele telefoon is die eis losgelaten en verdween de telefooncel geleidelijk uit het straatbeeld.