.

Gemalen, sluizen en stuwen

Gemalen, sluizen en stuwen

Gemalen, sluizen en stuwen in Zuidelijk Flevoland.

Een gemaal is één van de middelen om in een waterrijk land als Nederland grip te krijgen op het water. Gemaal en dijken zijn tezamen van belang voor het ontstaan van de provincie Flevoland en het in stand houden van de waterhuishouding in dit gebied. Het naastgelegen sluizencomplex speelt daarbij een grote rol.

Nadat de ringdijk rond Zuidelijk Flevoland op 25 oktober 1967 gesloten was, werd gemaal De Blocq van Kuffeler in werking gesteld. Na iets meer dan 7 maanden pompen viel op 29 mei 1968 de 43.000 ha (430 km²) grote polder droog, het peil was toen gezakt tot 4,20 m beneden NAP. Na de drooglegging van Zuidelijk Flevoland werd de 6 m hoge Knardijk, die 10 jaar lang de bescherming van Oostelijk Flevoland tegen het IJsselmeer vormde, op 2 punten onderbroken door de twee hoofdvaarten. In 1969 werden hier twee coupures aangebracht, de Lage Knarsluis in de Lage Vaart en de Hoge Knarsluis in de Hoge Vaart. Sindsdien vormen Oostelijk en Zuidelijk Flevoland een waterstaatkundige eenheid. De 4 gemalen in het gebied pompen continue overtollig water uit de polders omdat deze lager liggen dan het IJsselmeer. Voor de waterhuishouding tussen Oostelijk en Zuidelijk Flevoland en het oude land zijn randmeren aangelegd. Deze waren geen onderdeel van het oorspronkelijke plan. Het feit dat de Noordoostpolder direct tegen het 'oude land' aangelegd was leidde daar tot 'indrogende gronden' en dus tot verzakkingen. Om verdroging door grondwaterstroming in de nog aan te leggen polders te voorkomen werd besloten om tussen het oude en nieuwe land brede randmeren als buffer aan te leggen. De waterhuishouding in de Flevopolders kwam los te staan van die van het oude land.

Evenals in de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland zijn de vaarten en enkele tochten al voor de drooglegging onder water gebaggerd. 

Klik op de foto om naar de beschrijving te gaan.


Object: Gedicht gemaal

maker: Niels Blomberg

jaar: 2010

Object: De Blocq van Kuffeler

maker: ir. K.F.G. Spruit

jaar: 1967

Object: Gemaal Leeghwater

maker: RIJP

jaar: 1981

Object: Vaartsluis

maker: Dienst der Zuiderzeewerken

jaar: 1970

Object: Zuidersluis

maker:

jaar: 1965

Object: Stuwen

maker: Waterschap Zuiderzeeland

jaar: Vanaf 1960