Carillon De Goede Rede

Carillon De Goede Rede
Carillon De Goede Rede Carillon De Goede Rede Carillon De Goede Rede

Plaats: Almere Haven

Locatie: Kerkgracht

Maker: André Lehr

materiaal: brons, staal, eikenhout

Jaar: 1980


Beschrijving:

In 1977 lagen er plannen voor de bouw van een oecumenisch kerkcentrum in Almere Haven. De bewoners konden een keuze maken uit drie ontwerpen. De keuze viel op het ontwerp van de architect G. Steen van architectenbureau Steen en Tuinhof. In opdracht van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders werd naast het kerkgebouw een toren gebouwd, die eigendom van de gemeente is. De geveltjes in het centrum van Almere Haven doen enigszins denken aan een oud Zuiderzeestadjes. Aan de gezelligheid, die in zo'n stadje zo sprekend is, wordt vaak in belangrijke mate bijgedragen door een carillon. Vandaar dat de Stichting Carillon Almere vond dat in de toren van kerkcentrum de Goede Rede een klokkenspel niet mocht ontbreken. Op advies van de Nederlandse Klokkenspelvereniging werd niet gekozen voor de destijds gebruikelijke lichte beiaard, maar voor een middelzware beiaard in de toonsoort f, met een omvang van vier octaven. Dat betekende een totaal van 47 klokken, die samen bijna 5000 kg wegen. De kosten bedroegen ƒ 215.000,- , inclusief de voorzieningen voor automatisch spel en een cabine met stokkenklavier voor concerten. Dat dit mogelijk was had de stichting te danken aan de medewerking van vooral het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders en aan de plaatselijke kerken die drie grote luidklokken voor hun rekening namen. Deze drie klokken, die tevens de basis voor het carillon vormen, kregen de namen: Pasen (toon F), Pinksteren (toon G) en Kerstmis (toon A). De binding met de oudere plaatsen rond de voormalige Zuiderzee kwam tot uiting in de naamgeving van de klokken. Op de klokken prijken de namen en inwonertal van Amsterdam, Noordoostpolder, Hoorn, Lelystad, Kampen, Harderwijk, Huizen, Ermelo, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Dronten, Elburg, Putten, Naarden, Volendam, Enkhuizen, Wieringermeer, Wonseradeel, Lemsterland, Blaricum, Bunschoten, Monnickendam, Wieringen, Spakenburg, Gaasterland, Wervershoof, Edam, Venhuizen, Muiden, Medemblik, Genemuiden, Eemnes, Zeevang, Andijk, IJsseldam, Workum, Urk, Vollenhove, Avenhorn, Marken, Blokzijl, Staveren en Hindelopen. De 47 klokken werden gegoten bij klokkengieterij Eijsbouts in Asten. Omdat de beiaard in 1979 gegoten is, het internationaal jaar van het kind, en omdat Almere destijds nog een jonge stad was, werd voor de randversiering van de klokkken een uitbeelding van kinderspelen genomen. De Weerter edelsmid Eloy Werz (1932-2011) verzorgde het ontwerp. 

Het carillon werd op 21 maart 1980 officieel in gebruik genomen. De Stichting Carillon Almere had hiervoor alle burgemeesters uitgenodigd van de plaatsen waarnaar de klokken genoemd zijn. De burgemeesters kregen een foto van de naar hun stad vernoemde klok aangeboden. De zwaarste speelklok is de 'Amsterdam' die 375 kg weegt. 

Elk kwartier klinkt in Almere Haven op een deel van de klokken een melodietje om de tijd aan te geven. Per maand verschillen de melodietjes. In 1999 is het oude bandspeelwerk voor de automatische melodieën van het carillon vervangen door een computerspeelwerk. Hierdoor zijn de muzikale mogelijkheden aanzienlijk vergroot. Tevens kunnen de automatische melodieën sindsdien een jaar vooruit geprogrammeerd worden. In 2005 werd het carillon, dat in de loop der jaren uitgebreid was tot 50 klokken, gereviseerd. Elke woensdag en vrijdag wordt de beiaard live bespeelt door een beiaardier. De drie grootste klokken van het carillon worden op zondag geluid, maar ook bij rouw en trouw. Bij een oecumenische kerkdienst worden alle drie de klokken geluid.

Klik hier voor meer informatie over het carillon van de Goede Rede.

Beiaardiers

In 1981 werd Frits Reynaert tot stadsbeiaard benoemt. Reynaert heeft orgel gestudeerd aan het Sweelink Conservatorium in Amsterdam. In 1977 startte hij een beiaardstudie aan de opleiding aan de Nederlandse Beiaardschool in Amersfoort, waar hij in 1985 het diploma Uitvoerend Musicus Beiaard behaalde. Na twee succesvolle audities werd Reynaert in 1980 benoemd tot stadsbeiaardier van Enkhuizen en in 1981 tot stadsbeiaardier van Almere. Vanaf 1989 bespeelt Reynaerts het carillon in Dronten. Op 26 juli 2012 werd hij door burgemeester en wethouders officieel benoemd tot Stadsbeiaard van Dronten. Van 1994 tot 2016 was hij actief voor de Nederlandse Klokkenspel Vereniging (NKV), de laatste 7 jaar als bestuurslid. In 2016 beëindigde Frits Reynaert na 35 jaar zijn werkzaamheden in Almere. Vandaag de dag is hij beiaardier in Enkhuizen, Hoorn, Edam, Dronten en in het Paleis op de Dam in Amsterdam. 

In januari 2009 werd Gerda Peters door de gemeente Almere benoemd tot stadsbeiaardier. Peters, geboren en getogen in het centrum van Haarlem, zijn beiaard en orgelklanken met de paplepel ingegoten. Zij studeerde aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam orgel- en kerkmuziek. Behalve het staatsexamen piano behaalde ze haar Master of Music in Carillon aan de Nederlandse Beiaardschool (NBS) in Amersfoort (faculteit muziek van de Hogeschool voor de Kunsten te Utrecht). Gerda Peters is naast stadsbeiaardier van Almere ook stadsbeiaard van Beverwijk en Voorburg. Zij vervangt regelmatig collega-beiaardiers en geeft door heel Nederland en in het buitenland concerten.

Na de pensionering van Frits Reynaerts werd Bauke Reitsma uit Amersfoort in januari  2016 benoemd tot tweede stadsbeiaardier van Almere. Bauke Reitsma is tevens beiaardier in Baarn en Weesp. Naast reguliere (markt)bespelingen geeft Reitsma concerten in binnen- en buitenland. Reitsma volgde zijn beiaardiersopleiding aan de Nederlandse Beiaardschool in Amersfoort. Hij werkt ook als organist van het Gemengd Koor in de H. Nicolaaskerk in Eemnes en is vaste organist van de Algemene Begraafplaatsen van Utrecht. Samen met Gerda Peters bespeelt hij wekelijks de carillons in Almere.

Ontwerper

André van Lehr werd op 9 november 1929 in Utrecht geboren. Hij was een kleinzoon van Andries Oomes (1872-1952), stadsbeiaardier van Kampen. Na het het behalen van zijn HBS diploma in 1948 ging hij aan de Universiteit in Utrecht natuurkunde studeren. Kort daarop solliciteerde hij naar de functie van aankomend campanoloog bij Klokkengieterij Eijsbouts in Asten. Uit een groot aantal sollicitanten werd hij aangenomen en trad op 1 januari 1949 in dienst in de functie van klokkenstemmer op de net opgerichte nieuwe afdeling van de klokkengieterij. Na het overlijden van Max Eijsbouts in 1976 kwam de leiding van Klokkengieterij Eijsbouts in zijn handen. Op 30 juni 1991 ging hij met pensioen.

Lehr schreef veel standaardwerken over de campanologie, de leer en kennis van beiaard- en luidklokken. Hij heeft niet alleen een belangrijke bijdrage geleverd aan de beiaardkunde, maar is tevens grondlegger geweest van het Nationaal Beiaard Museum in Asten, waar zich een unieke collectie klokken(spelen) uit de gehele wereld bevindt. Lehr heeft ook aan de basis gestaan van het bouwen van figuurspelen en astronomische uurwerken. 

André Lehr overleed op 27 maart 2007 in Asten, 77 jaar oud.

Laatste Update zondag, 21 maart 2021