Gemeentehuis

Gemeentehuis
Gemeentehuis Gemeentehuis Gemeentehuis Gemeentehuis

Plaats: Noordoostpolder

Locatie: Harmen Visserplein 1

Architect: P.A.M. Dirks

materiaal: diverse bouwmaterialen

Jaar: 1986


Beschrijving:

Aan het Harmen Visserplein staat het gemeentehuis van Noordoostpolder. Het is gebouwd naar een ontwerp van architect ir. P.A.M. Dirks. Bij een besloten prijsvraag met 3 architectenbureaus kwam Abma, Dirks en partners als winnar uit de bus. Op de plaats waar het gemeentehuis staat, begon in de Tweede Wereldoorlog de bouw van de eerste wijk van Emmeloord oftewel Dorp A zoals het toen genoemd werd. Hier verrezen als eerste gebouwen die bestemd waren als huisvesting voor de Directie Wieringermeer afd. Noordoostpolderwerken. In 1942 werd het Openbaar Lichaam De Noordoostelijke Polder die de gemeentelijke taken vervulde. In eerste instantie zetelde het openbaar lichaam in gebouw Flevo in Zwolle maar vestigde zich per 1 januari 1949 in een houten gebouw dat in 1943 van de Wieringermeer naar Dorp A was overgebracht. Het gebouw werd al snel 'voorlopig raadhuis genoemd'.
 
Bij de instelling van de gemeente Noordoostpolder op 1 juli 1962 kwamen de ambtenaren van het Openbaar Lichaam in dienst van de gemeente. Eind 1962 besloot de gemeenteraad architect Th. Verlaan opdracht te geven een ontwerp te maken voor een raadhuis. In het door ir. J.C. van Pouderoyen ontworpen stadsplan voor Emmeloord waren allerlei gebouwen met een centrale functie op de Deel gepland. Ook het gemeentehuis zou op de Deel komen. Th. Verlaan maakte een voorstel dat voorzag in de bouw van een raadhuis aan de oostzijde van de Deel. In de gemeenteraad, maar ook onder de bevolking, gaf dit veel stof voor discussie. Sommige hadden vanwege de historie van de plek, de voorkeur voor de bouw aan het Harmen Visserplein en andere vonden de westzijde van de Deel beter. De gemeenteraad zou in februari 1964 een definitief besluit nemen, maar dat gebeurde niet. Verlaan maakte een nieuw plan met het raadhuis aan de oostzijde van de Deel. Met één stem verschil werd in 1966 besloten dat het nieuwe stadskantoor op het Harmen Visserplein kwam, het oude hart van Emmeloord. Op 16 maart 1971 werd de eerste paal geslagen en een jaar later werd het gebouw opgeleverd. Het stadskantoor werd gebouwd door bouwbedrijf Panagro uit Warmond naar een ontwerp van architect J.F. Heiligers. Het complex bestond uit twee gedeelten. De hoogbouw, die uit 3 verdiepingen bestond herbergde diverse werkvertrekken en in het lage gedeelte bevond zich ondermeer de raad- en trouwzaal. Op 5 april 1972 werd het stadskantoor in gebruik genomen. Het stadskantoor werd gebouwd door de Stichting Centraal Pensioenfonds Hengelo en de gemeente was huurder. Tijdens de opening boden de bouwers en beleggers een kunstwerk aan.
 
Het stadskantoor werd te klein. In maart 1986 ging de eerste paal voor de nieuwbouw de grond in. Het gemeentehuis werd gebouwd op de plaats van het stadskantoor, dat grotendeels gesloopt c.q. ontmanteld werd. De totale bouwkosen bedroegen ƒ 17.000.000,-. Aannemer was Panagro bv. die ook het stadskantoor gebouwd had. Om tot een compact gebouw te komen zijn twee nieuwe haaks op elkaar geplaatste vleugels, met in de binnenhoek de raadzaal, door middel van een 10 meter brede glazen hal aan het volledig ontmantelde hoofdgebouw van het stadskantoor gekoppeld. Om het gebouw meer allure te geven is een bouwlaag met een lage kap op het bestaande gebouw geplaatst. Het in lichte baksteen opgetrokken gemeentehuis heeft vier bouwlagen. Opvallend is de entreepartij en de glazen pui van de raadzaal in de zijgevel. Het gemeentehuis is compact en functioneel ingericht en heeft een open karakter. Bij de keuze van kleuren en materialen heeft het uitgangspunt centraal gestaan om sobere ruimten te ontwerpen die rust uitstralen. De afdelingen die een publieksgerichte functie hebben zijn in de directe nabijheid van de entree gehuisvest. In de hal worden het gehele jaar door vrij toegankelijke tentoonstellingen en exposities gehouden. Bron: Verbeelding in Flevoland. 
 
Op 4 december 1987 was de eindoplevering van het gemeentehuis. De officiële opening vond plaats op 3 februari 1988. Samen met burgemeester Roelof Hofstee Holtrop trok de commissaris der koningin in Flevoland, de heer Han Lammers, een doek weg waardoor een replica van een door Frans van der Ven (1955) ontworpen kunstwerk te voorschijn kwam. Het bronzen beeldje van een kiekendief, het symbool van de provincie Flevoland, was een geschenk van het provinciebestuur. Namens het bouwteam bood Pam Dirks uit Deventer een drieluik aan voor in de raadszaal. Het drieluik is geschilderd door de kunstenares Inge Schagen (1958) uit Amsterdam en werd door burgemeester Hofstee Holtrop onthuld. Behalve de bronzen Kiekendief kreeg de gemeente van de provincie het wapen van Flevoland voor de klok in de hal. Deze klok was afkomstig uit 't Voorhuys. Toen 't Voorhuys op 23 december 1953 geopend werd, boden de aannemers van het complex voor aan de muur van de beurszaal een klok aan. De uurcijfers werden aangegeven door de elf provinciale wapens. Het cijfer 12 werd aangegeven door de letters N.O.P. De klok was al eerder door de voormalige exploitant van het Voorhuys aan de gemeente geschonken. Het wapen dat de gemeente van de provincie kreeg was ter vervanging van de letters N.O.P.
 
Het gemeentehuis verrees, net als alle andere gebouwen in de gemeente Noordoostpolder, op de bodem van de voormalige Zuiderzee. De bodem van de polder helt van oost naar west van ongeveer 3,00 m onder NAP naar 4,50 m onder NAP. NAP, een afkorting van Normaal Amsterdams Peil, is een gemiddelde waterhoogte die wordt gebruikt als referentie om de hoogteligging van een bepaalde plaats in Nederland te bepalen. Emmeloord ligt wat hoger dan het omringende polderlandschap. De hoofdkanalen en tochten zijn uitgegraven voordat de polder droogviel. Het opgebaggerde zand werd op de plaats van de toekomstige polderdorpen gestort. Op de oostgevel van het gemeentehuis, links naast de ingang, staan een aantal waterhoogten die verwijzen naar de tijd dat hier nog water stond. Het onderste golfje geeft het gemiddelde waterniveau van voor de inpoldering aan, het peil blijft steken op 13 cm onder NAP. Het bordje 'stormvloed' herinnert eraan dat stormen het waterniveau rond de Zuiderzee in het verleden regelmatig tot grote hoogte opstuwden. Op 13 en 14 januari 1916 teisterde een watersnoodramp Nederland. Door een stormvloed, die samenviel met een hoge afvoer van smeltwater op de Nederlandse rivieren vanuit het buitenland, braken op tientallen plaatsen langs de Zuiderzee de dijken door. De Zuiderzeevloed was niet zo omvangrijk als voorgaande rampen, maar heeft uiteindelijk in 1918 geleid tot de 'Wet tot afsluiting en gedeeltelijke droogmaking van de Zuiderzee', die weer de inpoldering van de Noordoostpolder en de instelling van de gemeente Noordoostpolder tot gevolg had. Tijdens de stormvloed van 1916 was het waterpeil in deze contreien circa 3 m gestegen en stond in het gebied waar nu de Noordoostpolder ligt zo'n 7 m water.
 
Architect
 
In 1967 trad P.A.M. (Paul) Dirks (1942) toe tot de maatschap van de architecten Jelle Abma en Tjakko Hazewinkel. Het bureau voerde onder andere opdrachten in Amsterdam, Enkhuizen, Almere Buiten, Lelystad, Huizen, Harderwijk, Emmeloord en Gorredijk uit. Als in 1984 Hazewinkel de maatschap verlaat wordt de naam Abma, Hazewinkel & Dirks gewijzigd in Abma+Dirks+Partners.

Laatste Update vrijdag, 02 augustus 2019