Energienaald

Energienaald

Plaats: Almere

Locatie: Oorweg

Kunstenaar: Jan van Munster

Materiaal: cortenstaal, neon

Jaar: 1984

Beschrijving:

In 1984 kreeg de kunstenaar Jan van Munster de opdracht van de Rijksdienst IJsselmeerpolders een beeld te ontwerpen dat een verbinding moest maken tussen de hoogbouw en de lagere wijken in de stad. Van Munster stelde voor het hoogste kunstwerk van Nederland bouwen. De ‘Energienaald' een mast van 55 meter hoog. De sculptuur was precies 10 meter hoger dan het hoogste gebouw dat toentertijd in Almere stond. Dit verschil in hoogte werd door de kunstenaar aangeduid door in de top van de paal een 10 meter lange opening te maken met daarin neonlicht. De voet van de mast van cortenstaal heeft een doorsnede van 80 cm en de paal loopt taps toe.

De sculptuur werd op het Leeuwardenplein in het centrum van de stad geplaatst, op het snijpunt van belangrijke verkeersaders. Overdag was het kunstwerk een oriëntatiepunt voor verschillende rij- en looprichtingen. ’s Nachts was het witte licht in de top een baken. Omdat bewoners van het plein bang waren dat de naald bij storm op hun huizen zou vallen, is de sculptuur verplaatst naar de Bankierbaan. Maar ook op deze locatie moest de naald wijken om plaats te maken voor het nieuwe, door architect Rem Koolhaas ontworpen stadscentrum. Op 11 juni 2002 verhuisde de ‘Energienaald’ naar de zuidoever van het Weerwater. Op 19 juni verrees het Landmark aan de Oorweg, nabij ’t Oor.

De ‘Energienaald’ is een imposante tegenhanger van het polderlandschap waar de horizontale lijnen overheerzen. Als het hard waait heeft de mast een uitslag van 6 meter. Deze 'bewegingstolerantie' is voor dergelijke constructies echter heel gewoon. In 2010 zijn de witte neonbuizen vervangen door led-verlichting

Kunstenaar

Op 3 juli 1939 werd Jan Nicolas van Munster in Gorichem geboren. Van 1955 - 1957 studeerde hij aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam en van 1957 - 1960 aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam. In het werk van Jan van Munster is energie al veertig jaar het centrale thema. De wisselwerking tussen twee polen: plus en min, warm en koud, licht en donker vindt je in zijn werk terug. Van Munster stelt dat zijn werk gaat over emoties en polariteiten, zoals aantrekking en afstoting. Zijn kunstwerken vallen op door hun sobere vormgeving en door de rijkdom aan ideeën. IJle neonobjecten en perfect gepolijste granieten beelden zijn een ingetogen maar overtuigende weergave van een intrigerend facet van de natuurwetenschappen. Bij Jan van Munster zijn de goede eigenschappen van een kunstenaar, een natuurkundige en een uitvinder in één persoon verenigt. Zijn kunstwerken bestaan nooit alleen uit een natuurkundig trucje, maar spreken juist door hun strakke vormgeving tot de verbeelding. Van Munster is een kunstenaar die de tijdgeest trotseert en zich niets lijkt aan te trekken van modieuze grillen. Met hun koele, afstandelijke, uitstraling en hun minimalistische vormentaal staan zijn beelden mijlenver af van het onafgewerkte, persoonlijke karakter dat een groot deel van de hedendaagse kunst kenmerkt. De kunstenaar woont en werkt in Renesse.

In 1970 schreef een criticus over zijn werk: "De objecten die hij thans maakt, zijn machines en apparaten die ons angstwekkend steriel aandoen. Zij horen thuis in het jaar 2000 of misschien nog later, als de wetenschap alle menselijke warmte en persoonlijke inbreng heeft uitgesloten".

Werk van Jan van Munster vind je in Almere, ‘Energienaald’(1984), in Rotterdam, ‘Energielijn’ (1988), bij de Schouwburg in Gorichem ‘Lichtlijnen’(1989), in Den Haag tussen het Gemeente museum en het Museon 'Lichtlijn'. Bij het knooppunt van de A12 / A30 bij Ede vind je 'Grasspriet met veel energie' (2004).

Laatste Update donderdag, 02 februari 2012