Water en Zon

Water en Zon
Water en Zon Water en Zon Water en Zon Water en Zon Water en Zon Water en Zon Water en Zon Water en Zon

Plaats: Lelystad

Locatie: Atol / Fjord

Kunstenaar: Nic Jonk

Materiaal: brons

Jaar: 1979

Beschrijving:

“Water en Zon” is een kunstwerk van Nic Jonk, dat hij in 1979 gemaakt heeft en dat de gemeente in 1980 heeft aangekocht. De kunstenaar liet zich inspireren door de Griekse mythologie. Deze verhalen gaven hem ideeën voor figuren. Een wereld waar mens en (zee)dier elkaar ontmoeten.

Bij de oude Grieken was de god Chaos, de ongeordende ruimte, de fundering van de hele schepping. Chaos bevatte alle basisbestanddelen, de vier elementen aarde, water, lucht en vuur. Daaruit verrezen Gaia (aarde), Tartarus (onderwereld) en Eros (liefde). Eros bracht Gaia ertoe zich te verbinden met het water en de lucht, en zo bracht zij de zee (Pontus) en de hemel (Uranus) voort.

In dit kunstwerk worden de oerelementen water, aarde en vuur verenigd. Een vrouw, een waternimf met vissenstaart, komt opgerezen uit de zee. Met uitgestrekte armen houdt ze de zonneschijf omhoog. De geometrische vorm van de zon rust op de organische vormen van het waterwezen. Het beeld is een samenspel van gesloten vormen met de niet minder belangrijke ruimtes ertussen. Scherpe lijnen die in rondingen vervloeien. Al naar gelang het standpunt van de beschouwer, een steeds wisselend aanzicht. Een evenwicht tussen horizontale en verticale elementen, maar ook tussen beweging en rust. Het is een vormgeving die steeds weer in het werk van Nic. Jonk terug te vinden is en die zijn beelden heel herkenbaar maken. Dit thema en de steeds aanwezige vrouwfiguur, zijn terugkerende elementen in het werk van Nic. Jonk. 

Jonk heeft het kunstwerk gesigneerd.

Kunstenaar

Nicolaas (Nic.) Jonk werd op 11 juli 1928 in Schermerhorn geboren. Hij groeide op in Noord Scharwoude en Oudkarspel en ging op 17-jarige leeftijd het reclamevak in. Direct na de Tweede Wereldoorlog, in 1945, vertrok hij naar Amsterdam en volgde daar van 1947 - 1953 avondlessen aan het instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs bij Wessel Couzijn (1912-1984), wiens plastische kracht hij bewonderde en die hem steeds zou bemoedigen. Eén dag in de week nam hij vrij om lessen bij Dignum Lammers (1915-1990) aan de Rijksnormaalschool te volgen. Drie jaar lang bekwaamde hij zich daar uitsluitend in het modeltekenen. Een bezoek aan de eerste Sonsbeek tentoonstelling in 1949 deed Jonk besluiten zich geheel toe te leggen op beeldhouwen. In 1953 ging hij beeldhouwen studeren aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten, waar Jan Bronner en Piet Esser zijn leermeesters waren. De manier van werken van deze twee leermeesters bekoorde Nic. Jonk niet. In 1956 verliet hij de Academie en vestigde zich als vrij kunstenaar in Amsterdam.

Nic. Jonk is vooral bekend geworden om zijn voluptueuze beelden van vrouwen en dieren. Hij wilde zijn gevoel van verbondenheid met de oermens in het werk tonen en gebruikte mythologische verhalen als kader voor zijn onderwerpen. Dat is opmerkelijk want in de abstracte kunststromingen van de jaren 1950 en 1960 was klassiek niet echt gangbaar of een aanbeveling. Hij vond zijn inspiratie, enerzijds, bij de naturalistische maar gestileerde vormen van Aristide Maillot of Pierre-Auguste Renoir, anderzijds bij de ruimtelijk uitgebalanceerde plastieken van Wessel Cozijn of Jacques Lipschitz. Het werk van Nic. Jonk maakte een ontwikkeling door. De vormen werden steeds afgeronder, in elkaar grijpend, elk onderdeel werd even belangrijk in het geheel. Het afbeelden van een onderwerp maakte plaats voor het vormgeven van een idee met gebruikmaking van een reëel gegeven. Jonk pute graag zijn inspiratie uit de Griekse godenwereld. Vooral goden van het water spraken hem aan. Geen anecdotische uitbeelding van het onderwerp maar een krachtige symbolisch geladen verbeelding van het gegeven. Zijn figuren zijn vrijwel zonder uitzondering vrouwen die er geen twijfel over laten bestaan dat zij de vruchtbaarheid symboliseren. En zo ontstonden steeds weer de (moeder)aarde, het water en de wezens van de zee. In 1965 vestigde Jonk zich in Grootschermer waar hij tot zijn overlijden op 11 oktober 1994 woonde en werkte. Jonk was docent aan verschillende academies.

Nic. Jonk was een boetseerder, een modeleur met gevoelige handen. Hij kneedde de was of de klei tot zachte rondingen zodat zijn godinnen en ander mythologische figuren uit het water geboren lijken. Wanneer de vorm was gekneed volgde het opblazen, het vergroten van het model, een arbeidsintensief proces dat Jonk zelf uitvoerde. Wanneer het beeld in gips stond, kon het naar de bronsgieter en vervolgens worden afgewerkt. Nic. Jonk liet zijn beelden gieten bij Bronsbeeldgieterij Binder in Haarlem.

Kunstwerken met de titel 'Water en Zon' vind je in de steden 's Hertogenbosch, Lelystad, Purmerend, Nashville (USA) en San Gimignano (Italië). 'Aarde en water' is te vinden in Emmeloord, Katwijk aan Zee, Lisse, Venlo, Purmerend, Heerhugowaard, Emmen, Uithoorn en Soest. In Utrecht vind je het zeven meter hoge beeld ‘de Wachters’. In Amsterdam-Zuidoost, Heerhugowaard en Doetinchem vindt je kleinere exemplaren met dezelfde titel. In Bergen aan Zee, Amsterdam, Tilburg, Heerlen, Steenwijk en Vlaardingen staat de bijbelse voorstelling: ‘Jonas en de Walvis”. Ook in Californië kan je een beeld met dit thema vinden. Verder is er in Groot Schermer een voor publiek toegankelijke beeldentuin annex museum, waar een collectie van zijn schilderijen is opgehangen.

Laatste Update dinsdag, 04 november 2014