Gevelsteen "De spiering is vrij klein voor vis"

Plaats: Dronten

Locatie: Sparlinghof

Kunstenaar: Hans 't Mannetje

Materiaal: franse kalksteen

Jaar: 1991

Beschrijving:

In Dronten-Zuid vind je gepolychromeerde gevelstenen die in de muur gemetseld zijn. Een gevelsteen is een van beeldhouwwerken opschrift voorziene steen in de gevel van een woning of gebouw. Deze stenen dienen als "adresaanduiding”. Het beeldhouwwerk en de tekst zijn uit natuursteen gehakt in reliëf. De gevelstenen in Dronten zijn in bas-reliëf gemaakt.

De stenen zijn gemaakt door de steenhouwer Hans ’t Mannetje. Een steenhouwer is een persoon die steen door hakken met hamer en beitel bewerkt. De “historische” merktekens verfraaien de gebouwen in de moderne polderstad.

Aan het Sparlinghof vind je een gevelsteen van 49 x 109 cm met daarop een vis. Op de rand staat: "De spiering is vrij klein voor vis". Sparling was één van de talloze onbekend gebleven bemanningsleden van de geallieerde luchtvloot. Bij een bombardementsvlucht in juni 1943 verongelukte de Lacaster ED 357 van Sparling en stortte in het IJsselmeer. In het toestel zaten zeven bemanningsleden waarvan twee zich met een parachute wisten te redden, Sparling kwam met vier anderen om het leven.

"Sparling" is spiering in het Nederlands. Dit visje komt voor in zowel zoet als zout water en is een echte scholenvis. Hij houdt van grote open wateren zoals het IJsselmeer, waar het de belangrijkste prooi voor de snoekbaars is. Op de gevelsteen is de spiering afgebeeld op maat van een snoekbaars, zoals ook Sparling even groot werd als zijn missie. De voorstelling is een zinnebeeld voor het overwinnen van de vijand door metaforisch zijn grootte aan te nemen.

Kunstenaar

Hans ’t Mannetje werd in 1944 in Hillegom geboren. Na een jaar op de Kunstnijverheidsschool in Amsterdam te hebben gezeten werd hij in 1961 leerling beeldhouwen bij beeldhouwster Liesbeth Sayersin Bennekom. Van 1962 tot 1964 studeerde hij aan de beeldhouwafdeling van de Rijksacademie voor beeldende Kunsten in Amsterdam. Van 1964 –1965 is hij Steenhouwersleerling en uitvoerder bij de Amsterdamse Stadsbeeldhouwer Hildo Krop.

Als jonge beeldhouwer restaureerde hij oude monumenten en herstelde of kopieerde ornamenten. Zo leerde ‘t Mannetje met grote brokken steen om te gaan. Rond 1970 maakte hij zijn eerste gevelstenen en vestigde zich midden jaren 80 als zelfstandig beeldhouwer. Hans 't Mannetje is één van de weinige kunstenaars in Nederland die gevelstenen maakt. Wellicht is hij de enige die deze kunst als dagtaak heeft. Door het hele land kom je gevelstenen van Hans ’t Mannetje tegen en in Flevoland zijn ze te vinden in Emmeloord en Dronten.

Op veel van zijn stenen zie je dat 't Mannetje speelt met taal en tekens. Als je een woord hoort, zie je vaak direct een beeld. 't Mannetje zoekt juist een ander beeld, dat ook bij het woord hoort, een zinnebeeld.