Wandreliëf De Goede Aanloop

Wandreliëf De Goede Aanloop
Wandreliëf De Goede Aanloop Wandreliëf De Goede Aanloop Wandreliëf De Goede Aanloop Wandreliëf De Goede Aanloop Wandreliëf De Goede Aanloop

Plaats: Tollebeek

Locatie: Sint Hubertusplaats

Kunstenaar: Nicolaas Wijnberg?

Materiaal: gekleurd cement

Jaar: 1957

Beschrijving:

De Amsterdamse architect Jacob Dunnebier (1904 – 1988) ontwierp in 1957 voor bierbrouwerij Oranjeboom de café-restaurants in Tollebeek, Creil en Espel. Het gebouw aan de Sint Hubertusplaats is een traditionalistisch vormgegeven pand met tweelaagse woning en een naastgelegen gemeenschapszaal. Voor het bouwen van het zaaltje werd door het Openbaar Lichaam ‘De Noordoostelijke Polder’ een subsidie verstrekt, ter stimulering van het gemeenschapsleven in het dorp. Later is de gemeenschapszaal verdubbeld.

In de buitenmuur van het oude gedeelte van het café bevindt zich een verzonken reliëf in de sgraffito techniek. Voor dit wandreliëf zijn drie gekleurde lagen mortel op de muur aangebracht. De onderste laag was donker grijs gekleurd en moest eerst uitharden voordat de licht grijze- en zandkleurige deklaag werd aangebracht. De voorstelling werd in de nog natte mortel gemaakt. Je ziet hier goed dat de tekening, dieper en minder diep, in de verschillende lagen gekrabd is. In de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw waren fabrieksmatige sgraffitimortels in de handel. Deze mortels hadden een homegene structuur en menging en waren leverbaar in tien kleuren. De kleur werd verkregen door gemalen natuursteen toe te voegen. Sommige kunstenaars stelden hun eigen mortels samen uit kalk, vulstoffen, cement en kleurstoffen naar eigen inzicht.

Het café-restaurant aan de Sint Hubertusplaats is 'De Goede Aanloop' gedoopt, met andere woorden de plaats waar de jager 'aanloop' van wild kan verwachten. De naam is tot stand gekomen na een suggestie van de Directie Wieringermeer aan brouwerij Oranjeboom, destijds eigenaar van het etablissement. Het reliëf kan een letterlijke verbeelding zijn van de naam van het café-restaurant. Een andere mogelijkheid is een verwijzing naar het verhaal van Sint Hubertus. Hubertus was een edelman die leefde in de Ardennen. Hubertus ging in 683 op Goede Vrijdag, de sterfdag van Christus, op jacht. Hij zag een groot hert en joeg er met zijn honden achteraan. Toen hij het hert wilde neerschieten verscheen er een stralend kruis tussen het gewei en een stem zei: “Hubertus waarom verlies je je tijd in dergelijke bezigheden. Als je je niet bekeert zul jij ter helle varen”. Hubertus bekeerde zich en werd in 700 bisschop van Maastricht en in 722 de eerste bisschop van Luik. Sint Hubertus staat nu bekend als patroonheilige van de jacht.

De sgraffito is uitgevoerd door Jacobus Schmidt die stukadoor was bij de firma J.N. Ooms in Amsterdam. Schmidt voerde in eerst instantie vaak ontwerpen uit van de kunstenaar Nicolaas Wijnberg, maar maakte later zelfstandig grote projecten. Het ontwerp voor de sgraffito is naar alle waarschijnlijkheid van de hand van kunstenaar Nicolaas Wijnberg. (Met dank aan Henk Schmidt voor het verstrekken van informatie).

Kunstenaar

Nicolaas (Nico) Wijnberg is op 22 november 1918 in Amsterdam geboren. Hij werd opgeleid aan de Grafische School in Amsterdam. Vervolgens studeerde hij aan de avondklas van de Rijksacademie van beeldende kunsten in Amsterdam waar hij les kreeg van Jos Rovers en Heinrich Campendonk. Deze laatste stimuleerde zijn studenten om de sgraffito techniek te gebruiken.

Wijnberg was een veelzijdig kunstenaar. Voor hem was de tekenkunst het uitgangspunt van al zijn werkzaamheden. Hij was, net als zijn vader, lithograaf maar maakte ook schilderijen, affiches, decors, tekeningen, illustraties, ontwerpen voor boekomslagen, keramische beelden en monumentale ontwerpen. Als kunstschilder was hij een autodidact.

Tussen 1950 en 1960 heeft hij voor vele openbare gebouwen en scholen o.a. in Den Haag, Katwijk, Pijnacker, Rotterdam, Eindhoven en Amsterdam, ontwerpen gemaakt voor wanddecoraties in de sgraffito techniek. Deze sgraffito’s maakte hij niet zelf maar liet ze uitvoeren door bekwame stukadoors.

In 1947 richtte hij samen met Theo Kurpershoek en Hans van Norden de groep 'De Realisten' op, een modern-figuratieve groepering die zich afzette tegen de abstracte kunst van 'Cobra' en 'Vrije Beelden'. Naast zijn werk als kunstenaar was Wijnberg vanaf 1958 redacteur beeldende kunst van het literair-politieke tijdschrift Tirade, dreef hij van 1965 tot 1970 samen met Van Norden en Harry op de Laak in Amsterdam 'Kabinet Floret', een kunsthandel voor figuratieve kunst en bekleedde hij later het eerste hoogleraarschap scenografie aan de door hemzelf opgerichte faculteit van de Jan van Eyck Academie te Maastricht.

Sinds 2001 woonde Wijnberg in het Rosa Spierhuis in Laren, waar hij nog affiches ontwierp voor de tentoonstellingen die daar werden gehouden. Op 11 juni 2006 overleed Nicolaas Wijnberg op 87-jarige leeftijd in het Rosa Spier Huis.

 

 

Laatste Update zondag, 06 december 2015