De mens en zijn polder

De mens en zijn polder
De mens en zijn polder De mens en zijn polder

Plaats: Nagele

Locatie: Ring 23

Kunstenaar: Willem Hoogeveen

Materiaal: hout, kunstgras

Jaar: 2012

Beschrijving:

In 1942 viel de Noordoostpolder droog. Ter ere van het 70-jarig jubileum van de drooglegging van de Noordoostpolder voerde de kunstenaar Willem Hoogeveen in 2012 twee tijdelijke kunstprojecten uit onder de titel 'De mens en zijn polder'. Tijdens het tulpenfestival dat eind april gehouden werd, vervaardigde hij een kunstwerk in een bloeiend tulpenveld aan de Monnikenweg bij Nagele. Door een deel van de tulpen op de akker te koppen, ontstond een rood-groene afbeelding van de mens die zijn polder uit de Zuiderzee haalt en een vis die de gevolgen van de drooglegging gadeslaat. Het kunstwerk was 60 m hoog en 100 m breed en alleen vanuit de lucht zichtbaar.
 
Willem Hoogeveen vertelde destijds: "De mens haalde zeventig jaar geleden de Noordoostpolder uit de Zuiderzee. Dit jaar herdenken we de drooglegging in 1942. Een kunststuk bedacht door Lely, gemaakt door duizenden naamlozen en vervolgens opgebouwd door pioniers en de bewoners". De vis die de drooglegging in de afbeelding aanschouwt, staat symbool voor de vissersgemeenschap op het naastgelegen Urk. Het werk is wat Hoogeveen betreft een eerbetoon aan de dijkenbouwer, pionier, boer, automonteur, leraar, verpleegkundige en iedereen die erbij betrokken was en is. "Voor alle mannen en vrouwen die tot nu toe van de polder iets moois maakten". 
 
In september plaatste Willem Hoogeveen op verzoek van het organisatiecomité van het Pieperfestival twee tijdelijke kunstwerken in de stadsgracht van Emmeloord. Weer was een mens te zien die de polder uit het water trekt, nu driedimensionaal. De gekleurde planken die om de mens heen zaten waren een ode aan de poldermensen. "Ze plaatsen de mens op een voetstuk en stelden alle mensen voor die hielpen de polder te ontwikkelen". Het tweede kunstwerk bestond uit negen dobberende schoppen. "In 1942 stonden in de landelijke dagbladen advertenties die mensen opriepen in de polder te komen werken. Als dank kregen ze daarvoor een boerderij, kort door de bocht gezegd. Maar heel veel kregen helemaal niks. Ik kan me zo voorstellen dat deze teleurgestelde mensen zo boos waren dat ze hun schop in de sloot gooiden. Het water snapte het drama en liet de schoppen als eerbetoon aan deze helden dobberen in het water. Deze dobberende schoppen representeren de boosheid van die mensen en zijn een ode aan de vergeten helden. Meestal zijn helden mensen die je je kunt herinneren. Dit is een eerbetoon aan de mensen die we zijn vergeten". 

Van 4 november 2012 tot 27 januari 2013 vond in museum Nagele de expositie 'Een glimlach in de polder' plaats. Willem Hoogeveen exposeerde schilderijen en beelden. Als blijvende herinnering aan de drooglegging van de Noordoostpolder staat sindsdien het kunstwerk 'De mens en zijn polder' voor het museum. Een robuuste figuur die de polder uit het IJsselmeer heeft gehaald, die de groene polder op handen draagt en beschermd. De figuur is opgebouwd uit houten latjes en die staan voor alle mensen die samen meegeholpen hebben om de polder droog te leggen. Geen mooi afgewerkt mensfiguur. De polder ontwikkelt zich steeds verder. Omdat de Noordoostpolder niet af is, is de mens ook nog niet af. Er ontbreekt een plank en tussen de overige planken heeft Hoogeveen bewust kieren en gaten gelaten. Volgens de kunstenaar zijn de inwoners van het gebied nog dagelijks bezig de polder vorm te geven en op te bouwen, maar ook met de strijd tegen het water. "Het IJsselmeer, de vroegere Zuiderzee, klopt met stormen en in tijden van hoog water aan de dijken en dagelijks moet er gepompt worden om het waterpeil in de polder niet te veel te laten stijgen, zodat we droge voeten houden. Een kunststuk van de mens, die tijdens de Tweede Wereldoorlog tot iets moois in staat was. Toen doken hier immers veel mensen onder".

Bronnen: de Noordoostpolder, de Stentor en Omroep Flevoland.
 
Kunstenaar
 

Wilhelmus Johannes Arnoldlus Maria (Willem) Hoogeveen is op 15 augustus 1946 in Stompwijk geboren. In zijn jeugd volgde hij een opleiding tot metaalbewerker en heeft dit beroep enkele jaren uitgeoefend. Toen hij werkeloos werd ging hij werken bij Loesje, en schreef teksten voor de posters. Daar leerde hij creatief denken. Hij ging schilderen en maakte objecten. Zo is hij in de kunst verzeild geraakt. In 1952 vestigde hij zich als beeldend kunstenaar in Emmeloord.

Schilderen en drie dimensionale beelden maken geeft Willem Hoogeveen de vrijheid en ruimte die hij zoekt. Hij maakt voor zijn kunst vaak gebruik van herkenbare vormen zoals mensen, handen, dieren, boten of gereedschap. Hierbij houdt hij wel het gevoel voor de realiteit in het oog, maar geeft er een eigen draai aan zodat het allemaal net even anders is. Willems werk is kleurig, helder, luchtig, optimistisch met de realiteit van het leven als basis. De kunstwerken van Hoogeveen tonen zijn maatschappelijke betrokkenheid. Kunstwerken van Willem Hoogeveen zijn o.a. te zien in Rutten (Dorpsgevoel) en Kraggenburg (Monumenten Kraggenburg 60 jaar) langs het Ketelzwerfpad en Nieuw Verleden. Langs het Ketelzwerfpad, nabij Ketelmeerweg 5, heeft hij 'Trabant' in klei (2007), 'Museum van Greetje' (2007), 'Surfvogel' (2013) en samen met Cor Sonke 'Vikingschip' (2007) gerealiseerd. Langs Nieuw Verleden, de kunstroute langs het Pionierspad, staat het kunstwerk 'Drie bomen en een stekje' (2011).

Hoogeveen heeft ruime ervaring met 'tijdelijke' kunstprojekten bij bijzondere evenementen in de Noordoostpolder. In deze projecten staat vaak 'de mens' centraal. Zo voerde hij in 2012 twee tijdelijke kunstprojecten uit onder de titel 'De mens en zijn polder'. Na afloop van het project is één van de kunstwerken semie permanent voor museum Nagele opgesteld. Van 30 juli tot begin november 2014 stond het tijdelijk kunstwerk 'Mens' bij de rotonde Steenwijkerweg-Vollenhoverweg bij Marknesse. Het kunstwerk is vervolgens aan het Ketelzwerfpad aan de Ketelmeerweg bij Nagele geplaatst. Eind 2016 exposeerde hij aan de Steenwijkerweg het kunstwerk 'de mussen'. Volgens Hoogeveen kan 'getwitter' beter overgelaten worden aan vogels, want tussen mensen loopt het altijd maar uit de hand.

Laatste Update donderdag, 09 februari 2017