Wandreliëf

Wandreliëf
Wandreliëf Wandreliëf Wandreliëf Wandreliëf Wandreliëf

Plaats: Espel

Locatie: Westrand 42-44

Kunstenaar: Harry op de Laak

Materiaal: beton

Jaar: 1961

Beschrijving:

Aan de Westrand staat het voormalig Protestants Kerkcentrum "Una Sancta" (één geloof), dat op 8 maart 1962 in gebruik is genomen. De zaalkerk met wit geschilderde vrijstaande toren met wijzerplaat is een ontwerp van architect Jan Heese. De kunstopdracht voor het interieur en het exterieur ging naar Harry op de Laak. De kunst van Op de Laak kenmerkt zich door het abstraheren van de figuratie. Voor de de noordelijke muur van de kerkzaal maakte hij 8 glasappliquéramen die het scheppingsverhaal verbeelden. Het verhaal begint met de zon en de maan, daarna volgen de vissen, vogels, planten en runderen. Op het zevende raam zijn een naast elkaar zittende man en vrouw afgebeeld. In het achtste raam staat de tekst: 'En God zag dat het goed was’. 

In de oostelijke muur van de kerkzaal bevindt zich een glasappliqué in beton in blauwe, witte en gele tinten, met in het midden een hand met opvliegende duif. Aan de buitenkant van deze muur maakte Harry op de Laak een ajour reliëf. Het glasappliqué binnen en het kunstwerk buiten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In het betonreliëf heeft Op de Laak 8 openingen uitgespaard om licht door te laten voor het glasappliqué in de kerkzaal. Door de ronding in het midden is de hand en de duif van het raam in de kerkzaal zichtbaar. 

Het linkerdeel van het betonreliëf toont vliegende vogels, in het midden zien we de zon/maan en op het rechterdeel zijn bomen en korenaren afgebeeld. De voorstelling verwijst zowel naar het scheppingsverhaal als naar de ontstaansgeschiedenis van de Noordoostpolder. Het reliëf vertoont een tweedimensionaal lijnen- en vlakkenspel zonder een driedimensionale dieptesuggestie. De enige ‘ruimte’ die gesuggereerd wordt ontstaat doordat de figuren voor of achter elkaar gepositioneerd zijn. 

In de eerste jaren van 2000 is het kerkcentrum gerenoveerd en heeft een andere functie gekregen en de naam is veranderd in 't Mozaïek. Naar een ontwerp van de Haarlemse kunstenaar Piet Tuytel heeft de van oorsprong witte, uit beton/gipselementen opgebouwde toren gekleurde strepen gekregen. De kleurstelling in rood en blauwe tinten vormen een afspiegeling van de leeftijd van de gebruikers. De voormalige kerktoren heeft als bijzonder element een klok als uitkraging.

Kunstenaar

Henricus Maria Matthijs (Harry) op de Laak werd op 1 juni 1925 geboren in Venlo. In 1945 verhuisd hij naar Amsterdam en schrijft  zich in als leerling van de Rijksacademie van Beeldende Kunsten. Hij ontving onder andere monumentaal kunstonderwijs van professor Heinrich Campendonk. In 1952 behaalde hij de Koninklijke subsidie voor jonge schilders. Na de afronding van zijn opleiding in 1951 profileerde Op de Laak zich als monumentaal kunstenaar. Harry op de Laak was geboeid door de diversiteit aan monumentale kunstvormen en heeft met veel verschillende materialen gewerkt. Hij maakte tot ongeveer 1963 betonreliëfs, glasappliqué, mozaiëken en wandschilderingen.

Op de Laak werkte tijdens de wederopbouwperiode als monumentaal kunstenaar. Overal in Nederland werke hij als kunstenaar mee aan nieuwbouwprojecten. Hij zette zich in voor de samensmelting van moderne architectuur en hedendaagse kunst. Veel van zijn monumentale werken hebben een plek in of rondom gebouwen. Begin 1957 kwam Op de Laak op de tentoonstelling 'De Ark' in het Stedelijk Museum met een nieuwe techniek: glas-in-metaal in een non-figuratief kunstwerk. Hij gebruikte staal van scheepsplaten in plaats van lood of beton, waarmee hij bekendheid verworven had. De kunstenaar zaagde grote gaten in de platen en vulde de ruimten op met gesmolten glas. Van 1973 - 1985 was hij hoogleraar voor monumentale en versierende schilderkunst aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Na zijn pensioen keerde hij terug naar Limburg en richtte hij zich op de schilderkunst en grafiek.

Harry op de Laak overlijdt op 16 januari 2012 in Horn op 86-jarige leeftijd.

Laatste Update woensdag, 15 februari 2017