Mariabeeld

Mariabeeld
Mariabeeld Mariabeeld Mariabeeld Mariabeeld

Plaats: Ens

Locatie: Zoudenbalchstraat 2

Kunstenaar: Gerard Héman

Materiaal: natuursteen, chamotte

Jaar: 1956

Beschrijving:

In 1955-1956 werd de Rooms Katholieke Kerk Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand gebouwd naar een ontwerp van de architecten H. en A. Thunnissen en A. van Kranendonk. Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand is een titel van Maria, die in verband staat met een Byzantijnse icoon met dezelfde naam. De kerk heeft een sobere vormgeving, kenmerkend voor de Delftse School.

Boven de entree aan de noordzijde is een natuurstenen reliëf aangebracht voorstellende de maagd Maria met in haar armen het kindeke Jezus, dat zij met haar rechterhand steunt. Het reliëf is gemaakt door de kunstenaar Gerard Héman. Bij een natuursteenreliëf tekent de beeldhouwer de uit te hakken vormen op steen, meestal aan de hand van een schets of een model in was of gips. Vervolgens hakt hij de grove vormen uit, waarna hij de details uitwerkt met hamers, beitels, boren, raspen en vijlen. Héman heeft Maria en face afgebeeld met loshangend haar. Zij is ongekroond en op traditionele wijze gekleed. Maria draagt en mantel en een wijd geplooid gewaad, dat soepel om haar lichaam valt. Zij staat op de maansikkel. Dit verwijst naar het Bijbelboek Openbaring, waarin Johannes schrijft over een vrouw ‘met de maan onder haar voeten’. De maansikkel is een symbool van kuisheid en geeft aan dat Maria zich niet laat regeren door de maan, als vruchtbaarheidssymbool, maar zelf de sinistere krachten van de maan beheerst.

Het beeld van Maria wordt omring door symbolen. De kroon symboliseert binnen het christendom het bereiken van de hoogste trede in het bestaan. Daarnaast zien we de Poort van de hemel (Hymne) en daaronder een roos. De roos verwijst in de Christelijke symboliek naar Maria en het lijden van Christus. De A en de M verwijzen naar Auspice Maria en is Latijn voor “Onder de bescherming van Maria”.  Verder zien we de Ark van het verbond en de toren van David, beide eretitels van Maria uit de litanie van Loreto (rond 1500). Tenslotte zien we een kruik, die staat voor reinheid en verwijst naar Allerreinste Moeder, eveneens een eretitel uit de litani van Loreto.

Veel straatnamen in Ens herinneren aan belangrijke personen van Schokland. De Zoudenbalchstraat is vernoemd naar het Utrechtse geslacht Zoudenbalch dat meer dan een eeuw heer van de eilanden Urk en Emmeloord was. Na de dood van Herman van Kuinre wordt zijn dochter Alijt bezitster van de eilanden. Haar man Evert Vreijse van Stolwijk treedt dan op als heer van Urk en Emmeloord. Als hij in 1475 overlijdt doet Alijt haar leengoederen over aan Evert Zoudenbalch, proost van het kappitel St. Servaas te Maastricht en kanunnik en schatbewaarder van de Dom in Utrecht. Tot begin 17e eeuw zullen leden van de familie Zoudenbalch de eilanden belenen.

Kunstenaar

Gerard Heinrich Christoph August Héman is op 17 juli 1914 geboren in Duisburg (Duitsland), waar hij ook opgroeide. Later verhuisde het gezin naar Schiebroek. In zijn jeugd heeft Hémanj veel tijd bij zijn grootvader doorgebracht die schrijnwerker in de Landkreis Göttingen was en in zijn vrije tijd beelden sneed. Hij was al jong bezig met houtsnijwerk, waarin de invloed van de Duitse barokke volkskunst merkbaar was. Na de middelbare technische school ging Héman in Rotterdam naar de Academie voor Beeldende Kunsten.

Gerard Héman was beeldhouwer, keramist, schilder, maar maakte ook mozaïeken. Van huis uit was hij rooms-katholiek en maakte vooral religieuze kunst. Hij woonde en werkte in Rotterdam en is bekend geworden door zijn kerstgroepen, waarvan de oudste uit lindehout werden vervaardigd en de jongere exemplaren uit gepolychromeerde chamotte. Héman was een zeer belezen man, die veel gereisd en gezien had. Zijn belezenheid blijkt uit bepaalde iconografische details, die verwijzen naar de middeleeuwse of vroegchristelijke voorstellingswereld. Andere details zijn ontleend aan de eigen tijd en de plaatselijke werkelijkheid.

Gerard Héman overleed op 11 juli 1992 op 77-jarige leeftijd in Rotterdam.




Laatste Update zondag, 01 november 2015