De Baanbreker

De Baanbreker
De Baanbreker De Baanbreker De Baanbreker De Baanbreker De Baanbreker

Plaats: Ens

Locatie: Baan - Waterkant

Kunstenaar: Steef Roothaan

Materiaal: beton / brons

Jaar: 1989

Beschrijving:

Bij de ingang van het dorp Ens staat het kunstwerk "De Baanbreker" van de beeldend kunstenaar Steef Roothaan. Het kunstwerk bestaat uit twee delen. Een negen meter lange betonnen muur met een hellend vlak en daarvoor op een sokkel van gewapend beton, een bronzen beeld van een man. De figuur is plat, als het ware uitgesneden en heeft een silhouetachtig karakter. De bewust nagestreefde platheid is in het werk van Roothaan een constante. De voorstelling is figuratief en sterk gestileerd, terug gebracht tot de essentie, de polderwerker. Voorovergebogen trotseert hij de elementen. De muur staat voor het oude land waarvandaan de man vertrekt naar zijn werk in de polder. 

De kunstenaar is gefascineerd door monumenten. Vaak wordt een figuratief beeld op een hoge sokkel geplaatst. De verhoudingen tussen voetstuk en beeld zijn uit hun gebruikelijke verband gerukt en de verhoudingen lijken zoek. Het kunstwerk symboliseert de onverzettelijkheid, de vastberadenheid en tevens het dynamische van de polderpionier. Roothaan maakt beelden die in directe relatie met de omgeving staan. Door de keuze van de plek en de zware basisvormen waaruit het kunstwerk is opgebouwd laat de kunstenaar hier het individu een relatie aangaan met het oude en het nieuwe land. Tevens gaat het een relatie aan met de bebouwde omgeving en het weidse onbegrensde polderlandschap. Het kunstwerk brengt, door zijn enorme omvang, een algemeen besef van nietigheid bij de beschouwer teweeg.

Het kunstwerk is in opdracht van het A.D. van Eckfonds vervaardigd. Bij de onthulling in 1989 had het kunstwerk geen naam. Op uitnodiging van carnavalsvereniging de ‘Kleiduikers’ heeft de bevolking van Ens voor de naam “Baanbreker” gekozen. Deze naam heeft te maken met de pioniersgeest die Steef Roothaan geprobeerd heeft te vangen in de houding van de polderwerker.

In het programma Beeldspraak op Omroep Flevoland geeft de kunstenaar uitleg over het kunstwerk.

Bron: o.a. Flevokunstkaart.

Kunstenaar

Steef Roothaan is in op 9 januari 1954 in Nijmegen geboren. Hij studeerde van 1973 tot 1979 beeldhouwen aan de kunstacademie van Rotterdam. Hij is, naast beeldhouwer en tekenaar, als docent verbonden aan dezelfde academie, die sinds 1998 de nieuwe naam Willem de Kooning Academie draagt.

Vanaf begin jaren tachtig maakt Roothaan silhouetachtige beelden. Het grafische en lineaire karakter van de beelden is terug te voeren op zijn voorliefde voor tekenen. In hun bedrieglijke eenvoud hebben ze een enorme zeggingskracht gekregen. Later won de behoefte aan satire en discussie over beeldvorming het van de uitgangspunten die zijn vroege werk beheersten en die vooral dieper ingingen op sculpturale vragen over de relatie tussen vorm en inhoud, beeld en beelddrager, lijnvoering, dimensies en mathematische wetmatigheden. In zijn werk tracht Roothaan beeld en locatie met elkaar te verbinden. Hij is gefascineerd door monumenten. Het begrip 'monument' is dan ook een belangrijk gegeven in zijn werk. Voor Roothaan is een monument vooral een ruimtelijk object dat een maat toekent aan de ruimte waarin het geplaatst wordt. Vaak wordt een figuratief beeld op een zeer grote en hoge sokkel geplaatst. Zijn ronde, elegante, dromerige figuren zijn ontdaan van elke belangrijkheid. 

Roothaan: "Het monument heeft een belangrijke plaats binnen de beeldhouwkunst. Doorgaans memoreert het leed, verbeeldt het maatschappelijke deugden, of is het de representatie van een (eens) gevestigde hiërarchie. Maar meer dan dat is het een moment in zijn omgeving, een accent op een plein, een object dat de verbeelding in werking zet en een maat toekent aan de ruimte".

In de provincie Flevoland vind je werk van Roothaan in Ens (NOP) en Almere. Verder vind je o.a. in Hengelo, Ritthem (Walcheren), Amsterdam Zuid-Oost en Zederik kunstwerken. Ook is werk van Roothaan te vinden in het museum Beelden aan Zee te Scheveningen, het Jan Cunencentrum te Oss en het Stedelijk Museum Zwolle.

Laatste Update vrijdag, 20 maart 2015