Windwijzer

Windwijzer
Windwijzer Windwijzer Windwijzer

Plaats: Emmeloord

Locatie: Deel

Kunstenaar: Koninklijke Klokkengieterij B. Eijsbouts

Materiaal: koper / goud

Jaar: 1959

Beschrijving:

Boven op de Poldertoren staat een windwijzer, ook wel windvaan genoemd. Er is gekozen voor een windwijzer in de vorm van een koggeschip omdat dit scheepstype in de middeleeuwen met handelswaar op het Aelmere en later de Zuiderzee gevaren heeft. Een kogge is een zeegaand vrachtschip met hoge voor- en achterkant. Het had een dwarsgetuigd zeil aan één mast. Het eerste scheepswrak dat in de bodem van de Noordoostpolder opgegraven is, was van een kogge. Het wrak werd in februari 1944 ten zuiden van Kuinre en ten oosten van Blokzijl gevonden op kavel NM107, vandaar de naam Kogge NM107. 

Tijdens de bouw ontsaat het idee om de toren te bekronen met een windwijzer, een instrument om de windrichting te bepalen. Het gestileerde koggeschip is bevestigd aan een stang, die door middel van een verticale as op de wind draait. Wijst de voorsteven van het schip naar het westen, dan is er sprake van een westenwind. De 5,00 m hoge en 2,50 m brede, koperen windwijzer is overtrokken met bladgoud. De kogge glimt hierdoor en is nu beschermd tegen het ontstaan van een laagje patina door weersinvloeden. De 250 kg zware windwijzer is gegoten bij Koninklijke Klokkengieterij B. Eijsbouts uit Asten en in de eerste week van februari 1959 op de toren geplaatst.

Sommige menen in het koggeschip op de Poldertoren een hulk te herkennen. Een kogge werd gebouwd op een rechte kiel, een hulk daarentegen op een ronde kiel. De hulk is eveneens een vrachtschip uit de middeleeuwen en had net als de kogge aanvankelijk één mast. De Friese koerier van donderdag 29 januari 1959 meldt onder de kop "Koggeschip op poldertoren" het volgende: "Maandagmiddag is op de poldertoren, welke te Emmelooord gebouwd wordt op De Deel, de windwijzer aangebracht. Dit is ditmaal geen haan, doch een fraai verguld koggeschip. Van officële zijde bestond voor dit karwei belangstelling; onder de aanwezigen bevond zich de heer A.D. van Eck hoofd van de bouwkundige afdeling van de NOP". De kunstenaar heeft, waarschijnlijk uit esthetisch oogpunt, de kogge een wat rondere vorm gegeven. De kunstenaar heeft niet de zichtbare werkelijkheid nagebootst, maar gewerkt naar de verbeelding.

Laatste Update vrijdag, 08 september 2017