Kubische fossielen

Kubische fossielen
Kubische fossielen Kubische fossielen Kubische fossielen Kubische fossielen Kubische fossielen

Plaats: Emmeloord

Locatie: Harmen Visserplein

Kunstenaar: Sjoerd Buisman

Materiaal: beton

Jaar: 1992

Beschrijving:

In 1990 werd een meervoudige opdracht voor een kunstwerk op het Harmen Visserplein uitgeschreven. Een jury bepaalde dat de opdracht werd verleend aan de kunstenaar Sjoerd Huisman. Het kunstwerk is vervaardigd door een bouwbedrijf en in 1992 op het plein bij het nieuwe gemeentehuis geplaatst. Een knop van een plant was het uitgangspunt voor het beeld, dat hier geheel geintegreerd is in de bebouwde omgeving. Het object bestaat uit twee delen; de knop die uit de straat oprijst en verzonken in het trottoir het tegenovergesteld van het bovengrondse deel, de fossiele knop of oervorm. De titel van het kunstwerk is 'Kubische fossielen'. Deze titel geeft een verklaring waarom een deel van het kunstwerk in de grond zit. Een fossiel is een versteend overblijfsel van bijvoorbeeld een plant of afdruk ervan in gesteente. In het plein, in de bodem van de voormalige Zuiderzee, vind je een afdruk van 'Kubische fossielen'. Het kunstwerk is gelaagd en heeft een gesloten vorm.

Sjoerd Buisman, die zijn artistieke inspiratie ontleent aan de natuur, houdt zich bezig met planten en bomen en de manier waarop zij groeien. Hij laat groeiprocessen in de natuur zien. Begin jaren tachtig doet de phyllotaxis haar intrede in het werk van Buisman. Deze botanische term staat voor de groepering van bladeren rond een stam. Phyllotaxis komt van twee oud-Griekse woorden, Phyllo betekent blad en Taxis staat voor arrangement ofwel ordening. De phyllotaxis is een “groeispiraal”, volgens Buisman de oervorm van alle natuur. Hij heeft phyllotaxis beelden in verschillende formaten en van verschillende materialen gemaakt. In het kunstwerk 'Kubische fossielen' is een spiraalvorm zichtbaar en daarom is het een duidelijk voorbeeld van een phyllotaxis beeld. Sjoerd Buisman heeft in deze sculptuur het groeiproces gestileerd verbeeld.

In het programma Beeldspraak op Omroep Flevoland geeft de kunstenaar uitleg over het kunstwerk.

Kunstenaar

Sjoerd Buisman is op 23 maart 1948 in Gorichem geboren. Al jong was Buisman geinteresseerd in de natuur. Hij struinde de uiterwaarden van de Merwede bij Gorichem af, zoekend naar planten die hij bij wijze van biologisch experiment herhaaldelijk verplaatste. Lang twijfelde hij of hij biologie zou gaan studeren of naar de kunstacademie zou gaan. Hij koos voor het laatste. Sjoerd Buisman volgt zijn opleiding van 1965 – 1967 aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam. Daarna studeert hij van 1968 - 1970 aan ateliers '63 in Haarlem. Het werk van Buisman is over het algemeen non-figuratief. Hij liet zich inspireren door de Arte Povera. In 1969 had Sjoerd Buisman, toen 19 jaar oud, zijn eerste solotentoonstelling. Vanaf 1974 is hij zeven jaar leraar aan de Academie in Rotterdam waar hij in 1967 afstudeerde. Van 1978 – 1981 geeft hij ook les aan de Academie voor schone Kunst & Vormgeving in 's Hertogenbosch. Van 1982 – 1984 geeft hij les aan de Academie voor Kunst & Vormgeving in Arnhem. 

Buisman was de eerste Nederlandse kunstenaar die ging experimenteren met het materiaal dat de natuur laat groeien. Hij laat groeiprocessen in de natuur zien. Door de levende materialen in allerlei richtingen te sturen groeiden, letterlijk, zijn kunstwerken. Om een andere vegetatie te leren kennen als de Nederlandse maakt Buisman verschillende studiereizen naar de tropen. In 1982 bezocht hij de Philippijnen waar hij de phyllotaxis ontdekte, die vanaf dat moment de belangrijkste inspiratiebron en thema voor zijn werk is. Toen ontstonden de eerste spiraalvormige beelden, de fossiele spiralen en kort daarna de phyllotaxis-beelden, die geïnspireerd waren op de bladschikking van een selderijplant. De fascinatie van Buisman voor de phyllotaxis had vooral te maken met de symboolwaarde van de groeispiraal. Volgens hem staat die voor het continue proces van leven en dood en van groei en ontbinding. De van de phyllotaxis afgeleide spiraalvorm wordt door hem gestileerd en in al haar variaties in zijn werk toegepast. Staand, gestapeld, verzonken in de aarde, liggend of als doorsnede, maar altijd voldoen de sculpturen aan een bepaalde wetmatigheid. Buisman voerde zijn phyllotaxis beelden uit in brons, beton, hout, gietijzer en papier-maché. Rond 2000 doet de ‘ouroboros’, de slang die in zijn eigen staart bijt en zo naar onsterfelijkheid en een nieuw begin verwijst, zijn intrede in Huismans werk. Ook dit thema is te herleiden tot het principe van de spiraal.

Phyllotaxis beelden van Sjoerd Buisman zijn onder andere te vinden in Haarlem (1985), beeldenpark van het Kröller Müller museum in Otterlo (1987), Diepenheim (1990), Gouda (1991), Emmeloord (1992), Groningen (1994) en Den Haag (2003). In Almere bevindt zich het kunstwerk 'Souvenirs van het oude land' (1999).

In 2003 kreeg Sjoerd Buisman de A. Roland Holst-Penning toegekend voor zijn gehele oeuvre.

Laatste Update woensdag, 10 augustus 2016