Gevelreliëf voormalig Postkantoor

Gevelreliëf voormalig Postkantoor
Gevelreliëf voormalig Postkantoor Gevelreliëf voormalig Postkantoor Gevelreliëf voormalig Postkantoor Gevelreliëf voormalig Postkantoor Gevelreliëf voormalig Postkantoor Gevelreliëf voormalig Postkantoor Gevelreliëf voormalig Postkantoor

Plaats: Emmeloord

Locatie: Julianastraat 41

Kunstenaar: A. Kompter / onbekend

Materiaal: baksteen / beton en mozaïeksteentje

Jaar: 1952 /1954

Beschrijving:

In 1952 kwam op de hoek van de Julianastraat en de Goudenregenstraat het postkantoor, officieel Rijkstelefoonkantoor, met aangebouwde niet geautomatiseerde telefooncentrale tot stand naar een ontwerp van architect Auke Kompter (1904 -1982). De gevels van het postkantoor zijn opgetrokken uit rode baksteen. Het gebouw is opgebouwd uit een aan de buitenkant zichtbare betonconstructie. Deze verdeelt de voorgevel in drie verticale vlakken. De heldere symmetrie van de voorgevel is typerend voor de vormgeving van de wederopbouwperiode in Nederland. Omdat de gevel geen dragende functie heeft, was het mogelijk om het midden van de inspringende gevel te voorzien van siermetselwerk in koppenverband. Boven de luifel was de functie van het gebouw kernachtig aangeduid met de letters PTT. Vooral in de eerste jaren na de oorlog werd baksteenreliëf toegepast als accentuering van de belangrijkste façade of de ingangspartij van een gebouw.

Wilde je in de begin jaren bellen, dan moest je eerst contact opnemen met het Rijkstelefoonkantoor. Op 13 juli 1954 werd de Noordoostpolder aangesloten op het automatische telefoonnet. Dat moest voor iedereen zichtbaar zijn. De wettelijke percentageregeling voor overheidsgebouwen, die inhield dat 1,5% van het bouwbudget moest worden besteed aan speciaal voor het gebouw gemaakte en hiermee verbonden kunstwerken, bood hiervoor de ruimte. In 1945 was de Dienst Esthetische Vormgeving (DEV) van het staatsbedrijf der PTT opgericht die verantwoordelijk was voor alle representatieve uitingen van de PTT, zoals o.a. kunst in en aan gebouwen. In opdracht van de DEV is een kunstwerk vervaardigd dat is samengesteld uit negen betonnen onderdelen. Voor het los gegoten reliëf werd het beton in gipsen mallen gestort, die na het uitharden werden verwijderd. Na afwerking zijn de elementen voor het siermetselwerk bevestigd. Het kunstwerk onderstreept de functie van het gebouw, postduiven vliegen op en een vrouwsfiguur zit ontspannen te telefoneren. De kunstenaar combineerde betonreliëf met mozaiëk. In de vrouwsfiguur en de duiven zijn in het beton blauwe, rode, witte en zwarte mozaïeksteentjes ingelegd om het kunstwerk kleur te geven. De overige elementen hebben een gladde gezandstraalde toplaag. Het kunstwerk is plat, de suggestie van ruimte heeft de kunstenaar verkregen door overlapping toe te passen. Het kunstwerk ademt de sfeer uit van optimisme en gedrevenheid die de naoorlogse jaren kenmerkt. Omdat het reliëf later is toegevoegd vormt het, in tegenstelling tot de baksteendecoratie, geen constructieve en architectonische eenheid met het gebouw. Het betonreliëf is een kenmerkende monumentale kunstvorm voor de wederopbouwperiode omdat het in Nederland een nieuwe techniek was.

Bij de bouw zijn in het interieur van het postkantoor schilderingen op de achterwand gemaakt. Tijdens een verbouwing is een verlaagd plafond aangebracht waardoor de wandschilderingen aan het oog zijn onttrokken. Het gebouw heeft geen monumentale status. Daarmee zijn de kunstelementen kwetsbaar. Als het gebouw gesloopt wordt, zijn ook de kunstwerken verdwenen.

Bron ansichtkaart: ansichtkaartenvandezeebodem.nl. Met dank aan Jan de Jong voor de toestemming de kaart te mogen gebruiken.

Laatste Update zondag, 20 november 2016