Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk

Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk
Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk Reliëfs pastorie H. Michaëlskerk

Plaats: Emmeloord

Locatie: Noordzijde 1

Kunstenaar: Jos Teeken

Materiaal: beton

Jaar: 1956

Beschrijving:

De Rooms-Katholieke H. Michaëlskerk is in 1955 - 1956 gebouwd naar een ontwerp van de architecten Johannes en Piet Starmans. Het kerkelijkcomplex is samengesteld uit een kerkgebouw, een klokketoren en een pastorie. De pastorie heeft rechts in de voorgevel een diep, onder een balkon liggende voordeur met een gemetselde stoep. De deur wordt omlijst door reliëfs van de hand van kunstenaar/architect Jos Teeken uit Heerlen. De 13 plaquettes zijn in laag reliëf uitgevoerd. Het beton is hiervoor in negatieve gipsen mallen gegoten. Na het drogen zijn de mallen verwijderd en konden de reliëfs worden afgewerkt. 
 
De reliëfs boven de voordeur verwijzen naar het Scheppingsverhaal in Genesis dat de schepping van de wereld door God beschrijft. De teksten 'Bevecht de Aarde en onderwerpt haar..' en 'Heerst over alle levende wezens der aarde', die zich in de linker- en rechter bovenhoek bevinden, refereren aan Genesis 1-28: En God zegende hen en God zei tegen hen: "Wees vruchtbaar, word talrijk, vervul de aarde en onderwerp haar, en heers over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht en over al de dieren die over de aarde kruipen". De figuratieve voorstelling midden boven de deur toont Adam en Eva in het Aardse Paradijs, ook wel Hof van Eden genaamd.
 
De tekst boven de deur is tevens van toepassing op de motieven aan weerszijde van de voordeur die verwijzen naar het door de mens op de zee teruggewonnen nieuwe land. Met de schop in de hand hebben de polderpioniers de zware klei bevochten en onderworpen. Pas daarna kon er op het vruchtbare drooggevallen land gezaaid en geoogst worden. De afgebeelde figuren zijn door de kunstenaar gestileerd. De zeilboot en de vissen, links onderaan, herinneren aan het Zuiderzee verleden.

De pastorie heeft nog de oorspronkelijke indeling. In de woonkamer bevindt zich een schouw met historische tegels en een opstandingstafereel. De woning is vanwege de cultuurhistorische, de stedenbouwkundige en de architectuurhistorische waarde door de gemeente op de monumentenlijst geplaatst.

Kunstenaar

Jozef Wilhelmus (Jos) Teeken is op 18 juli 1934 geboren in Heerlen. Zijn vader was de architect Hendrik Teeken (1900-1950). In 1959 studeerde Jos af aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam. Tijdens zijn studie was hij reeds bij architect Piet Starmans werkzaam waar hij ook na zijn studie bleef werken. In de jaren zeventig vormde hij samen met Theo Lenartz, Eugene Laudy, Nic Tummers en Joost van de Velden het Kommunaal Kunstenaars Kollectief. Zij wilde zich inzetten voor een betere stadsplanning van Heerlen maar vonden in de gemeente weinig of geen gehoor. Zij organiseerden een tentoonstelling over de steenbergen van de mijnen en de koeltorens en dongen mee naar een prijs voor het hoofdkantoor van ABP (Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds) in Heerlen. Op 1 december 1983 overleed Jos Teeken op 49-jarige leeftijd in zijn woonplaats Heerlen.

Laatste Update zondag, 08 januari 2017