Wandreliëf ’t Poortershuys

Plaats: Creil

Locatie: Galamalaan

Kunstenaar: onbekend

Materiaal: gekleurd cement

Jaar: 1957

Beschrijving:

In de Noordoostpolder zijn in opdracht van Bierbrouwerij Oranjeboom 3 café-restaurants gebouwd. Ze staan in Creil, Espel en Tollebeek en zijn nagenoeg identiek. De ontwerper is de Amsterdamse architect Jacob Dunnebier (1904 – 1988). Café-restaurant ’t Poortershuys aan de Graaf Florislaan werd in 1957 gebouwd. Het is een traditionalistisch vormgegeven L-vormig pand met op de eerste verdieping een woning en een, haaks erop gelegen, langgerekte gemeenschapszaal. Voor het bouwen van de gemeenschapszaal bij het café is een subsidie verstrekt door het Openbaar Lichaam ‘De Noordoostelijke Polder’ om het gemeenschapsleven in Creil te versterken.

Op de buitenmuur van de gemeenschapszaal is een wandreliëf aangebracht in de sgraffito techniek. De kunstenaar heeft hier gewerkt in drie verschillend gekleurde pleisterlagen. De onderste laag is donker grijs, daarboven is een laag in rood aangebracht en vervolgens een witte laag.

Het reliëf stelt twee 17^de-eeuwse “poorters” voor met op de achtergrond een stadspoort. Het woord ‘poorter’ komt niet van het woord poort maar van het Latijnse woord portus, wat ‘haven’ betekent.

In de Middeleeuwen ontstaan de eerste steden. Rondom de stad was een stadsmuur gebouwd. Door stadspoorten kon je de stad in en uit. 's Avonds werden de stadspoorten gesloten door de poortbewaker, die de sleutel vervolgens bij de Burgemeester bracht. Bij zonsopgang gingen de poorten weer open. De mensen die in de ommuurde stad woonden werden “poorters” genoemd.  De poorters hadden zich, tegen betaling van een som geld, het poorterrecht verworven. De bewoners die buiten de stad woonden werden burgers genoemd. Na de Franse invasie in de 18e eeuw verdwenen de voorrechten voor de Poorters.