Grafsteen Harm Smit

Grafsteen Harm Smit
Grafsteen Harm Smit Grafsteen Harm Smit Grafsteen Harm Smit

Plaats: Schokland

Locatie: Vluchthavenpad 1

Maker:

materiaal: steen

Jaar: 1950


Beschrijving:

In 1859 werd Schokland op last van Koning Willem III ontruimd, de bewoners moesten hun huizen afbreken en het eiland verlaten. Maar in 1862 werd het besluit genomen dat Schokland als vluchthaven voor vissers en schippers bleef bestaan. Enkele rijksambtenaren met hun gezin bleven op het eiland wonen. De havenmeester/lichtwachter bewoonde de dienstwoning op Emmeloord en de kantonnier, die belast was met het beheer en onderhoud van de dijken, was gehuisvest in de voormalige pastorie op Middelbuurt. Op de Zuidpunt woonde de lichtwachter die verantwoordelijk was voor de lichtopstand.
 
In de tuin van de lichtwachterswoning op Oud-Emmeloord ligt een grafsteen van Harm Smit en zijn vrouw. Harm Smit, of zoals hij in sommige bronnen genoemd wordt Harmen Smit, stamde uit een familie waarin de mannen gedurende 3 generaties functies op Schokland hebben bekleed. Vader Lammert Smit volgde zijn overleden vader Hendrik in 1875 op als kantonnier. In 1877 werd hij benoemd als havenmeester op Emmeloord en trouwde op 9 augustus van dat jaar met Jantje ten Napel uit Urk. Harm was op 10 september 1880 op Urk geboren en had het eiland Schokland alleen tijdens zijn schooltijd verlaten. Toen hij een jaar of elf oud was gleed hij uit op een ijzeren scheepsdek en bleef daarna sukkelen met zijn linkerbeen. Harm liep mank en kon geen zwaar werk verzetten. In 1899 werd Harm Smit als kantoorhouder der PTT aangesteld. In 1908 kreeg Schokland, in verband met de scheepvaart, een telefoonverbinding. Op 19 oktober van dat jaar trouwde Harm Smit met Jantje van Veen die op 11 oktober 1882 op Urk geboren was. Voor het echtpaar had vader Smit, krachtens een vergunning van de Minister van Waterstaat d.d 9 mei 1908 letter A. afd. Waterstaat, een nieuwe woning met aangebouwd telefoonkantoortje tussen de lichtwachterswoning en het misthoorngebouwtje laten bouwen.
 
Behalve Rijkstelegraafkantoorhouder runde Smit een winkeltje en postkantoortje voor de vissers. Op zondagmorgen hield hij in zijn woning bijbellezingen voor de op het eiland verblijvende schippers en de arbeiders van Middelbuurt. Zowel katholieken als protestanten bezochten zijn lezingen. In 1915 werd Harm Smit benoemd tot directeur en boekhouder van de op 19 mei geopende visafslag op Schokland, een filiaal van de Rijksvisafslag te IJmuiden. Na de sluiting van de Afsluitdijk op 28 mei 1932 werd de visafslag op 1 juli opgeheven. In 1923 werd Harm Smit benoemd tot tweede havenmeester/lichtwachter. Vanaf die tijd tot aan de inpoldering waren het gezin van Harm Smit en havenmeester Jan Spit en zijn vrouw de laatste vaste bewoners van Emmeloord.
 
Harm Smit, 'de laatste koning van Emmeloord' zoals hij door de vissers genoemd werd, verliet in december 1940 het eiland op 58-jarige leeftijd. Na zijn vertrek is hij er nooit meer geweest, hij wilde zich Schokland herinneren als eiland. Smit vestigde zich als gepensioneerd ambtenaar eerst in Genemuiden en later in Kampen waar hij op 6 september 1950 op 69-jarige leeftijd overleed. Jantje Smit-van Veen overleed op 22 juni 1961 op 79-jarige leeftijd. Vanaf 1859 was begraven op Schokland verboden, Harm en Jantje vonden hun laatste rustplaats in Kampen. Nadat de grafrechten vervielen is het graf geruimd. Op verzoek van de nabestaanden is de grafsteen van Harm en Jantje Smit in de tuin van de lichtwachterswoning geplaatst.
 
Kijk voor meer informatie op schoklanddoordeeeuwenheen.nl

Laatste Update donderdag, 09 februari 2017