Grafmonument kerkruïne Ens

Grafmonument kerkruïne Ens
Grafmonument kerkruïne Ens Grafmonument kerkruïne Ens

Plaats: Schokland

Locatie: Ruïnepad, Zuidpunt

Maker:

materiaal: Marmer

Jaar: 2003


Beschrijving:

In de 14e eeuw werd op de zuidpunt van Schokland een kerkje gebouwd dat het kerkje moest vervangen dat 700 meter zuidelijker lag en wegens overstroming werd afgebroken. In de loop der eeuwen werd het kerkje zes maal veranderd en uitgebreid. De Protestanten begroeven hun overledenen onder de vloer van de kerk. Toen in 1717 een nieuwe kerk op de Middelbuurt is gebouwd, werd het kerkje op de zuidpunt gesloten. De kerk bleef wel als kerkhof in gebruik. Het kerkje raakte in verval. In 1821 werden de laatste stukken muur tot op de fundering afgebroken. Nadat de Schokkerbevolking het eiland in 1859 op bevel van Koning Willem III hadden verlaten bleven de doden op de dodenakker achter.

In opdracht van de op 5 november 1936 opgerichte ‘Stichting voor bevolkingsonderzoek in de drooggelegde Zuiderzeepolders’ werden de stoffelijke resten van de Schokkers, die in de kerkruïne begraven lagen, opgegraven. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd de uitvoering van het project, dat in het voorjaar van 1940 gepland was, opgeschort. Uiteindelijk kon de opgraving van 16 juli tot 15 augustus 1940 plaatsvinden. Het graafwerk, ten behoeve van het onderzoek door het Anatomisch-Embryologisch Laboratorium van de Universiteit van Amsterdam, werd onderleiding van prof. dr. Arie de Froe uitgevoerd door 10 geneeskundestudenten. De 148 skeletten zouden uniek materiaal bieden om onderzoek te doen naar kenmerken van de oer-Nederlander. Verondersteld werd dat de oude raskenmerken nog herkenbaar moesten zijn omdat eilandbewoners door hun isolement meestal onvermengd bleven. Maar kort na de opgraving veranderden de wetenschappelijke inzichten en de beenderen belandden op de zolder van het Anatomisch laboratorium aan de Mauritskade in Amsterdam. In 1984 verhuisde het laboratorium naar het Academisch Medisch Centrum (AMC) in de Bijlmer.
 
De Schokkervereniging heeft zich ingespannen om de resten van hun voorvaderen naar Schokland terug te brengen. Midden jaren tachtig ging de vereniging informeren naar de resultaten van het onderzoek en werd gepleit voor herbegraving van de destijds weggevoerde beenderen. Dat was nogal ingewikkeld in verband met de Wet op de lijkbezorging. Uiteindelijk is het gelukt om overeenstemming te bereiken met het AMC en keerden de eerste stoffelijke resten in december 2002 naar Schokland terug. In 2002 was de ruïne van de kerk gerestaureerd. Tijdens de restauratie zijn 5 nieuwe betonnen grafkelders in de kerk geplaatst. Op 7 mei 2003 werd het laatste skelet herbegraven in het hart van de kerkruïne. Tijdens de officiele plechtigheid onthulde Cees van Leeuwen, demissionair staatssecretaris voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, een marmeren steen ter ere van de 148 Schokkers van wie de skeletten in 1944 naar Amsterdam verhuisden. Op de gedenkplaat is het eiland Schokland afgebeeld met links daarboven een kruis.
 
Klik hier voor meer informatie.

Laatste Update donderdag, 06 april 2017