Nationaal Binnenvaart monument

Nationaal Binnenvaart monument
Nationaal Binnenvaart monument Nationaal Binnenvaart monument Nationaal Binnenvaart monument Nationaal Binnenvaart monument Nationaal Binnenvaart monument

Plaats: Schokland

Locatie: Oud Emmeloord

Kunstenaar: Ids Willemsma

Materiaal: gelakt staal

Jaar: 2009

Beschrijving:

Het Nationaal Binnenvaart monument is ontstaan vanuit de wens van de Koninklijke Schuttevaer om actiever aandacht te schenken aan de historie van de binnenvaart. Met het monument wil Schuttevaer eer betonen aan mannen, vrouwen en kinderen die betrokken zijn of zijn geweest bij de binnenvaart. Het kunstwerk moet herkenbaar en duidelijk zichtbaar zijn, iets van de binnenvaart, iets bindends, een eresaluut aan de oude binnenvaart op de plaats waar vroeger honderden binnenschepen vluchten bij storm.

De Koninklijke Schuttevaer heeft bewust gekozen voor het voormalige eiland in de Zuiderzee vanwege de historische betekenis in de binnenvaartgeschiedenis. In het verleden bood de binnenvaartvluchthaven van Schokland plaats aan ruim 200 binnenvaartschepen die moesten schuilen voor de barre weersomstandigheden op de Zuiderzee. Op Schokland liggen de wortels van Koninklijke Schuttevaer. Na de ontruiming in 1859 wilde de regering het eiland prijs geven aan de zee. Dat dit niet zo ver gekomen is is te danken aan Willem Jan Schuttevaer, die daarom ook wel “de behouder van Schokland” wordt genoemd. De Zwolse koopman en oud schipper maakte zich sterk om de haven van Emmeloord als vluchthaven voor de scheepvaart te behouden. In mei 1861 werd door minister Thorbecke bepaald om ook het gedeelte van Schokland dat tegenwoordig Oud Emmeloord genoemd wordt, te laten bestaan. Rijkswaterstaat liet de paalschermen met de loopplank vervangen door een dijkje van basalt dat zo'n anderhalve meter boven de zeespiegel uitstak.

In het voorjaar van 2007 selecteerde een werkgroep, die het schippersmonument op Schokland voorbereidde, 7 potentiële kunstenaars waaronder Jan Wolkers. Op voorhand ontstond commotie over hem als maker van het monument. Na een optreden van Wolkers in het televisieprogramma Pauw & Witteman, waar Jeroen Pauw een pikante passage uit een dagboek uit 1974 voorlas, werd hij op de hoogte gesteld dat het voorgesprek met enkele leden van de commissie niet door zou gaan. Volgens Jan Wolkers kostte dit televisieoptreden hem een opdracht van € 80.000,-. Volgens burgemeester Willem van Rappard, lid van de commissie, annuleerde de Schippersvereniging de besprekingen omdat bij de nominatie van Wolkers bij leden van hun achterban enige reserve was. De uiteindelijke opdracht werd verstrekt aan de Friese kunstenaar Ids Willemsma.

Op 24 april 2008 presenteerde Willemsma zijn ontwerp. "Het monument wordt 6 meter hoog. Je moet minimaal deze maat hebben wil je in dit landschap iets vertellen. Zoals een boei een baken was in de Zuiderzee, zo is dit monument een baken in het wijde landschap" aldus de kunstenaar. "Het monument wordt gemaakt van duurzaam geschilderd staal. De bodem is ontleend aan de Schokker, een scheepstype waar vroeger veel mee werd gevaren op de Zuiderzee. Verder herken je de spanten, de naden van de zeilen en beweging in het werk", legt Willemsma uit. De plaats waar het monument komt te staan, aan het begin van de terp, vindt hij de beste plaats. "Omdat je er dan als het ware omheen kunt lopen, omdat de dijk daar een knik maakt. Op deze wijze komt de ruimtelijkheid en de dynamiek van het kunstwerk het beste tot zijn recht".

bron: nopnieuws.web-log.nl

In 1949 is de belangenbehartiger van de beroepsbinnenvaart op Schokland opgericht. Op 5 juni 2009 heeft beschermvrouwe Koningin Beatrix het Nationaal Binnenvaart monument in het kader van het 160-jarig bestaan van de Koninklijke Schuttevaer gedoopt met een fles Zuiderzeewater. In 2009 was het tevens 150 jaar geleden dat Schokland, op last van Koning Willem III, ontruimd moest worden. Het ongeveer 8500 kilo zware monument symboliseert een Schokker met volle zeilen. "Een beeld vertelt zijn eigen verhaal en gaat een relatie aan met de ruimte", aldus kunstenaar Willemsma. "Wie eromheen loopt, zal dan ook steeds een ander beeld zien. Een beeld dat recht doet aan het open landschap. Het kunstwerk lijkt door het lijnenspel op een boei. Het gebogen staal doet ook denken aan twee gekromde handen, met vingertoppen die elkaar raken in een eerbetoon. Vanuit een andere invalshoek lijkt het op een edelsteen. Een juweel als bekroning voor het Werelderfgoed".

Het A.D. van Eck-fonds en de provincie Flevoland hebben elk € 25.000,- aan het Nationaal Binnenvaart monument bijgedragen.

In het programma Beeldspraak op Omroep Flevoland geeft de kunstenaar uitleg over het monument.

Kunstenaar

Ids Willemsma is geboren op 8 augustus 1949 in Akkrum. Hij volgde een technische opleiding aan de ambachtsschool voordat hij van 1969 – 1972 aan de Academie voor Beeldende Kunst ‘Vredeman de Vries' in Leeuwarden studeerde. Zijn eerste monumentale opdracht kreeg hij op 19-jarige leeftijd: Het oorlogsmonument voor Akkrum. Een gedurfd ontwerp voor die tijd (1970). Hij ontwierp een krachtig, geometrisch-abstract metaalobject, dat een gebroken hakenkruis verbeeldt. Kenmerkend voor het werk van Willemsma is de duidelijke, zwarte vorm die zich tegen een lichte achtergrond aftekent. Zijn werk oogt eenvoudiger dan het is door zijn stoere, noordelijke nonchalance, maar wie beter kijkt, ontdekt de gevoelige en fijnzinnige ondertoon. De kunstenaar heeft grote stalen beelden gemaakt die op heel veel plaatsen in Friesland zijn geplaatst, zoals 'Tempeltje' (1993) op de Waddenzeedijk bij Marrum, 'Wetterweagen' (1995) in Sneek, Zonder titel (2003) in Heerenveen en 'Skip mei lading' (2007) in Joure. Naast beeldhouwer is hij actief als tekenaar. Hij woont en werkt in Oosterwierum.

 

 

Laatste Update dinsdag, 14 juli 2015