Harmen Visserplein

Harmen Visserplein

Plaats: Emmeloord

Locatie: Harmen Visserplein

Maker:

materiaal:

Jaar: 1945


Beschrijving:

Het Harmen Visserplein herinnert aan de politieman Harmen Visser. Visser werd geboren op 25 november 1894 in Scharl (Fries: Skarl) en volgde zijn politieopleiding te Schalkhaar. Na zijn opleiding werd hij postcommandant van Urk. In mei 1943 werd Harmen Visser van Urk overgeplaatst naar Vollenhove. Als opperwachtmeester der politie in Vollenhove raakte hij betrokken bij het verzet. Onder de schuilnaam ‘Oom Willem’ werd Visser lid van de knokploeg Vollenhove-Sint Jansklooster. Niet alleen voor Urk, maar ook voor de onderduikers in de Noordoostelijke Polder, zoals toentertijd de Noordoostpolder genoemd werd, heeft 'Ome Willem' veel betekend. Hij zorgde voor valse papieren, assisteerde bij droppings en het kraken van magazijnen. Op 14 december 1944 werd Visser gearresteerd en overgebracht naar de gevangenis in Steenwijk. In de nacht van 20 op 21 januari 1945 wist hij te ontsnappen en nam, nu als commandant van de groep Vollenhove van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten, het verzetswerk weer op. 

Tijdens de bevrijding van Nederland trok Visser met zijn ploeg op met het bataljon ‘Le Régiment de la Chaudière’, van de Canadese 8e Brigade van de 3e Infanteriedivisie om Kuinre en Schoterzijl te bevrijden. In de nacht van 13 op 14 april 1945 werd Vollenhove bevrijd. Op 14 april was Kuinre aan de beurt. Op de morgen van de 16e april 1945 kregen de geallieerden bericht dat er in een boerderij in Schoterzijl nog Duitse militaire zouden zitten. Vervolgens werd besloten daarheen op te rukken. Voorop reed een licht pantservoertuig, gevolgd door opperwachtmeester Harmen Visser op een motor, nog een pantservoertuig en een personenauto. Op de dijk tussen Schoterzijl en Slijkenburg was een hinderlaag gelegd door zwaarbewapende Duitse militairen en Nederlandse SS-ers. Toen de colonne stopte, raakte Visser met zijn voorwiel het voorgaande voertuig. Hij kwam ten val, zocht dekking aan de oostzijde van de dijk. Even later klom hij tegen de dijk op en boog zich over zijn motor. Op dat moment werd de 50-jarige Harmen Visser onder vuur genomen en dodelijk getroffen. De colonne vertrok onmiddellijk. De SS’ers gaven opdracht Visser te begraven in de berm langs de Zeedijk. De volgende dag werd zijn stoffelijk overschot opgegraven en overgebracht naar Vollenhove, waar Harmen Visser op 21 april werd begraven. Op 20 december 1945 werd hij herbegraven op het kerkhof in Oudemirdum.

Op 17 april 1945, een dag na het dodelijk schietincident, werd de Noordoostpolder door de Canadezen bevrijd. Tijdens het grote bevrijdingsfeest, dat op 31 mei gevierd werd, hield Ir. Smeding een toespraak en sprak zijn dank uit aan het verzet. Hij maakte bekend dat het hoofdplein van Emmeloord naar de verzetsheld Albertus Johannes (Bert) Knipmeijer genoemd zou worden. Het plein heeft zeer kort de naam Knipmeijerplein gedragen. Knipmeijer schreef op 14 november 1945 aan Smeding: "Van tevoren geheel onkundig van deze naamgeving en wetende, dat U met deze daad de gehele polderillegaliteit Uw erkentelijkheid hebt willen betuigen, heb ik toen niet de moed gehad voor de eer te bedanken, hoewel het m.i. juister ware geweest aan het plein den naam van een onzer gesneuvelde illegale strijders te verbinden". Mede door het toedoen van Albert Knipmeijer werd het belangrijkste plein van Emmeloord in november 1945 vernoemd naar Harmen Visser. Sinds december 2013 hangt in het trappenhuis van het politiebureau aan het Harmen Visserplein een portret van Harmen Visser. 

Op de plek aan de Zeedijk onder Spanga, waar Harmen Visser op 15 april 1945 sneuvelde, werd een wit houten kruis geplaatst dat in april 1992 vervangen werd door een granieten kruis. Ook op Urk werden vlak na de Tweede Wereldoorlog delen van de Wijken hernoemd. Sommige kregen de naam van een verzetsstrijder. Zo werd een pleintje op Wijk 5 het Harmen Visserplein. Op 16 april 2005 werd in Vollenhove de naam Harmen Visserplein toegekend aan het plein voor de Mariakerk.

 

Laatste Update maandag, 19 februari 2018