Diepvrieshuisje

Diepvrieshuisje
Diepvrieshuisje Diepvrieshuisje

Plaats: Tollebeek

Locatie: Fazantendrift 10

Maker: onbekend

materiaal: baksteen

Jaar: 1958


Beschrijving:

Aan de Fazantendrift in Tollebeek staat een eenvoudig bakstenen gebouwtje, het voormalig Coöperatieve diepvriesgebouw. Het diepvrieshuisje is een klein gebouwtje met een rechthoekige grondslag, dat bestaat uit één bouwlaag met een plat dak. Het interieur was voorzien van een grote diepvriesruimte.
 
Traditioneel moest voedsel, om het langdurig te kunnen bewaren, geweckt, gedroogd, gekonfijt, gerookt of gepekeld worden. In de twintigste eeuw werd voedsel tevens in blik verpakt of langdurig verhit (steriliseren). Rond 1925 kwam een nieuwe manier beschikbaar om voedsel tegen bederf te beschermen. De Amerikaanse geleerde Clarence Birdseye ontdekte bij een bezoek aan een Eskimofamilie in Labrador dat vis die heel snel werd ingevroren zijn smaak en stevigheid behield.
 
Na de Tweede Wereldoorlog werd deze nieuwe conserveringsmethode door de Rijksvoorlichtingsdienst en de Nederlandse Bond van Plattelandsvrouwen gepropagandeerd. Als de eerste koel-en vriesapparaten voor de consument op de markt komen is de aanschaf van een eigen diepvries voor veel gezinnen nog te duur. Op diverse plaatsen in Nederland werden diepvrieshuisjes gebouwd. Medio 1959 telde Nederland 380 diepvriesgebouwen waarvan er 265 werden geëxploiteerd op coöperatieve basis en 115 door particulieren. Ook in de Noordoostpolder verschenen de diepvrieshuisjes, één van de eerste huisje werd in Emmeloord opgericht. In Marknesse werd omstreeks 1950 een diepvrieshuisje gebouwd aan de Lage Sluiswal, op de plaats waar nu een toiletgebouwtje staat. In Nagele werd in 1958 een diepvrieskluis in gebruik genomen.
 
In Tollebeek is in 1958 een diepvrieshuisje gebouwd dat op coöperatieve basis werd beheerd. Een huishouden kon één diepvrieslade huren van De Coöperatieve Vereniging tot Exploitatie van Diepvrieskluizen Tollebeek en Omstreken AG. Naarmate de belangstelling verminderde kon men meerdere lades huren. Het principe was als volgt: In een grote diepvries stond een draaicarrousel met zo'n 100 lades, die om een verticale as draaide. Bij binnenkomst waren in dit huisje drie lagen lades zichtbaar. De gebruiker toetste op het bedieningspaneel zijn nummer in en de carrousel draaide totdat de gehuurde lade vooraan kwam. De huurder kon vervolgens de metalen klep van de diepvries met zijn eigen sleutel openen om etenswaren erin op te bergen of er uit te halen. Dankzij het rotatiesysteem nam de vriezer niet veel ruimte in beslag. Door de stijgende welvaart kwamen koel- en vrieskasten in de zestiger jaren binnen een ieders handbereik en verloor het huisje zijn functie. In 1989 werd het Tollebeker diepvrieshuisje gesloten. De diepvriesruimte is verwijdert. Tegenwoordig is het archiefcentrum van Dorpsbelang Tollebeek in het gebouwtje ondergebracht.
 
In Creil werd eind 1958 een diepvrieshuisje gebouwd getuige het berichtje in de Friese koerier van 3 december 1958: "In Creil is de diepvrieskluis in gebruik genomen. De huurders van de laden kregen hun sleutels en werden tegelijk geïnstrueerd in de bediening van de apparatuur. Voor deze diepvrieskluis bestaat grote belangstelling, voornamelijk voor het invriezen van slachtprodukten".
 
Ook Luttelgeest bleef niet achter. Daar begin jaren '50 een diepvrieshuisje gebouwd aan de Kade waar de lades/kluizen in het begin alleen door de boeren uit de omgeving gehuurd konden worden. Later kon ook ieder gezin, dat lid was van de coöperatieve vereniging, één lade huren. In het diepvriesgebouwtje stond een carrousel met een honderdtal lades. Als je dit huisje binnenkwam waren er twee lagen lades zichtbaar. Boven de toegangsdeur zat een drukknop waarmee je de carrousel kon laten draaien tot de lade voorkwam. Dan drukte je weer op de knop. Vervolgens opende je de zware deur van de diepvries met een eigen sleutel. Toen begin jaren 70 mensen zelf diepvriezers in huis haalden ging het snel bergafwaarts met de gemeenschappelijke diepvries. Het diepvrieshuisje werd bij opbod verkocht. De heer de Boer uit Luttelgeest kocht het gebouwtje aan en de carrousel verhuisde naar een tuinder in Kraggenburg. Bron: flevolandsgeheugen.nl
 

Laatste Update donderdag, 12 januari 2017