Oud Emmeloord

Oud Emmeloord
Oud Emmeloord Oud Emmeloord Oud Emmeloord Oud Emmeloord Oud Emmeloord Oud Emmeloord Oud Emmeloord Oud Emmeloord

Plaats: Schokland

Locatie: Oud Emmeloord

Maker:

materiaal:

Jaar: 1890


Beschrijving:

Het huidige Emmeloord is de hoofdplaats van de gemeente Noordoostpolder. De naam ervan is ontleend aan het vroegere Emmeloord dat in de 19e eeuw op de noordpunt van Schokland lag. Het voormalig eiland Schokland werd in 1859 wegens overstromingsgevaar geheel ontruimd. Met de ontruiming werd het bestaan van de haven onderwerp van een felle discussie. Rijkswaterstaat wilde de haven ontmantelen. Dat dit niet zo ver gekomen is is te danken aan Willem Jan Schuttevaer. De Zwolse koopman en oud schipper maakte zich sterk om de haven van Emmeloord als vluchthaven voor de scheepvaart te behouden. In mei 1861 werd door minister van Binnenlandse zaken Mr. J.P.P. baron Zuylen van Nijevelt (1816-1890) bepaald dat de haven zou blijven bestaan. 

De haven van Emmeloord was in 1816 aangelegd. In 1837 werd hij vernieuwd en groter gemaakt zodat zo'n 300 schepen er een ligplaats konden vinden. Het noordelijk havenhoofd, een kistdam, werd in 1856 in zuid-oostelijke richting verlengd en ook de oostdam dateert uit die tijd. De haven vergde veel onderhoud, jaarlijks moest er 4000 kuub slib worden gebaggerd om een diepte van ongeveer 1,80 m te handhaven. Ook de havenhoofden vereisten veel onderhoud. Onder 'Berichten aan Zeevarenden' in het Algemeen Dagblad van 4 december 1894 staat te lezen: "Volgens mededeeling van den inspecteur van het loodwezen wordt te Emmeloord, eiland Schokland Zuiderzee, op het zee-einde van het Noorderhoofd der haven op 6 Dec. a.s. op 50° 39' 27" N.b. en 53' 53" O.l. een wit en rood vast havenlicht ontstoken, zichtbaar tot 4 zeemijl".

Een havenmeester annex lichtwachter en zijn assistent beheerden de haven, het licht en de misthoorn. Ten behoeve van de vissers was er een visafslag en een winkeltje. De terp en de haven van Oud-Emmeloord maken sinds 1942 deel uit van de Noordoostpolder. 

bron: www.dirk-advies.com

In de 18e eeuw was hier al een levendige handel. Emmeloord was dan ook opgenomen in het verbond van de Hanzesteden. De terp was de grootste woonterp op Schokland en bood in de 19e eeuw nog plaats aan meer dan 50 woningen. Nu staan er nog twee gebouwen die op de rijksmonumentenlijst staan. De lichtwachterswoning uit 1901 en iets noordelijker een klein vierkant misthoornhuisje uit 1921. Op de plaats van de vroegere woningen staan iepen. De oude haven is in 2004 in de oorspronkelijke staat teruggebracht. Het droge havenbekken kreeg gereconstrueerde steigers, afmeerpalen, havenlichten, ijsbrekers en een waterpoel. In 2007 is de lichtopstand geplaatst, een replica van de vuurtoren die van 1908 tot 1942 op Emmeloord heeft gestaan.

De terp Oud-Emmeloord geniet gedeeltelijke bescherming in het kader van de monumentenwet vanwege oudheidkundige- en kunsthistorische waarden.

Laatste Update dinsdag, 07 augustus 2018