Gesteentetuin

Gesteentetuin

Plaats: Schokland

Locatie: Keileemweg 1

Maker: Staatsbosbeheer

materiaal: zwerfstenen

Jaar: 1954-1981


Beschrijving:

Tijdens de Riss- of Saale ijstijd, ook wel Saalien genoemd, was de noordelijke helft van 'Nederland' bedekt met landijs. Door de druk van het ijs ontstonden keileemruggen. Na het afsmelten van de Saalegletsjer bleef er van de morene een soort droge rivierbedding met stenen over. Bovenop de kleine keistenen lagen de grotere keien. En dat geheel lag weer bovenop het keileem, een mix van klei, leem, zand, grind en grotere keien die onder de ijskap is gevormd.

Aan de westkant van het voormalig eiland Schokland ligt het keileem direct aan het oppervlak. Omdat keileem bijna geen water doorlaat is het minder geschikt als landbouwgrond. Na de inpoldering van de Noordoostpolder werd hier een 85 ha groot boscomplex aangelegd. Oorspronkelijk werd veel naaldhout aangeplant om als 'stut' hout in de Limburgse mijnen te gebruiken. Daarnaast zijn ook essen, tamme kastanjes en eiken aangeplant. Toen de bomen groot genoeg waren om hout voor de mijngangen te leveren waren de mijnen onrendabel geworden en werden één voor één gesloten.

Bij de drooglegging van de Noordoostpolder was ten noorden van Urk een puntgave eindmorene van een gletsjertong voor de dag gekomen. De amateur-geoloog Pieter van der Lijn ontdekte dit gebied in 1942. Dankzij hem kreeg het in 1954 de status van geologisch reservaat. Het unieke maar kwetsbare gebied is niet toegankelijk voor publiek. De commissie die het P. van der Lijnreservaat beheerde besloot om op een minder kwetsbare plek een educatieve gesteentetuin aan te leggen. Bij de aanleg van het Urkerbos waren honderden stenen verzameld die overgebracht werden naar Schokland. Zij vormen de basis van 'De Gesteentetuin' in het Schokkerbos, hoewel er ook zwerfstenen van plaatselijke herkomst liggen. Met de zwerfstenen van het moreneveld bij Urk werd op een keileemoppervlak een nabootsing van het P. van der Lijnreservaat gerealiseerd. Op 10 april 1981 opende de Commissaris van de Koningin in Overijssel, mr. Jan Niers, 'De Gesteentetuin' door het startsein te geven voor het op zijn plaats leggen van een 2.200 kg zware gneisgraniet, een grote zwerfsteen. In de gesteentetuin wordt het publiek geïnformeerd over de geologische historie van het gebied en de bijzondere zwerfstenen.

 

Laatste Update dinsdag, 20 december 2016