Hevelhuisje Kadoelen

Hevelhuisje Kadoelen

Plaats: Kraggenburg

Locatie: Kadoelerdijk nabij Kadoelerweg

Maker: Theo Leijnse

materiaal: baksteen

Jaar: 1962


Beschrijving:

De Noordoostpolder is aangelegd zonder randmeren. Naast waterafvoer via de gemalen Buma, Smeenge en Vissering zorgt Waterschap Zuiderzeeland ook voor aanvoer van water van buiten de polder omdat in de sloten, tochten en vaarten niet te weinig water mag staan. Wateraanvoer is een belangrijke component van de waterbalans van de polder. Al bij de aanleg was duidelijk dat in een deel van de Noordoostpolder een wateraanvoersysteem tot op kavelniveau nodig zou zijn om de agrarische functie mogelijk te maken. Dit wateraanvoersysteem werd in 1953 gerealiseerd. Het water wordt aangevoerd voor onder andere droogtebestrijding, nachtvorst, doorspoeling en peilhandhaving. Voor de wateraanvoer in de polder is op 9 locaties een inlaatwerk en op 6 plaatsen een hevel aangebracht om water van buiten de polder in te brengen. De zogenaamde wateraanvoergebieden bevinden zich voornamelijk in de noord- en westhoek en langs de oost- en zuidrand van de Noordoostpolder. Vooral aan de noordwest- en westkant komt veel zoute kwel voor. Hierdoor is het water in de tochten voor een aantal gewassen niet of minder geschikt voor beregening. Hier wordt IJsselmeerwater rechtstreeks voor beregening aangevoerd of voor doorspoeling van tochten waarna beregening uit de tochten wel mogelijk is. Het aanvoersysteem in de oostrand is nodig voor droogtebestrijding. Hier vormen de zandige ondergrond en de hoogteverschillen een ongunstige landbouwkundige uitgangssituatie.
 
Omdat de Kadoelerdijk een primaire waterkering is mocht de wateraanvoer niet door de dijk maar moest over de dijk plaatsvinden. Daarvoor was een hevelpomp nodig. In 1962 kreeg Theo Leijnse opdracht van zijn vader Abraham Leijnse, hoofd water en wegen bij Zuiderzeewerken, om een hevel te ontwerpen. Het huisje werd gebouwd door aannemersbedrijf Frans Leijnse, het bedrijf van Theo's oudste broer. Het hevelhuisje op de Kadoelerdijk is een traditioneel uit baksteen opgetrokken gebouwtje op een rechthoekig grondplan. Het gebouwtje staat onder een flauw lessenaarsdak. De hevel dient om water uit het Vollenhoverkanaal in te laten in een 71 ha groot gebied dat door de zandige bodem onderhevig is aan aanzijging, het 'weglekken' van water door de doorlatende zandbodem. In het huisje staat een bijzondere pomp voor de aandrijving van de hevel. De pomp stamt uit de vijftiger jaren en is afkomstig uit de Verenigde Staten. Dit hevelhuisje is één van de twee originele bakstenen hevelhuisjes in de Noordoostpolder waardoor het een belangrijke plaats inneemt binnen de reeks waterstaatkundige gebouwen in Flevoland. Het drukt de bijzondere cultuuurhistorische waarde uit van het wateraanvoersysteem in de polder en heeft ensemblewaarde omdat het onderdeel uitmaakt van dit aanvoersysteem.
 
Bron: Flevopost en rapport; Inventarisatie watererfgoed Noordoostpolder, Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. 
 
 
 

Laatste Update maandag, 02 januari 2017