Koningin Julianastraat

Koningin Julianastraat
Koningin Julianastraat Koningin Julianastraat Koningin Julianastraat Koningin Julianastraat Koningin Julianastraat Koningin Julianastraat Koningin Julianastraat

Plaats: Emmeloord

Locatie: Koningin Julianastraat

Maker: Dir. Wieringermeer / Dingemans / Komter

materiaal: baksteen / dakpannen

Jaar: 1947 - 1953


Beschrijving:

In 1947 - 1948 zijn aan de Koningin Julianastraat 1 - 23 middenklassewoningen gebouwd in opdracht van de  Directie Wieringermeer afdeling Noordoostpolderwerken. De Bouwkundige Afdeling van deze dienst was verantwoordelijk voor het ontwerp en de constructie. De panden tonen de rijkdom van de door de Delftse School gehanteerde vormentaal. Siermetselwerk, gecombineerd met een fraaie detaillering van deuren en ramen. Het complex omvat 2 woningblokken die ieder weer bestaan uit vier woningen van twee lagen met balkon, drie resp. twee garages en een dubbel woonhuis van twee lagen zonder balkon. De hoge zadeldaken zijn met donkere, gemêleerde pannen belegd, wat bijdraagt aan een chique uitstraling. Op de nok van het gedeelte met de vier woningen staan vijf gemetselde schoorstenen, die zich naar boven toe verbreden. De drie schoorstenen op het dubbele woonhuis zijn vergelijkbaar. De woningen zijn om en om gespiegeld ten opzichte van elkaar. De verdiepingloze garages staan onder een geknikt zadeldak en hebben de uitstraling van een koetshuis. De rij woningen is een goed en gaaf voorbeeld van de vroege na-oorlogse woningbouw in Emmeloord, alsmede als uitdrukking van sociaal-economische ontwikkeling in de Noordoostpolder. Vanwege de cultuurhistorische, de stedenbouwkundige en de architectuurhistorische waarde is dit complex woningen in 2002 op de Rijksmonumentenlijst geplaatst. Het blok met de huisnummers 1-11 met de er tussenstaande garages is het meest gave van het complex.

Aan de Koningin Julianastraat 37 - 39 staat een woning dat uiterlijk verschilt van de overige woningen in de straat. Het in 1952 - 1953 gebouwde pand is door het architect Piet Dingemans van architectenbureau Dingemans, Wouda en Van den Berg in de Delftse school stijl ontworpen. Het pand is opgetrokken op een rechthoekig grondplan en is het enige gebouw in de Noordoostpolder waarvan het metselwerk is uitgevoerd in speklagen. Het gebouw heeft een tuitgevel en de nok is hoger dan de naastgelegen panden. 

In opdracht van de PTT werd aan de Koningin Julianastraat 41 een postkantoor gebouwd naar een ontwerp van de Amsterdamse architect Auke Komter. Het complex bestaat uit meerdere op rechthoekig grondplan opgetrokken bouwdelen. Eén van de bouwblokken, met een afmeting van 16 x 25 m, deed dienst als post -en telegraafkantoor. In een ander deel van het gebouw was de knooppuntcentrale, de administratie en de technische dienst van de telefooncentrale ondergebracht. De gevels van het gebouw zijn opgetrokken uit rode baksteen en het houtwerk van vensters en deuren is wit geschilderd. Het pand heeft een zadeldak en is bedekt met zwarte pannen. Doordat de lage langsgevel van de telefooncentrale sterk verticaal geleed is, heeft het gebouw een zeer evenwichtige uitstraling. De heldere symmetrie van de voorgevel van het kantoorgedeelte en de strakke geleding van de zijgevel, zijn typerend voor de vormgeving van openbare gebouwen in de wederopbouwperiode in Nederland. De ingang van het pand bevindt zich in de kopgevel. Een trappartij van enkele treden en een uitnodigende, over het gehele trapbordes uitkragende luifel moesten het de bezoeker gemakkelijk maken. Boven de ingang is een kunstwerk aangebracht. In 2007 is het pand door Postkantoren bv. verkocht. Na een anderhalf jaar durende verbouwing is het voormalig postkantoor in 2009 weer in de authentieke staat teruggebracht en als gezondheidscentrum in gebruik genomen.

De Koningin Julianastraat draagt deze naam pas sinds 1948, het jaar dat Juliana gekroond is. Daarvoor droeg hij de naam Goudenregenstraat. De Koningin Julianastraat begrenst de bomen- en struikenwijk.

Architecten

Pieter Hendrik Dingemans is op 25 juni 1919 geboren. Hij studeerde aan de TH Delft bij Granpré Moliere. Piet Dingemans was bouwkundig ingenieur, stedenbouwkundige en leraar aan de Koninklijke Academie voor Bouwkunst in Rotterdam. Hij ontwierp n.a.v. de prijsvraag 'Dorp aan de Leemstervaart' in 1942 het stedenbouwkundig plan voor Kraggenburg, dat hij in 1944 aanpaste en dat in 1949 werd vastgesteld. Ook al had hij lessen gevolgd bij Granpré Molière zijn visie op de ideale nederzetting was niet gebaseerd op ideeën van de Delftse school. Het ideaalschema van Dingemans werd vertaald naar een veelhoek, waar de verschillende functies werden geordend in een hiërarchisch systeem. In Emmeloord ontwierp hij het bijkantoor van de Rotterdamse Bank aan de Koningin Julianastraat 37-39 dat uit 1953 dateert.

Zijn woonhuis annex kantoor in Utrecht, dat gebouwd is in b2-betonblokken, trok in 1964 veel aandacht vanwege de gedurfde buitenkant en het flexibele interieur, Naast deze woning ontwierp hij in de jaren zestig in zijn woonplaats kerken, scholen woonhuizen en Muziekcentrum Vredenburg. Zijn bekendste gebouw is het Conservatorium van Maastricht (1961-1965).

Piet Dingemans overleed op 14 juli 1975 in Utrecht.

 

Auke Komter werd op 16 mei 1904 in Leeuwarden geboren als zoon van de koopman Egbert Komter en Aafje van der Mey. Vader Komter was vennoot in het bedrijf B.J. Kuipers & Co dat bestond uit een bierpakhuis en bierhandel en hij wilde dat zijn zoon de zaak uiteindelijk over zou nemen. Vandaar dat Auke van 1921 - 1923 naar de Hogere Handelsschool in Deventer ging. Op 18-jarige leeftijd besloot Auke Komter vervolgens architect te worden. Hij leert het vak van architect in de praktijk en begint zijn opleiding bij het architectenbureau van Doeke Meintema (1877-1935) in Leeuwarden. Vervolgens werkte hij twee jaar bij Jan Duiker (1890-1935), een vertegnwoordiger van het Nieuwe Bouwen. Het werken met nieuwe constructietechnieken zoals het gebruik van een skeletconstructie van gewapend beton maakt Auke Komter zich in de periode bij Duiker eigen. Op het bureau van Albert Boeken (1891-1951) in Amsterdam vervolgde hij tussen 1928 en 1930 zijn opleiding. Boeken kende de Frans/Zwitserse architect Le Corbusier (1887-1965), bij wie Komter zijn opleiding afrond, persoonlijk. Vanaf 1931 was Auke Komter zelfstandig architect en meubelontwerper.

Van 1946 - 1956 was Komter voorzitter van het genootschap Architectura et Amicitia, dat zichzelf ten doel stelde een podium te bieden aan begaafde jonge architecten en het architectonische leven in het land te stimuleren. Daarnaast was hij van 1950 - 1959 voorzitter van de Academie van Bouwkunst in Amsterdam. Na de Tweede Wereldoorlog ontwierp Komter een aantal herdenkingsmonumenten voor de gevallenen van de oorlog. Zo ontwierp hij samen met Gerard Holt in 1945 de Eerebegraafplaats in de duinen in Overveen. Verder deed hij mee aan de prijsvraag voor het Monument voor de gevallenen in Eindhoven en ontwierp hij samen met Ad van der Steur het tijdelijke monument op de Dam, de voorloper van het Nationale Monument van architect Jacobus Johannes Pieter Oud en beeldhouwer John Rädecker. Eind jaren 1930 tot in de jaren 1950 werd Komter sterk geïnspireerd door het werk van de Delftse School en werd zijn werk traditioneel in verschijningsvorm. Door het gebruik van sietmetselwerk en muurschilderingen zijn deze ontwerpen wel uitbundiger dan het werk van leden van de Delftse School. Auke Komter gebruikt daarnaast ook een zeer moderne en functionele plattegrondindeling.

Auke Komter werkte in projecten vaak samen met verschillende beeldend kunstenaars. Zo werkte hij regelmatig samen met de veelzijdig kunstenaar Berend Hendriks. De eerste keer was in 1952 toen Hendriks een wandschildering in het door Komter ontworpen postkantoor in Emmeloord aanbracht. In 1954 maakte Hendriks voor het café‐restaurant de Rotonde in Zandvoort een muurschildering. In 1955 vervaardigde Hendriks een gevelreliëf voor het postkantoor in Emmeloord. In 1958 verfraaide Hendriks het huis van de familie van der Meyden met een mozaïek bestaande uit een kleurrijke afbeelding (naar ontwerp van Komter) van een bouwvakker die het huis aan het metselen was. In dezelfde periode (1957‐1961) werkte Hendriks ook mee aan het Christelijk Lyceum Almelo.

Auke Kompter overleed op 24 oktober 1982 in Amsterdam.

 

Laatste Update zondag, 23 april 2017