Boerderijen

Boerderijen

Boerderijen in de Noordoostpolder

Toen de plannen voor de inrichting van de Noordoostpolder werden ontworpen ging men ervan uit dat er een modern welvarend landbouwgebied geschapen moest worden. Evenals in de Wieringermeer is voor de inrichting voor de zogenaamde blokverkaveling gekozen. Met een kavelgrootte van 24 ha werd het mogelijk om 12, 24, 36 en 48 ha bedrijven uit te geven. Deze serie kon worden aangevuld met tussenliggende bedrijfsgroottes, doordat een gedeelte van de kavels afwijkende maten hadden gekregen door de infrastructuur van de polder. Voor de bedrijven van 12 ha was het nodig de standaardkavel van 300 x 800 m in de lengte door midden te delen. De boerderijen zijn vrij dicht aan de weg gebouwd, aan de korte zijde van de kavel.

Op grond van politieke, sociale en maatschappelijke overwegingen is in 1947 het uitgifteplan door minister van financiën Piet Lieftinck vastgesteld en werden op 19 december de eerste 103 bedrijven verpacht. Voor de uitgifte van deze bedrijven mochten zich alleen pioniers opgeven, personen die vóór augustus 1945 minstens 2 jaar in de polder gewerkt hadden. In het uitgifteplan was bepaald dat iedere pachter op zijn eigen land zou moeten wonen, dicht bij de openbare weg. Totaal zijn er in de Noordoostpolder 1577 landbouw- en 224 tuinbouwbedrijven in pacht gegeven door de Afdeling Domeinbeheer, een onderafdeling van de Sociaal-Economische Afdeling van de Directie Wieringermeer. De bodemgesteldheid bepaalde wat voor soort bedrijf op welke plek kwam. Zo kwamen op de slempige gronden aan de polderranden de kleinere gemengde bedrijven. De klei- en zwavelgrond in het oosten was geschikt voor fruitteelt en bij Ens kwamen op de zandgronden bloembollenvelden en kassen. De zwaardere gronden in het midden van de polder waren bestemd voor akkerbouw. De staat was verantwoordelijk voor het stichten van de gebouwen. Er zijn 22 verschillende hoofdtypen en ongeveer 57 varianttypen van boerderijen tot stand gekomen. De verschillende typen worden aangeduid met letters en lettercombinaties, deels aangevuld met een cijfer. Bron: Rijkswaterstaat boerderijen in de IJsselmeerpolders.

De bouwkundige Afdeling van de Directie Wieringermeer, afdeling Noordoostpolderwerken was verantwoordelijk voor de ontwerpen van de gebouwen met agrarische bestemming. Het ministerie van Openbare Werken en Wederopbouw had een belangrijke sturende en controlerende rol bij de boerderijbouw en bepaalde behalve het budget ook het materiaalgebruik en uiteindelijk de rationele, geheel op doelmatigheid gebaseerde vormgeving. Bron: Jaarboek Monumentenzorg 2003.

De Directie Wieringermeer, afd. Noordoostpolderwerken, vond dat er enige orde moest worden aangebracht in de naamgeving van de gebouwde boerderijen en schuren. In juni 1951 werd een commissie ingesteld die de door de pachters van de boerderijen voorgestelde namen moest beoordelen. De commissie bestond uit de heren dr. ir . S. Smeding (voorzitter), mr. O.S. Ebbens, G.D. van der Heide, A.G. Lindenbergh, mr. H. Pyttersen, ir. T.J. Schuiringa en mej. G. Meijer (secretaresse). Nadat de namen goedgekeurd waren werden zij op uniforme wijze op de boerderijen aangebracht. Voor de keuze van de namen dacht de Directie o.a. aan namen uit het Oranjehuis, namen van de adel van het Land van Vollenhove en Kuinre of van plaatsen of streek van herkomst van de pachters. 

Vrije vestiging in de polder werd mogelijk nadat de rijksverantwoordelijkheid, vanwege de instelling van de gemeente Noordoostpolder op 1 juli 1962, was beëindigd.

Bekijk hier de publicatie 'Van zee tot land' 38 namen van boerderijen in de Noordoostpolder uit 1963

Klik op de foto's voor de beschrijving.


Object: Aardappelbewaarplaats

maker: Directie Wieringermeer

jaar: 1953

Object: Cultuur- of ontginningsboerderij

maker: Directie Wieringermeer

jaar: 1942 - 1948

Object: Dam- en hekpalen

maker: Directie Wieringermeer

jaar: vanaf 1942

Object: Dubbele pachterswoning

maker: Directie Wieringermeer

jaar: 1949

Object: Landarbeiderswoningen

maker: Directie Wieringermeer

jaar: vanaf 1946

Object: Langgevelboerderij

maker: Directie Wieringermeer

jaar: vanaf 1950

Object: Oostenrijkse woning

maker: Thermohaus GmbH

jaar: 1948/1949

Object: Pachtesrwoning, semi-bungalow

maker: Directie Wieringermeer

jaar: 1956-1958

Object: Schokbeton- of montageschuren

maker: Directie Wieringermeer

jaar: 1949 - 1958

Object: Tuinderswoningen

maker: Directie Wieringermeer

jaar: 1954 -1956
Laaste Update dinsdag, 25 juli 2017