't Voorhuys

't Voorhuys

Plaats: Emmeloord

Locatie: Deel

Architect: A. Bodon

materiaal: diverse bouwmaterialen

Jaar: 1953


Beschrijving:

In opdracht van de Directie Wieringermeer afdeling Noordoostpolderwerken ontwierp architect Alexander Bodon een multifunctioneel gebouw. De eerste bespreking met de opdrachtgever vond op 31 oktober 1952 plaats, de eerste paal werd op 16 januari 1953 geslagen en op 1 mei werd de eerste steen gelegd. Bodon was lid van 'De 8', de architectengroep die het dorp Nagele heeft ontworpen. In haar doctoraalscriptie "Alexander Bodon: Van Schröder en Dupont tot de RAI" schrijft Pascalle Quaedvlieg dat het complex ontworpen was voor Nagele maar in Emmeloord is uitgevoerd. Bron: Nederlands Architectuurinstituut.
 
Het betrof een gebouw dat uit drie aaneengeschakelde bouwvolumes bestaat waarin een hoteldeel, een café-restaurant, een beurszaal en een schouwburgzaal zijn ondergebracht. De beurszaal is 34 x 6 meter groot. In totaal zal hier beurgehouden kunnen worden voor 1600 personen. De schouwburgzaal, met 600 zitplaatsen, is 25 x 20 meter groot. Het complex is traditioneel gebouwd. Het hotel, café-restaurant gedeelte staat op een langgerekt, rechthoekig grondplan. Het 3-laags gebouw is opgetrokken in baksteen en staat onder een met pannen gedekt wolfsdak. Achter dit deel staan de naast elkaar liggende beurszaal en schouwburg. In het tussenliggend 2-laags deel, met plat dak, bevinden zich de keuken en enkele vergaderzalen. De schouwburg en beurszaal staan onder een flauw hellend, met pannen gedekt zadeldak. De schouwburg en beurszaal hebben een aparte ingang die gemarkeerd wordt door een ovaal portiek met het kunstwerk Drie Muzen. De monumentale glasappliqué ramen zijn ontworpen door de kunstenaar Lex Horn. Architect Bodon werkte voor het interieur van de beurszaal, de schouwburgzaal en het café samen met zijn goede vriend Hein Salomonson.
 
Op 23 december 1953 werd ’t Voorhuys geopend. Namens de aannemers bood de heer Kamphuis een grote in de muur van de beurszaal aangebrachte klok aan. De uurcijfers werden aangegeven door de elf provinciale wapens en een twaalf door de letters N.O.P. Namens de beursvereniging bood de heer Korteweg een gong aan die daarop als openingshandelinhg door de landdrost van het Openbaar Lichaam De Noordoostelijke Polder, dr. ir. S. Smeding werd geluid. Als Alexander Bodon iets moois ontworpen had, excuseerde hij zich daarvoor. Dat was niet zijn bedoeling geweest. Mooi en lelijk, dat waren begrippen die in zijn visie helemaal niet thuishoorden in de architectuur. Die moest functioneel zijn, niet minder en zeker niet meer. Salomonson tekende in het directiejournaal bij de opening op: "naar omstandigheden aardig". Bron: Nederlands Architectuurinstituut.
 
De Noordoostpolder is vooral ontworpen als agrarisch gebied. In het stedenbouwkundig plan is het centrale plein in Emmeloord gepland als het centrum van de polder waar politiek, handel, middenstand en amusement samen zouden komen. Daarom is het plein vernoemd naar het centrale gedeelte van een boerderij, De Deel. De naam 't Voorhuys refereert aan het voorste gedeelte van de boerderij en was de herenboerderij aan De Deel. Jarenlang was het complex het kloppend hart van de Noordoostpolder. De boeren gingen op donderdagmorgen naar de beurs in de beurszaal om hun producten te verkopen en de dames gingen naar de wekelijkse markt en dronken een kopje koffie in 't Voorhuys. In 1995 zijn de schouwburg, bioscoop en beurszaal als zelfstandige organisaties verder gegaan. Onderleiding van architectenbureau Duintjer vond een ingrijpende verbouwing plaats. 
 
Architect
 
Alexander Bodon is op 6 september 1906 in Wenen geboren. Bodon was van Oostenrijks-Hongaarse adel, hij heette eigenlijk Alexander von Bodon, maar gebruikte het von nooit. Als klein kind verhuisde hij naar Boedapest en kreeg een tweetalige opvoeding. Zijn vader was binnenhuisarchitect en meubelontwerper en was van mening dat zijn zoon het ambacht diende te leren. Alexander Bodon ging in de leer bij een meubelmaker en een stoffeerder. In 1924 begon hij aan een tweejarige studie aan de kunstnijverheidsschool van Boedapest en liep in 1926 stage bij Jan Wils in Voorburg, de architect van het Olympisch stadion in Amsterdam. Wils was lid van De Stijl. Terug van zijn Nederlandse stage wachtte hem in Boedapest een teleurstelling. Zijn afstudeerproject over De Stijl ging zijn kunstnijverheidsopleiding  te ver en hij moest het aanpassen.
 
In 1929 vestigde Bodon zich in Nederland en trad in dienst bij Buijs en Lürsen in Den Haag. Drie jaar later sloot hij zich aan bij architectenvereniging 'De 8' en werkte van 1934 - 1939 voor de architecten Merkelbach en Karsten. Bodon kreeg in 1939 de Nederlandse nationaliteit waardoor hij na de oorlog zijn eigen architectenbureau kon starten in Amsterdam. In 1951 kreeg hij de opdracht voor het ontwerp van de Europahal van beurscomplex RAI in Amsterdam. Hij ontwierp een enorme open ruimte, overspannen met een gebogen dak. Alle andere gebouwen van het multifunctionele evenementencomplex werden vanaf 1951 tot 1889 onder zijn auspicien ontworpen. Vanaf 1954 was hij lid van het Rotterdamse architectenbureau DSBV (Drexhage, Sterkenburg, Bodon, Venstra). Van het begin tot het einde van zijn carrière heeft hij zich verbonden gevoeld met het Nieuwe Bouwen. Alexander Bodon overleed op 22 januari 1993 op 86-jarige leeftijd in Amsterdam.
 

Laatste Update donderdag, 07 december 2017